Alles over binders en boeiers
2006-05-12
Onze gemeenten zijn niet de enige, waar het soms moeilijk is vrijwilligers te vinden. Werd vroeger nog wel eens een vacature ‘gevuld’, tegenwoordig ligt meer nadruk op talenten en mogelijkheden van mensen. Het dienstencentrum van de PKN heeft een werkboek uitgegeven over vrijwilligersbeleid, waarin die gaven en mogelijkheden centraal staan. Een interessant bladerboek met een mix van theorie en praktijk.- Jaargang 50
- nummer 10
Bij goede aansturing van vrijwilligers levert een taak in de gemeente de vrijwilliger meer energie op dan het hem of haar kost. Sinds predikant Jan van der Wolf (PKN), één van de auteurs van het werkboek Werven, begeleiden en uitzwaaien dat ontdekte, heeft hij minder schroom om mensen te vragen. ‘Vroeger voelde ik me vaak enigszins schuldig.’ Van der Wolf onderscheidt twee typen vrijwilliger: de binder, die vooral gemeenschap zoekt en de boeier, die vooral hecht aan persoonlijke groei en zelfontplooiing. Beide typen zijn volgens hem nodig. De binder staat model voor de vrijwilliger ‘oude stijl’, die zich met een bepaalde vanzelfsprekendheid langdurig vanuit plichtsgevoel en trouw inzet voor de kerk.
De boeier kiest daarentegen bewust voor een tijdelijke taak, die hij boeiend vindt en waarbij hij wil meedenken over de uitvoering.
Iets terugkrijgen
Vrijwilligers geven iets, maar krijgen daar ook iets voor terug. Van der Wolf ziet de kerk als een ideale oefenplek.
Iemand die bezoekwerk doet, kan ouderling worden en bestuurlijke ervaring opdoen. Iemand die in de pedagogische sector wil gaan werken, kan kijken of jongerenwerk iets voor hem is door catecheet te worden.
‘Waar vind je een groep jongeren wekelijks bij elkaar? Je wordt nog begeleid ook.’ Die begeleiding is essentieel. Alle vrijwilligers krijgen in zijn gemeente ondersteuningsgesprekken. In het ‘oude’ denken over vrijwilligers wordt dit gezien als een extra aanslag op de schaarse tijd van het management. Maar deze gesprekken zijn ook een middel om mensen te ondersteunen, een doel op zich, want ze brengen begeleider en vrijwilliger nader tot elkaar. Mensen willen vaak door vrijwilligerswerk groeien in geloof. De ondersteuningsgesprekken zijn een goede manier om te vragen of dat wel gebeurt. Van der Wolf noemt nog een reden, die te maken heeft met de drijfveer van de vrijwilliger. ’Mensen willen allemaal iets geven. Door te geven word je gezien, je doet ertoe. In die ondersteuningsgesprekken krijgen ze erkenning voor wat ze geven en daar moet je tijd voor nemen.’
Uithijgen
Werven, begeleiden en uitzwaaien is een uitgave van het Protestants Landelijk Dienstencentrum in Utrecht.
Het is een losbladig boek met onderwerpen, die uiteenlopen van statistische informatie over vrijwilligerswerk tot een compleet wervingsplan met werkbladen om direct aan de slag te gaan. Ook is er aandacht voor de visie van een gemeente, nodig om vrijwilligersbeleid te formuleren.
Er wordt ingegaan op het andere denken over noodzakelijke kenmerken van de vrijwilliger en het ‘gavengericht’ werken. Dat laatste biedt geen oplossing voor de vacatureproblematiek, maar helpt gericht en met zorg te zoeken naar de juiste mensen op de juiste plek. Ook wordt uitvoerig stilgestaan bij het afscheid nemen van vrijwilligers met onder meer een methode uit de professionele wereld: het exitgesprek. Aanleiding voor het boek was een alarmerend onderzoek van dr. H.P. de Roest in 2001, dat aantoonde dat de participatie bij de kerkdiensten na een kerkenraadsperiode vaak afneemt.
Het werkboek met cd-rom is te bestellen via brochureverkoop@pkn.nl.