Tien jaren 'laatste hulp'
2002-10-04
Tien jaar geleden startte Kuria één van de eerste hospices in Nederland om in te spelen op een lacune. Er was een tekort aan opvang van erg zieke mensen, waarbij genezing niet meer mogelijk was en die thuis niet verzorgd konden worden. Voor de inhoud van palliatieve zorg was weinig aandacht.- Jaargang 46
- nummer 19
De aandacht ging veel meer uit naar de verbetering van levensverlengende behandelingen. Door deze achterstand kreeg Nederland veel kritiek uit het buitenland.
De start was praktisch en primitief: Kuria had vijf bedden, vijf verpleegkundigen, 45 vrijwilligers, een maatschappelijk werker en pastorale hulp. Zo kwam de eerste patiënt en die moest goed verzorgd worden. Financiering was er niet, behoefte aan zorg wel.
De hulpverlening was geënt op het Engelse gedachtegoed van zorg aan stervenden, waarbij er veel aandacht was voor pijnbestrijding en verzachtende zorg, meestal vanuit een levensbeschouwende achtergrond.
Groei
Dit zorgconcept oogstte veel waardering.
In 1996 kreeg Kuria de Prinses Margrietprijs als bijdrage in de ontwikkeling van palliatieve zorg en in 1997 werden de bedden uitgebreid tot tien bedden. Op vragen van buitenaf werd gereageerd: er kwam een buddyproject voor kankerpatiënten, er kwam een goede afstemming met de andere zorgaanbieders en de kennis werd door middel van cursussen en consultatie uitgedragen naar andere hulpverleners. Na tien jaar is de zorg veel meer geprofessionaliseerd, nog beter afgestemd op de behoefte van de patiënt en waar mogelijk wetenschappelijk onderbouwd.
Congres
Kuria kreeg de nodige erkenning en zorgde ervoor dat het niet tot een geïsoleerd initiatief bleef.
Het hospice zit stevig verankerd in een nationaal en internationaal netwerk.
Dit werd nog eens beklemtoond door het internationale karakter van het congres, dat op zaterdag 14 september op de VU werd gehouden (Multidisciplinaire patiëntenzorg in een netwerk).
Ook in de politiek heeft Kuria een plek gekregen. Voor burgemeester Van Houwelingen van de gemeente Haarlemmermeer was dit een reden om zijn inwoonster Corry van Tol de onderscheiding van officier in de orde van Oranje Nassau op te spelden, voor haar pionierswerk voor Kuria.
Vragenderwijs verder
Toch zijn er ook vragen over de toekomst.
Er is een zekere angst voor ongeremde groei van palliatieve afdelingen.
Hoe bereik je dat de palliatieve zorg goed inpasbaar is in de reguliere zorg, terwijl er ook de erkenning moet komen dat palliatieve zorg een eigen deskundigheid behoeft, gerelateerd aan kwaliteitseisen. Met andere woorden: hoe stem je integratie en specialisatie goed op elkaar af? Hoe moeten we omgaan met het feit dat er steeds minder geld komt voor onderzoek en kenniscentra? Hoe zorgen we ervoor dat de verpleegkundigen een betere spilrol vervullen in de steeds groeiende complexiteit van de zorgvragen en de slechte arbeidsmarkt?
Toekomst!
Over tien jaar zal de rol van de hospices niet meer dezelfde zijn, ondanks dat er altijd behoefte zal blijven aan opnamecapaciteit in een hospice voor degenen die thuis onvoldoende opvang hebben. Cijfers maken immers duidelijk dat mensen liever in hun eigen veilige omgeving overlijden en nog zo lang mogelijk een normaal leven lijden, ondanks hun progressieve ziekte. Om op deze vraag een antwoord te geven zal de druk op de extramurale zorg steeds groter worden. Gezien de nieuwe internationale ontwikkelingen in het vakgebied zal deze multidisciplinaire vorm van zorg zich ook steeds verder intensiveren en specialiseren.
Kuria zal in deze ontwikkelingen moeten meegaan. Gelukkig is de tijd rijp dat instellingen ook voor elkaar de deuren open zetten om tot betere samenwerkingsvormen en ontwikkeling te komen. Dit is mede mogelijk gemaakt door de initiatieven van de Centra voor Ontwikkeling van de Palliatieve Zorg (COPZ).
Wel zal de identiteit van Kuria gewaarborgd moeten blijven: praktische zorg met een professionele kwaliteit, geïnspireerd door de liefde van Christus, die de mens ontmoet in zijn levensverhaal.
Daarvoor is visie en actie nodig.
Geen makkelijke taak, maar wel een enorme uitdaging!