LV 2001: De ontknoping
2001-10-12
De Landelijke Vergadering (LV) van de Nederlands Gereformeerde Kerken (NGK) is nu echt voorbij. Voor de zomer heb ik u verslag gedaan van de eerste zeven zittingen van deze vergadering, die te Amersfoort bijeenkwam.- Jaargang 45
- nummer 20
Op vrijdag 28 en zaterdag 29 september werd de achtste en laatste zitting gehouden. Een aantal onderwerpen passeerde nog éénmaal de revue.
Steunbehoevende kerken
Tijdens een eerdere vergadering werd voorgesteld om de taken van de commissie Steunbehoevende Kerken (CSK) uit te breiden ‘in pastorale en inhoudelijke zin’. Op de laatste zittingsdag blijkt echter, dat er voor dit voorstel wel waardering, maar weinig steun is.
Het takenpakket van de commissie zou te breed worden. Wel moet de CSK in de komende tijd de specifieke problemen van kleinere gemeenten inventariseren.
Verder spreekt de LV uit, dat kerken met minder dan 125 leden als regel niet voor financiële steun van het kerkverband in aanmerking komen.
Alleen als een gemeente een speciale taak heeft (voor evangelisatie bv.) of als de gemeente erg afgelegen ligt, kan hiervan worden afgeweken.
Meldpunt Seksueel Misbruik
Tijdens de maanden dat de LV ‘actief’ was, heeft een tijdelijke commissie onderzoek gedaan naar de manier waarop de NGK kunnen deelnemen in het ‘Meldpunt Seksueel Misbruik in pastorale relaties’ (MSM). Naar aanleiding van de bevindingen van deze commissie, concludeert de LV dat het ‘wenselijk’ is dat de kerken een beroep kunnen doen op zo’n meldpunt. Ook is het goed dat een klachtencommissie gevraagd kan worden om een uitspraak, als er vermoedens bestaan van seksueel misbruik. Maar zo’n uitspraak mag niet in de plaats komen van het oordeel van de kerkenraad, vindt de LV. De kerkenraad, samen met een regiovergadering, houdt toezicht op zijn ambtsdragers. De klachtencommissie kan daarbij adviseren. Verder wil de LV dat het meldpunt een interkerkelijk karakter zal dragen. Zij heeft daarbij vooral de vrijgemaakte en christelijke gereformeerde kerken op het oog, maar ook de SOW-kerken en Vrije Evangelische Gemeenten zijn in beeld. Voorlopig erkennen de kerken het bestaande, uit particulier initiatief onstane, MSM.
In de komende jaren zal een commissie onderzoek naar een meer definitieve regeling.
STAGG
De diaconale commissie onderhoudt namens de NGK contact met de Stichting voor Ambulante Geestelijke Gezondheidszorg (STAGG). Tijdens een van de zittingen legde deze commissie een vraag op de vergadertafels van de LV: kan de financiële commissie van de NGK voortaan niet een bijdrage ten bate van de STAGG innen van de kerken?
Veel kerken dragen nu al bij aan deze stichting, maar veel kerken ook niet. De diaconale commissie zou graag zien dat alle NG-kerken de STAGG ondersteunen. De financiële commissie laat tijdens de achtste zitting weten, niet zo gecharmeerd te zijn van het verzoek van haar diaconale collega.
Waarom moet een kerkelijke commissie werk gaan doen voor een particuliere stichting? En: als de kerken niet direct bijdragen aan de STAGG, zullen ze dat dan wel indirect, via de landelijke bijdragen, doen? De LV gaat overstag en het verzoek van de diaconale commissie wordt niet gehonoreerd.
Rechtspositie Predikanten
Veel is er tijdens de LV van Amersfoort gesproken over de rechtspositie van predikanten in de NG-kerken. Een commissie had in drie jaar tijd een boel gespreksstof verzameld. Het belangrijkste besluit dat de LV genomen heeft over deze vragen, is dat er nog niets besloten wordt. De materie is namelijk nogal complex. De aanbevelingen van de commissie Rechtspositie Predikanten (CRP) verdwijnen echter niet in het archief. De NG-kerken hebben deze aanbevelingen overgenomen als een voorlopige regeling tot aan de volgende LV.
Opleiding predikanten
Meerdere malen heb ik u al iets laten horen van het gesprek van de LV over de opleiding van predikanten binnen de NGK. (Voor een overzicht, zie: Opbouw 45 (2001), p. 282). Op vrijdag 28 september zet de LV dit gesprek voort. In hoofdzaak wordt gesproken over het moderamenvoorstel. Om de bestaande meningsverschillen te overbruggen, stelt het moderamen enkele wijzigingen in de tekst van het voorstel voor. De discussie die nog volgt, spitst zich toe op de vraag, wat de kerken nu precies van het Nederlands Gereformeerd Seminarie (NGS) verwachten.
Het moderamen wil dat de kerken besluiten om door te praten met het NGS over de zgn. ‘basisvragen’ (‘wat is een predikantsopleiding eigenlijk?’).
Dat gesprek moet wat het moderamen betreft niet langer dan één jaar duren. Want, tegelijkertijd, moet er gewerkt worden aan de totstandkoming van een eigen opleidings- en begeleidingsinstituut. Van het NGS wordt daarbij ‘medewerking’ verwacht.
Ds J. J. van Es, die zich tijdens de LV bijzonder sterk heeft gemaakt voor een diepere bezinning op de opleiding, is blij met het voorgestelde gesprek.
Hij wijst op het grote belang van de opleiding. Het is op ‘uitdrukkelijk bevel van Christus’ dat de kerken zorgen voor een predikantsopleiding. Hij vraagt zich wel af, hoe de uitkomst van een gesprek over de basisvragen uiteindelijk meeweegt in de besluitvorming.
Kan het ook nog zo zijn dat de NGK na dit gesprek besluiten om helemaal geen eigen opleiding te starten? De eerste scriba, ds. K. Muller, legt uit wat het doel van het gesprek is. Er wordt doorgepraat over de basisvragen, opdat het eigene van de kerken, ‘zoals dat vorm heeft gekregen in o.a. de TSB [Theologische Studiebegeleiding] en het NGS’, duidelijk wordt en verwerkt kan worden in een nieuwe basisopleiding.
Want dát er gestreefd moet worden naar een eigen basisopleiding, is in het voorstel overduidelijk.
Verschillende afgevaardigden benadrukken dat het NGS niet opgejaagd mag worden. Ds. H. van der Velde heeft daarom moeite met de termijn van één jaar. Een tweetal amendementen van de broeders ds. Van der Velde en A. Valstar wordt door een (kleine) meerderheid verworpen. Het voorstel wordt tenslotte in stemming gegeven. Eenendertig aanwezigen stemmen vóór het voorstel, niemand is tegen en de broeders L.C. van den Berg, ds. J.J. van Es, J. Hoogwaerts, J. Voogd en ds. G. Vrooland onthouden zich van stemming. Het voorstel is aanvaard en de NGK gaan dus ‘op weg naar een nieuwe basisopleiding’.
Wat verder nog ter tafel komt...
De LV bespreekt op de twee zittingsdagen verder een reeks huishoudelijke zaken, zoals de boekhouding van het kerkverband en benoemingen van commissieleden.
Het voorstel van ds. H. de Jong is nog het vermelden waard. Dat voorstel regelt dat vertegenwoordigers van ‘niet-gebonden kerken’, kerken die zich niet gebonden achten aan uitspraken van regionale en landelijke vergaderingen, bij het kiezen van het moderamen van een LV actief en passief kiesrecht krijgen. Ds. De Jong, die zelf meerdere malen aanwezig was op de LV als vertegenwoordiger van de niet-gebonden kerk van Zeist, aanvaardt het als een ‘onomstreden feit’ dat de niet-gebonden kerken zijn uitgesloten van de besluitvorming door een LV. Maar het kiezen van het moderamen heeft niets met besluitvorming te maken, het is een ‘interne vergaderingsaangelegenheid’.
Daarover mogen alle deelnemers aan een LV meebeslissen, argumenteert ds. De Jong. Zijn opvolger in Zeist, ds. K.C. Smouter, onderstreept het positieve karakter van dit voorstel: het is een toenaderingspoging van de niet-gebonden kerken richting het landelijk kerkverband.
Ds. Van Es wil deze kwestie graag breder bespreken, in verband met de positie van deze kerken in het algemeen.
Voor een besluit vindt hij de tijd nog niet rijp.
LV 2004
De kerk van Lelystad is aangewezen om de NG-kerken bij elkaar te roepen voor de volgende Landelijke Vergadering, die Deo volente in 2004 wordt gehouden.