Onderlinge broederliefde in acht nemen
2002-03-08
Henk Algra’s artikel over ‘Botsen in de kerk’ en de ervaringen van Bram van Dijk (Opbouw 45/22 dd 9 november, pagina 451) mondde uit in een verzoek om reacties. ’We leven in een tijd waarin mensen moeten kunnen reageren. Dus: vertelt u het maar als lezer van Opbouw. Wat is er aan de hand?- Jaargang 46
- nummer 5
Hoe moeten de kerkenraad en gemeentelid Bram van Dijk verder?’ zo sloot redactielid Algra af. En u hééft gereageerd, vandaag een bijdrage van ds J.D. Houtman, emerituspredikant te Apeldoorn.
De stelling van mij is: Al jaren lang, vanaf het begin van de Vrijmaking, hebben we niet geleerd om conflicten op te lossen. Of het nu om de leer ging of om de liturgie en veranderingen in de liturgie. Alle conflicten liepen stuk. Het conflict over zgn. ‘doorgaande reformatie’, over ‘de ware en de valse kerk’, de zaak van het zgn.
‘ethisch conflict’. Er verlieten veel predikanten, ouderlingen, diakenen en gemeenteleden de vrijgemaakte kerken.
Het spel werd scherp gespeeld: "jij eruit of ik eruit!" Zo liepen de spanningen steeds verder op. Denk aan het conflict rond de Tehuisgemeente, uitmondend in de beslissing om de kerk van Groningen-Zuid gelijk te geven op de Synode van Rotterdam-Delfshaven, met 13 tegen 12 stemmen.
Vrouw in het ambt
In het vervolg zien we nu conflicten over de vrouw in het ambt. De standpunten staan soms lijnrecht tegenover elkaar, mét een beroep op de Schrift (of misschien met bepaalde bijbelteksten die elkaar schijnen tegen te spreken).
Soms is dat beroep op de Schriften ontroerend. Hoe we ook ons best doen, hoezeer we ook argumenteren, we kunnen elkaar maar niet vinden. Naar mijn overtuiging zijn deze kwesties hermeneutisch van aard. Naar ik meen is de apostel Paulus gepokt en gemazeld in de Joodse uitleg van Talmoed en Midrash met commentaren van verschillende rabbijnen: is het ene waar, dan is het andere ook waar. Het zijn meer voorstellen, waarbij door de botsing der meningen de waarheid tevoorschijn komt. We zijn op zoek naar de waarheid. Maar zoals wij nu theologiseren zullen we nooit tot overeenstemming met elkaar komen vóór de Jongste Dag. Wat mij betreft zal het zo zijn dat wij als Nederlands Gereformeerde Kerken niet alleen het diakenambt, maar ook de andere ambten open zullen stellen voor de vrouw, en dat binnen 10 tot 15 jaar. Maar daarmee krijgen we dan wel moeilijkheden met bepaalde broeders en zusters, heel dikwijls echt gelovige medeleden.
Aanspreken en luisteren
We moeten hen aanspreken en luisteren naar hun bezwaren en onze eventuele beslissingen helder uitleggen.
Het liefst op een gemeentevergadering, waarbij de voorzitter nog eens, als de kerkenraad zijn standpunt heeft uiteen gezet, nauwkeurig het gezegde herhaalt en vraagt: heb ik uw standpunt correct weergegeven? We moeten immers elkaar respecteren en serieus nemen en de bezwaarden moeten niet de indruk krijgen, dat ze met een kluitje het riet worden ingestuurd.
Maar er is een groot bezwaar dat bezwaarden beginnen te dreigen: als de kerkenraad de vrouw als diaken aanstelt zeg ik mijn lidmaatschap op. Dat is een soort chantage waar geen enkele kerkenraad voor opzij moet gaan.
Natuurlijk is het wèl zo dat een gemeente rijp moet zijn voor een bepaald besluit door gesprekken op huisbezoek, op verenigingen, op gemeentevergaderingen.
Een besluit moet niet zondermeer worden opgelegd. De gemeente moet een bepaald besluit kunnen ‘dragen’, er moet een grote mate van overeenstemming over zijn. Zo kan het in de ene plaatselijke kerk wél en in de andere niet. Maar laat de één de ander niet verketteren, of de andere plaatselijke gemeente niet verachten.
Ook wil ik er op wijzen dat de bezwaarde in zijn reactie een bepaald fatsoensniveau in acht neemt en niet grof wordt of gaat schelden, zelfs heeft hij naar zijn mening nóg zozeer gelijk en al meent hij nóg zozeer dat de kerkenraad hem niet serieus heeft genomen.
Ook en juist bij een verschil van mening moet men de onderlinge broederliefde in acht nemen.
Misschien?
Soms moeten we misschien tijdelijk afscheid van elkaar nemen, zoals Paulus en Barnabas in hun verschil van mening.
Later, als het conflict is verlopen, dat kan door de tijd, vinden echte broeders en zusters elkaar weer. Handelingen 15 vers 36 e.v. J