De aansluiting gemist
2006-05-26
‘Boem! Krakkerdekrak!…… Dàààrrrr zat de ark vast op de Ararat!’ Mijn grootvader was in zijn element als hij dominees na mocht doen. En dit was één van zijn beste imitaties. Hij trok een zwart jasje aan en imiteerde een Friese preektijger. Die was zijn preek met donderend lawaai begonnen. Een houten schip dat krakend vastliep op de top van de Ararat. Ik kon me als kind wél voorstellen dat de aandacht op dat moment bij de preek was. Tegelijkertijd vroeg ik me af hoe lang de dominee de aandacht na zo’n spannend begin vast zou houden.- Jaargang 50
- nummer 11
Ooit heb ik bij het vak didactiek geleerd dat dat er bij hoort: aansluiten bij de belevingswereld van de leerling. En dus moet je als docent precies op de hoogte zijn van het nieuws en van de gebeurtenissen op straat. Als het sneeuwde, dan kon je de Franse les met sneeuw beginnen, was er een bedrijf in de stad failliet gegaan, dan begon je daar je boekhoudles mee, en meer van dergelijke al dan niet gekunstelde constructies.
Ook dominees schijnen het in hun opleiding te krijgen: begin met de aansluiting bij de luisteraar. Althans: ik hoor nog eens een ‘inkopper’. Eén van de bekendste is de zin: ‘Laatst ontmoette ik in de tram...’
Het is alweer een aantal jaren geleden dat ik twee keer achter elkaar een preek hoorde die begon met een ontmoeting in de tram. Het was beide keren dezelfde dominee, dus kennelijk reisde hij vaak met het openbaar vervoer. Ik had zelfs de neiging om hem te vragen in welke tram het was. Het viel me echter op dat hij na de kerkdienst in de auto stapte.
Misschien mocht hij op zondag niet met de tram…. Een gemeentelid maakte de opmerking dat deze dominee nooit in de tram zat en hem tot het openbaar vervoer bekeren zou een heidens karwei zijn.
Vanwaar dan die verhalen over de tram? Was het wel waar, maar was het niet waar gebeurd? Probeerde hij Paul Haenen in de persoon van ds. Gremdaat te evenaren?
De dominee – vertelde het gemeentelid - probeerde met zijn preken aan te sluiten bij de beleving van de kerkgangers.
Daar is natuurlijk niets op tegen. Ook Paulus paste de start van zijn preek in Athene aan op de ervaringen van de inwoners van de Griekse hoofdstad. Helaas ging na de start de rest van zijn preek in voor gemeenteleden onbegrijpelijke taal verder. Het ging in beide diensten over het waagstuk van het samen op weg gaan vanuit het bevrijdende visioen van de Eeuwige. Voor een volksbuurt is dat volkomen onbegrijpelijke taal. De ouderen, die misschien ook maar een deel van de preek konden verstaan, bleven op hun vaste plekken zitten. De rest van de gemeente was vermoedelijk naar elders op weg. Kennelijk heeft de dominee toch de aansluiting gemist. Dat komt nog wel eens voor in het openbaar vervoer.
Inmiddels is deze dominee vertrokken naar een gemeente zonder tram. Ik ben benieuwd of hij zijn voorbeelden heeft aangepast. Want je moet natuurlijk wel aansluiten op wat er in de gemeente leeft...