Durven wij nog kritisch naar onszelf te kijken?
2002-04-19
Met een blij gevoel stap ik een Samen op Weg kerk binnen, waar ik ben uitgenodigd door de Nederlands Gereformeerde Kerk van Houten, die de conferentie in samenwerking met de IZB heeft georganiseerd. Iedereen kijkt vrolijk. En ik vind dat dit ook maar zo moet blijven.- Jaargang 46
- nummer 8
We worden hartelijk welkom geheten en we begroeten de mensen om ons heen met een handdruk. Door het opsteken van handen blijkt dat er veel kerkgenootschappen, zo u wilt kerkdenominaties, vertegenwoordigd zijn op deze conferentie.
Een goede zaak, waar het toch immers gaat om hetzelfde doel: mensen bereiken om God te leren kennen in hun leven. We hebben hierbij dan ook de kracht van de Heilige Geest voor 100% nodig. Daarvoor wordt gebeden.
Het zingen met elkaar geeft vreugde.
Maar soms bekruipt mij bij bepaalde teksten van opwekkingsliederen een akelig gevoel. Ze leggen nogal de nadruk op wat de méns moet doen. De mens die kiest of hij de deur voor God zal openen, of dat hij Hem zal binnenlaten.
Wij mensen zullen Jezus verhogen!
De inleiding over de uitgangspunten bevatte een goed fundament voor de start van een Alpha-cursus.
Tegenwoordig horen we vaak dat een mens niet langer naar een preek van twintig minuten kan luisteren.
Misschien moeten de inleiders zich op dit punt zelf eens toetsen? Zij zijn wellicht geen doorsnee mensen, maar ik wel!
Tussendoor wordt ons verteld, dat een van de Alpha-cursisten, die tot bekering is gekomen gevraagd had of de geboden van God niet ‘aanbevelingen’ genoemd konden worden. Niet zo’n slecht idee! N.B. Waar blijf ik dan met de Universele Wet van God, die goed is voor alle mensen! Waar moeten onze christen politici het dan nog over hebben in de Tweede Kamer!
Aan het eind van de morgen krijg ik een dreun! Het geluid van de muziek wordt door de band en andere technische geluidsapparatuur zo opgezweept, dat de liederen in steeds hoger volume herhaald moeten worden (soms tot acht keer toe) waarbij de extase groeit. Dit gaat zo’n twintig minuten door. De ene stamper na de ander wordt erin gedramd.
Mijn hoofd knapt!
Het eerste seminar ‘s middags die ik bijwoon gaat over het gebed. Aan het eind moeten we op z’n Koreaans bidden.
De ene helft van de zaal zingt, de andere moet daar doorheen (ieder persoonlijk) hardop bidden. Een kakofonie dus! Ik kan m’n gedachten absoluut niet concentreren op woorden tot de heilige God. Ik dacht altijd dat onze God ook een God van orde is (Kor. 14:26-40).
Als gevolg van de drukte in mijn hoofd laat ik ‘s middags een tweede seminar schieten. Op een stoel in het zonnetje kom ik een beetje bij en krijg een leuk gesprek met een van de organisatoren, die me vraagt waarom ik daar zit. Na uitleg van mijn kant onderwijst hij mij over de ‘muziek van de jeugd’. Wij als ouders zouden zelf schuld hebben aan hun keuze voor ‘disco-muziek’. We brengen de jeugd geen cultuur meer bij, laten ze liever zaterdagavond naar de disco gaan en zitten zelf voor de buis. Zo leert de jeugd niets van ons culturele erfgoed: het verstilde Gregoriaans, de kerkmuziek van Bach en Händel, de gedragen klanken van de psalmen, de herkenbare woorden uit het liedboek, de rust van de cantorij enz. O, zit dat zo!
Ja, denk ik, ‘s zomers op vakantie willen we nog wel wat ‘devotie’ proeven, want dan gaan we de ene kerk in, de andere uit! En als het leven al te druk wordt, zoeken we onze rust in de kloosters.
Gelukkig dat ze er nog zijn! Het kan verkeren!
Waarom toch de besmuikte grapjes?
Over het zingen van de eindeloze herhalingen van opwekkingsliederen?
Over het lofprijzen in de vorm van ‘vertraagde’ psalmen en over gevestigde kerkstructuren. Bij het eerste wordt nauwelijks gelachen. Bij het tweede krijg je pas de handen luid op elkaar! Wat voegt het toe, vraag ik me af. Misschien heb ik te weinig gevoel voor humor!
Na een goede warme maaltijd gaan we met hernieuwde moed de avond in. ‘Ministry’ staat op het programma, ofwel ‘bediening’. Bidden met mensen in de kracht van de Heilige Geest.
Goede woorden worden gesproken vanuit de Bijbel over het werk van de Heilige Geest. Maar wie schetst mijn verbazing, als we ineens overgaan tot een model van ministry. De ‘gebedsmensen’ zijn er klaar voor. Er wordt gezegd dat je met opgeheven hoofd moet bidden, elkaar moet kunnen aankijken, zodat je het werk van de Heilige Geest kunt waarnemen bij de ander. Neem vooral een pakje zakdoekjes mee, want er komen niet zelden emoties los.
Hoe zat het ook weer met de houding van de Farizeeër en de tollenaar bij het bidden? Zocht de Here Jezus juist niet de stilte op voor gebed? En hoe zit het met onze eerbiedige knielhouding bij het bidden? Wie bepaalt wat de Heilige Geest doet? Waar is de grens van manipulatie en suggestie?
De stem van de inleider en de muziek van de band passen zich aan.
Techniek, stemmen en muziek nemen vormen aan van een ‘Jomanda-sfeertje’.
Een omfloerste stem zegt zachtjes: u kunt in tongen spreken, u kunt lofprijzingen uitzeggen, u kunt naar voren komen, heft u handen enz..
Steeds meer mensen gaan naar voren en raken in een zekere extase. Wat moet ik hiermee, vraag ik me af. Dit is massa psychose, dit is manipulatie. Dit mag niet naar mijn oordeel. Ik voel me langzamerhand onveilig in deze sfeer en ga stilletjes weg. Ik kijk niet meer zo vrolijk!
Moeten mensen hiermee tot bekering komen? Welke kerk biedt zulke sessies aan waar mensen (stel dat ze hierdoor tot geloof komen) dan naar toe kunnen gaan. Ik, in mijn NGK? Bekeerde mensen zullen het gevoel kunnen krijgen een kat in de zak gekocht te hebben!
Ik was immers uitgenodigd door de NGK van Houten? Een Gereformeerde Kerk? Zouden we dan dat gereformeerde karakter in onze uitvoering van een Alpha-Conferentie niet mogen laten blijken? En zou het niet wijs zijn de vormgeving van de Alpha-cursus aan de plaatselijke kerkgenootschappen, die zo’n cursus gaan geven, over te laten. Zeker als het gaat om de inhoud van de hoofdstukken over het werk van de Heilige Geest, die in het weekend van de cursus op het programma staan?
Ik ben zeker te beperkt, dacht ik toen ik zaterdag de Alpha-Conferentie verliet, maar na er langer over nagedacht te hebben, kwam ik voor mezelf tot de conclusie dat wanneer ik van harte wil meedoen aan een Alpha-cursus, ik mezelf niet in allerlei liturgische bochten wil wringen. Daardoor zou het werk van de Heilige Geest in mij geblokkeerd kunnen worden.
Beste gereformeerde inleiders van de Alpha-cursus: ik raad u aan om de invulling van uw cursus hier en daar bij te stellen. Wij zijn geen Engelsen, geen Amerikanen of Koreanen, maar Nederlanders met een eigen gereformeerde kerkelijke culturele achtergrond.
We hebben toch zelf (terecht) kritiek gehad op de ‘liturgie-duplicatie’ in onze zendingskerken?
Dit heeft overigens niets te maken met angst voor vernieuwingen, maar wel met dankbaarheid voor het culturele erfgoed in de Gereformeerde Kerken. Zeker met betrekking tot het werk van de Heilige Geest.