Kinderen van gijzelaars
2002-06-27
Het zal je maar gebeuren. Je hebt ruzie gehad met je vader. De volgende dag zie je je vader niet meer. Hij is weggevoerd door de Duitsers. Dat verhaal vertelde Sjoerd Gerbrandy tijdens een bijeenkomst van kinderen van ex-gijzelaars (Leeuwarden, 4 mei 2002). Die ruzie met zijn vader (Sjoerd wilde geen kolen halen) bleef hem dwars zitten. Stel je voor dat hij zijn vader nooit meer terug zou zien.....- Jaargang 46
- nummer 13
Een Nederlands verhaal uit 1942.
Gelukkig kreeg de vader van Sjoerd nog de kans om afscheid van zijn gezin te nemen. In de ouderlijke slaapkamer las hij aan zijn gezin Psalm 91 voor. ‘Wie in de schuilplaats des Allerhoogsten is gezeten, vernacht in de schaduw des almachtigen’. Een monument van een vaderlijk getuigenis van geloofsvertrouwen.
De ruzie goedmaken
In de bus heeft een dochter -via haar mobieltje- ruzie met haar moeder.
Even later belt ze haar moeder weer op. Ze wil het goed maken. Want haar leven (of dat van haar moeder) kan zomaar opeens vernietigd worden. Je laatste herinnering aan elkaar is dan een onderlinge ruzie. Een verhaal uit Israël in 2002.
Het valt in de verhalen van Gerbrandy en uit Israël op hoe gevoelig kinderen zijn voor indrukken. Ze willen niet met een herinnering aan ruzie verder in hun leven. Vaak zijn ze daarin een voorbeeld voor volwassenen. Laat de zon niet ondergaan over uw boosheid...
Schuldig?
Ook bij een andere familie werd aangebeld.
Een domineesgezin waarbij het een komen en gaan was. De 6-jarige dochter deed de deur open.
Daar stonden Duitsers, ze kwamen haar vader halen. De dochter vertelde nu, 60 jaar later, hoezeer dat idee haar jarenlang had achtervolgd. Ze voelde zich schuldig. Als zij de deur niet open had gedaan was haar vader niet weggevoerd......
Ook dit verhaal is typerend.
Volwassenen realiseren zich vaak onvoldoende hoe gemakkelijk kinderen zich schuldig voelen én zich verantwoordelijk voelen. Ze denken dat zij er de oorzaak van zijn dat hun moeder ziek is of dat de ouders ruzie hebben.
Met die gevoelens blijven ze vaak vele jaren lang 'rondzeulen'. Ze vertellen het alleen niet, want je wilt je ouders geen verdriet doen.....
Waarom mijn vader?
Eén van de aanwezigen vertelde dat zijn vader door de Duitsers was gefusilleerd.
Waarom nu juist zijn vader?
Was het volstrekte willekeur, of hadden de Duitsers daar een gerichte bedoeling mee?
Waarom mijn vader? Bijna zestig jaar lang was dat een vraag gebleven. Een andere aanwezige kon een vermoeden uitspreken. Het handelen van de Duitse bezetter was niet zelden pure willekeur.
Toch was er aan de andere kant ook sprake van weloverwogen handelen.
De fusillades vonden meestal plaats naar aanleiding van bepaalde gebeurtenissen.
Toen er in Rotterdam een aanslag was gepleegd op de Duitsers kwamen er gijzelaars uit de omgeving van de Maasstad op de zwarte lijst te staan. Na een aanslag in Twenthe liepen de gijzelaars uit die streek groot risico. De bedoeling was dus vermoedelijk om met het fusilleren van een bekend persoon uit een bepaalde streek de bevolking uit die streek te waarschuwen en te treffen.
Op veel vragen tijdens ons leven krijgen we tijdens dit leven geen antwoord.
We durven ze misschien niet eens hardop te stellen. Op andere vragen ontvangen we opeens, soms pas tientallen jaren later, toch nog richting voor een antwoord....