Licht en ruimte voor NGK te Emmeloord
2003-11-21
Van de straatkant af is er niet eens iets van te zien, van de ingrijpende verbouwing die De Rank, het kerkgebouw van de NGK te Emmeloord, ondergaan heeft. De voorgevel is gelijk gebleven en de tuin en de grasvelden hebben geen plaats gemaakt voor parkeerhavens.- Jaargang 47
- nummer 23
Maar als je via de vergrote hal de kerkzaal binnengaat zie je hoe rigoureus er ingegrepen is. Was de zaal tot nu toe donker en benauwd, hij is nu een en al licht en ruimte. Dat effect is op diverse manieren bereikt: err is een – niet eens zo groot – stuk aangebouwd en verder werken architectuur en inrichting er maximaal aan mee.
Donkerblauw
Wat bij binnenkomst direct opvalt is het donkerblauwe plafond met rijen lichtjes dat boven het podium overgaat in een verlaagd wit plafond.
De blik wordt daardoor vanzelf in de richting van het liturgisch centrum getrokken, dat zich daar bevindt. De donkerblauwe kleur zet zich voort in de podiumvloer en komt ook terug in de zittinkjes van de overigens houten stoelen.
Die stoelen vervangen de oorspronkelijke lange banken (elk voor zeventien volwassenen!) en versterken het ruimtelijk effect.
Dat effect wordt mede bereikt doordat het podium als het ware naar de kant van de hal wegloopt; de binnenzijmuur stopt voor het podium.
Achter die muur is een grote nis waar als de kerk vol is ook nog zo’n veertig mensen kunnen zitten. Via een groot raam op ooghoogte hebben ze zicht op de preekstoel en het liturgisch centrum, zodat ze ook visueel de dienst kunnen volgen.
Zitkuil
Heel apart – erfenis van het oorspronkelijke gebouw – is de ongeveer 40 cm diepe ‘zitkuil’, waar het grootste aantal kerkgangers een plaats vindt. Daaromheen heb je dan aan alle kanten op vloerhoogte een ‘verhoging‘, die allemaal een driehoeksvorm hebben. Ook het podium is op vloerniveau. De architect heeft dat uitgebuit door de twee niveaus tegen elkaar uit te spelen.
Achterom
De verbouwing was om diverse redenen noodzakelijk.
In de eerste plaats moesten er zitplaatsen bij komen.
Daarnaast was er met de veranderingen in de liturgie behoefte ontstaan aan een groter podium. Er is nu ruimte voor een koor, voor het eigen combo, voor de kinderen, enzovoort. Bovendien had de oude situatie als nadeel dat je aan de voorkant van de kerkzaal binnen kwam, wat door veel kerkgangers als onaangenaam ervaren werd. Ze voelden zich bekeken. Door de zaal 90 graden te laten draaien creëerde architect Klaver de mogelijkheid voor een ingang achterin.
Trap en hal
Ruimte heeft de Emmeloordse gemeente ook gekregen door de nieuwbouw van drie zalen, en wel zodanig dat er vijf (!) schakelbaar zijn. Het totaal aantal zalen bedraagt nu zes, waarvan er één, De Trap, in gebruik is door de jeugd, Naast de bar is die ruimte als amfitheater ingericht, tribuneachtig. Ook de alphacursisten en catechisanten maken er graag gebruik van. Voor grote vergaderingen of koffiedrinken wordt trouwens ook de hal wel gebruikt, die daarvoor uitstekend geschikt is, doordat hij warm, niet kil, halachtig overkomt.
Opening
Zaterdag 8 en zondag 9 november is het verbouwde complex in gebruik genomen.
Zaterdag officieel, zondag met een feestelijke dienst.
Die zaterdag was er open huis met een kort officieel gedeelte waarin de gebruikelijke toespraakjes gehouden werden.
Door de voorzitter van de bouwcommissie die met name de vele vrijwilligers bedankte die op een of andere manier bij het breken en bouwen betrokken waren.
Door de architect die duidelijk maakte dat dit een van zijn moeilijkste klussen was geweest, omdat zo velen over zijn schouder meekeken en hem van advies wilden dienen.
Door de voorzitter van de kerkenraad tenslotte die het gebouw met vreugde uit de handen van de bouwcommissie aannam en die de overgang van het donkere naar het lichte gebouw als symbool gebruikte voor de gemeente die overgeplaatst was van de duisternis naar het licht met de opdracht als kinderen van het licht te wandelen.
Hij sprak de wens uit dat de evangelieverkondiging vanuit dit gebouw daartoe zou stimuleren.
Een blijde en dankbare gemeente was daarna getuige van de eigenlijke opening, de onthulling van de verrijdbare preekstoel en van een kruis aan de wand – beide door een broeder gemaakt van hout van de oude kerkbanken.
Alles wordt nieuw
Voor de feestelijke dienst die de volgende dag startte met het kinderkoor dat ‘Spik spik spiksplinternieuw’ zong, had ds Roose als thema gekozen ‘Alles wordt nieuw’. De tekst was Psalm 150.
‘Maar niet met steen en hout alleen is ‘t grote werk gedaan.
‘t Zal om onszelve gaan’.
Achter de muziek aan gaan we op weg naar de vernieuwde aarde, die God beloofd heeft.
| VIERDE KEER Al drie keer eerder was de gemeente van Emmeloord getuige van een opening van haar kerkgebouw. In 1950 werd door de toen nog Vrijgemaakten het eerste kerkje neergezet, een roodstenen gebouwtje dat al snel te klein werd. Tien jaar later kreeg de gemeente een gebouw dat zijn tijd architectonisch ver vooruit was, te modern voor de Emmeloorders die al gauw van ‘De Bunker’ gingen spreken. Het oude gebouwtje op ongeveer twintig meter afstand bleef dienst doen als vergaderruimte. In weer een later stadium – nu ongeveer drieëntwtintig jaar geleden werden de beide gebouwen met elkaar verbonden zodat een grote hal ontstond die ook als vergaderruimte dienst ging doen. Bij die gelegenheid kreeg het complex de naam ‘De Rank’. En nu, anno 2003, is er voor de vierde keer een nieuw begin. Het leuke is dat ondanks de architectonische eenheid de verschillende stadia nog te herkennen zijn. Ook de vierde: Dwars over het podium loopt een strip die de grens aangeeft tussen oud en nieuw. |
| HEILIGENKIJKER U leest het elders op deze pagina’s: er is in de kerkzaal een raam dat vanuit een nis zicht biedt op het liturgisch centrum. In de Middeleeuwen had je in veel kerken/kathedralen een afgesloten ruimte met een raam dat uitzicht bood op het altaar en de relieken. Kreupelen, zieken en melaatsen mochten niet in de kerk zelf komen vanwege het besmettingsgevaar. Vanuit een afgesloten ruimte konden ze toch aan de dienst deelnemen. Het raam werd in die tijd hagioscoop, reliekvenster of heiligenkijker genoemd. Behalve dat hij zo nodig voor extra ruimte zorgt heeft de nis in De Rank als functie dat asielzoekers er een plekje hebben waar ze ongestoord naar de directe vertaling van liturgie en preek kunnen luisteren. |
| TIJD Tijdens de officiële opening sprak ds Loonstra van de Christelijke Gereformeerde Kerk gelukwensen uit namens zijn gemeente. ‘Het gebouw is ook een beetje van ons. Immers elke week is hier een van de twee diensten een gezamenlijke!’ Hij bood een klok aan in de kleuren van het interieur. Het is de bedoeling dat de CG en NG klokken gelijk lopen. Het zal lukken als we ze afstemmen op hemeltijd. |