Snippers uit Afrika
2002-02-08
Een aantal jaren heeft ds Vonkeman in Opbouw zijn ‘Snippers uit Afrika’ gepubliceerd. Nu heeft hij te kennen gegeven daarmee te gaan stoppen. Ik heb al die tijd gedaan wat menig lezer zal hebben gedaan: ze van keer tot keer lezen en er over nadenken (soms wel, soms niet). Nu we een zeer geacht scribent ‘uitluiden’, heb ik echter gedaan wat ik nooit eerder had gedaan: een stel oude nummers van ons blad gepakt en een hele serie ‘Snippers’ achter elkaar gelezen om, op de valreep, nog eens een indruk te krijgen wat voor bijdragen hij ons steeds heeft gestuurd.- Jaargang 46
- nummer 3
En dan valt je op hoeveel we in de loop van de tijd over de (kerk)mensen in (Zuidelijk) Afrika hebben kunnen lezen en hebben kunnen leren. Ik heb altijd met enige gretigheid naar zijn rubriek gegrepen en me nooit teleurgesteld gevoeld over de inhoud ervan, al sprak het ene thema me uiteraard meer aan dan het andere. Héél sympathiek: dat is wel het minste dat men van de reeks korte impressies en gedachten zeggen kan. Je komt mannen en vrouwen, alsook situaties of structuren tegen die ons laten voelen hoe anders het leven daar is. Anderzijds is toch ook mijn conclusie geweest: veel van de worsteling of vreugde daar lijkt toch ook wel weer op situaties hier. Dat is niet zo bevreemdend: we zijn allemaal mensen die voor Gods aangezicht moeten leven, en van genade moeten leven.
Al doende heeft hij vaak als ‘toepasser en naprediker’ op het werk van zichzelf en zijn collega-zendelingen gefungeerd. Met terugwerkende kracht kregen we een indruk waar de worsteling, de uitdaging of de vreugde van het werk te vinden was. Tegelijk lag er vaak een lijn naar de situatie van de lezers in dit land. Tot mijn spijt heb ik Zuid-Afrika nooit bezocht, maar als ik dat land zou gaan bezoeken zou ik zeker alle stukken van Vonkeman erbij pakken; en al zou mijn kennis en inzicht nog steeds zeer beperkt zijn, wat ik ervan snapte zou ik vooral via deze bijdragen hebben geleerd! Dat is een groot compliment aan de schrijver die een vaardige pen heeft en, naar ik vermoed, voor een groot deel ook voor zijn genoegen die pen heeft opgepakt.
Tegelijk heeft hij stellig zich veel moeite getroost die hij ook had kunnen vermijden door niét te schrijven!
Waar ging het zoal om? Ik pak (volstrekt willekeurig) de jaargang van het jaar 2000 erbij. Daar ging het om (ik streef geenszins naar volledigheid) ‘een laatbloeier’ (de zegen van een onder ons nagenoeg onbekend werk, een ‘modderkerkje’ bij Wagendrift) op 18 februari van dat jaar. Verschil tussen een ‘schuld-’ en een ‘schaamtecultuur’ met een link naar Jozefs ervaringen (04-02), Afrikaans en Europees omgaan met tijd (03-03), de kenmerken van een specifieke vorm van kerkdienst, de ‘imithandazo’ (op 09-06). De belemmering voor vrouwen om aan het Avondmaal te gaan vanwege menstruatie, of voor rouwdragers om dat te doen vanwege een sterfgeval in de familie. De vraag hoe daarop als kerk te reageren leidde tot de fraaie en behartenswaardige zin: ’De kerk is niet het dynamiet, maar het zout van de wereld’ (23-06). Dan ging ‘t weer over problemen met tolken (07-07) of een zeer tot nadenken stemmend verhaal (04-08) over de plek van religie en ‘medicijnmannen’ in het huidige Afrika. De rij kan moeiteloos worden aangevuld.
Ds Vonkeman heeft als een bekwame gids de lezers willen binnenleiden in de werkelijkheid van het leven in Zuid-
Afrika anno toen en anno nu. Wie geregeld op die tocht zijn metgezel is geweest heeft daar veel van kunnen leren. Begrip gekregen voor daar en, lijkt mij, zich reële vragen kunnen stellen over hier. Ds Vonkeman, hartelijk dank voor uw bijdragen. We betreuren het dat de zorg over uw gezondheid noodzaakte tot stoppen. Graag hadden we u nog enige tijd als scribent voor Opbouw in ons midden gehad.
Moge onze Vader u in uw verdere leven nabij zijn.