‘De handdruk in de eredienst’
2002-12-13
DORDRECHT - Klazien Koma van het Liturgieteam in Dordrecht is op zoek geweest naar de oorsprong van de handdruk bij het begin en aan het einde van de kerkdienst. Haar onderzoek leverde best het één en ander op.- Jaargang 46
- nummer 24
Wat wordt ermee uitgedrukt?
Bij de handdruk aan het begin kun je vier elementen onderscheiden:
1. De verantwoordelijkheid voor de eredienst ligt bij de kerkenraad. De leiding voor de dienst (het ordelijk verloop) wordt met de handdruk officieel overgedragen aan de voorganger.
2. Verbondenheid. De voorganger staat er niet alleen voor, maar is verbonden met kerkenraad en gemeente.
3. Gezamenlijke verantwoordelijkheid van kerkenraad en voorganger voor het brengen van Gods Woord. De zorg hiervoor wordt nu overgedragen aan de voorganger.
Hij is gerechtigd om namens en voor de gemeente op te treden.
4. Heilwens voor de voorganger: hij staat immers voor een belangrijke opdracht. Dit kan door de ouderling ook nog met een gesproken woord (b.v. 'Gods zegen') benadrukt worden.
De handdruk aan het eind
1. De voorganger geeft de leiding terug aan de ouderling.
2. De voorganger geeft aan dat zijn opdracht/dienst is vervuld.
3. Uitdrukking van verbondenheid en medeverantwoordelijkheid bij het besluiten van de dienst.
De handdruk laat ook zien dat we in een presbyteriale kerk zitten: een gemeente die door gelijkwaardige oudsten geleid wordt onder gezamenlijke verantwoordelijkheid.
Dit in tegenstelling tot de bisschoppelijke kerk. Daar wordt een geestelijke door de bisschoppen naar een gemeente gezonden, die haar maar heeft te ontvangen.
We hebben dus te maken met een betekenisvolle handdruk.
Daar moeten we maar even letterlijk bij gaan stilstaan.