De Evangelische Hogeschool
2003-06-06
Jaarlijks volgen ongeveer 150 studenten uit christelijk Nederland na afronding van het voortgezet onderwijs (mbo, havo of vwo) het Basisjaar in Amersfoort. Zij staan een jaar met elkaar stil om zichzelf onder de loep te nemen, zich te bezinnen op hun relatie met God en op hun toekomst.- Jaargang 47
- nummer 12
‘Als ik na mijn vwo-diploma was doorgehold naar een volgende studie was mijn geloof vooral een hobby gebleven.’
Drs Els van Dijk werd in 2001 algemeen directeur van de Evangelische Hogeschool.
Een van de eerste dingen die zij deed, was het afschaffen van de regels. Twee A-4tjes met EH-geboden en -verboden over bijvoorbeeld de presentieplicht verdwenen in de prullenbak.
En het bevalt Van Dijk uitstekend.
Nog nooit zijn bijvoorbeeld zo weinig studenten absent geweest.
‘Angst voor sancties is een heel verkeerde drijfveer. Je moet dingen doen omdat je geïnteresseerd bent en omdat je verantwoordelijkheidsgevoel hebt naar de groep, niet omdat je bang bent. Dat is een van de uitgangspunten van ons onderwijs.’ Van Dijk, die eerder als docent aan het Basisjaar verbonden is geweest, nam na haar rentree op de Drentsestraat het hele onderwijsprogramma op de schop. Dat was volgens haar nodig omdat in de loop der jaren allemaal aanpassingen waren gedaan aan het programma. ‘Het aanbod was te gefragmenteerd geworden. We zijn toen met alle docenten bij elkaar gaan zitten en zijn onder andere gaan dromen: wat zouden we willen als we helemaal niets hadden. Het herschrijven van het onderwijsprogramma duurde vervolgens een jaar. Dit cursusjaar is het nieuwe programma ingevoerd.
Inderdaad heel spannend, maar gelukkig is iedereen er enthousiast over. Zowel de studenten als de docenten.’
Kennisinhoudelijke integratie
De voornaamste vernieuwing is de thematische aanpak, vertelt Van Dijk. ‘Neem het postmodernisme. Voorheen kwam dat in verschillende vakken op verschillende momenten in het cursusjaar aan de orde. In het nieuwe programma zijn de studenten een week lang met het postmodernisme bezig.
Vanuit verschillende invalshoeken wordt zo’n onderwerp door diverse docenten belicht. Bij de lesstof hoort vervolgens ook een opdracht. De studenten moeten bijvoorbeeld een essay schrijven, een interview houden of een tentamen doen. Daardoor zijn ze actief, intensief en vaak heel concreet met de stof bezig.’ Van Dijk geeft toe dat de manier van aanpak veel van de studenten vraagt.
‘De mentale druk is hoog. De studenten worden met ontzettend veel informatie geconfronteerd. Vrijblijvend in een collegebank schuiven is er niet meer bij omdat de lesstof altijd in een persoonlijke opdracht of een groepsopdracht wordt verwerkt.’ Overigens heeft het Basisjaar dezelfde studielast als reguliere hbo’s en universiteiten: 42 weken van gemiddeld 40 uur.
Hoewel de studenten die nu van de middelbare school komen het leerhuis hebben gevolgd (nieuwe onderwijsmethode waarbij het accent op zelfstandig werken ligt), moeten veel studenten nog veel leren over zelfstandig werken. Van Dijk: ‘Over het algemeen kunnen ze heel goed stukken van internet halen en daarvan met plak- en knipwerk een werkstuk maken. Maar met de kennisinhoudelijke integratie hebben ze vaak nog veel moeite. Daarbij willen we ze hier helpen want dat is van groot belang bij hun verdere studie.’
Toenemen in wijsheid
Het Basisjaar zoals dat dit jaar voor het eerst draait, bestaat uit vier blokken.
Het centraal jaarthema is: toenemen in wijsheid. Het eerste blok is 'Bijbels fundament' en begint bij de basis: de student krijgt inzicht in de bijbel als uitgangspunt en norm voor zijn of haar denken en doen. Het tweede blok, 'Oriëntatie op cultuur en maatschappij', leert de student inzicht te krijgen in de eigen tijd en cultuur. De studenten ontwikkelen inzicht in de verschillende stromingen die tot onze huidige cultuur hebben bijgedragen.
Blok 3 heet 'Oriëntatie op studie en beroep'. Hierin maakt de student kennis met de verschillende mogelijkheden die zij of hij na het EH-Basisjaar heeft.
In het vierde blok 'Confrontatie en verdieping' komt al het geleerde bij elkaar. Er wordt in dit blok een afstudeerrichting gekozen die past bij de vervolgstudie en nog twee keuzevakken.
De EH’er gaat nu de diepte in en verwerkt de ingrediënten die tot nu toe zijn aangereikt in een project dat hij of zij met een aantal medestudenten kiest.
Pittig
‘Soms dacht ik: ‘Ik doe dit niet meer’.
Zoveel kwam er op me af,’ vertelt Peter Bos (19), lid van de NGK Amersfoort-Noord. ‘Maar natuurlijk ga je toch door, want je bent met een groep, de sfeer is uniek en de lesstof is goed en logisch opgebouwd en interessant.
Eigenlijk was het vooral pittig omdat het hele jaar door je persoonlijke ontwikkeling veel aandacht krijgt. Wat zijn je sterke en zwakke kanten, hoe ben je geworden wie je bent enz. Je moet je durven blootstellen en dat ging soms ver. Maar ik heb duidelijk ervaren dat het heel goed was, dat het me sterker heeft gemaakt en dat ik veel zekerder van mezelf ben geworden over wie ik ben en wat God van mij wil.’ Voor zijn medestudent Wilfred Hermans (19) was het EH-Basisjaar een verademing. Hij komt uit Kampen, is er lid van de NGK en begon in Kampen in september aan een studie theologie. Hij voelde zich er echter niet op zijn plek en besloot na een paar maanden in te stromen in het Basisjaar. ‘Ik werd snel opgenomen door de groep. Ik heb het eerste blok gemist maar ik heb dit jaar heel waardevol gevonden. Vooral ook omdat ik op een reformatorische school heb gezeten. Dat was toch een soort kerkelijke cocon. Ik kreeg weinig mee van kerken die er niet of nauwelijks waren vertegenwoordigd. Het Basisjaar is voor mij een mooie tussenstap naar de wereld. Hier komen alle kerken bij elkaar. Daar leer ik veel van. Onder andere dat christelijk Nederland veel groter en rijker is dan wat ik er tot vorig jaar van had gezien!’.
Uitgeloot
Elsbeth Faken (19) koos voor het Basisjaar omdat ze was uitgeloot voor fysiotherapie.
Het idee van een jaar EHbasisjaar had daarvoor ‘s wel door haar hoofd gespeeld: ‘Maar ja, dacht ik dan: ‘Weer een jaar weg, je krijgt er immers niets voor terug.’ Elsbeth lacht als ze eraan terugdenkt. Nu denkt ze er héél anders over. ‘Ik heb hier heel veel geleerd en gekregen. En ik kan me niet meer voorstellen dat ik zonder dit jaar had gekund!’ Het belangrijkste dat Elsbeth zich in Amersfoort eigen heeft gemaakt, is dat ze God in alle aspecten van haar leven wil betrekken. ‘Hij was voor mij Iemand voor af en toe. Om ’s avonds in bed tegen te bidden. Hier heb ik geleerd om samen met Hem te leven en dat mijn christen-zijn met alles te maken heeft: hoe je consumptiepatroon is, hoe je omgaat met de tv, naar welke films je kijkt. En ik zie God in alles terug. In mens en natuur.’ Had ze dat ook niet gewoon op een bijbelkring kunnen leren? Elsbeth: ‘Naar een bijbelkring ga je als het meezit een keer in de week op een avond. Hier komt je persoonlijke relatie met God elke dag aan de orde. Je wordt er zo vaak mee geconfronteerd en vanuit zoveel verschillende invalshoeken.
Daardoor kun je het je helemaal eigen maken.’ Peter: ‘Mijn geloofsleven was niet slecht voordat ik op de EH kwam.
Maar hier heb ik wel een flink aantal stappen kunnen maken. Op een bijbelkring was het toch bij een soort van hobby gebleven. Ik heb op de EH een beter Godsbeeld gekregen, ik heb geleerd wie God voor mij wil zijn en ik heb in mijn rust een goede relatie met Hem gekregen. Alleen daarvoor had ik dit jaar al willen doen!
Zegenrijk
Els van Dijk: ‘Als zo’n jaar in september begint, denk je: ‘Wat een kinderen!
Naïef, onzeker. Alleen al de vraag ‘wie ben je’ brengt ze in verwarring.
En dan zie je deze groep aan het eind van het jaar staan: evenwichtiger, doordachter, in staat tot reflecteren op zichzelf. Er is bij een aantal een overgave en kwetsbaarheid die ontroert. Wat een zegenrijk, heilzaam jaar is dit jaar weer geweest!’
| Voor meer informatie over het Basisjaar op de Evangelische Hogeschool kun je schrijven naar de EH, postbus 957, 3800 AZ in Amersfoort. Of bellen naar (033) 460 40 00. Of kijken op internet: www.ehbasisjaar.nl of www.eh.nl. Omdat de EH geen subsidie ontvangt van de overheid is de school afhankelijk de Vriendenkring. Wie hierover meer informatie wil, kan ook bellen naar het bovengenoemde nummer. |