De psalmen
2001-05-11
Opbouw klopte aan bij een viertal adressen met de vraag of daar gedurende enige tijd één van de inmiddels vertaalde bijbelboeken gelezen kon worden. Handelingen, Prediker, Marcus en Prediker worden verdeeld, om zo het resultaat ook in de praktijk te toetsen. Hoe het beviel – dat lezen aan tafel – komt u te weten op deze pagina’s.- Jaargang 45
- nummer 10
Ik ben een 70-plusser en dat betekent dat ik binnen aanzienbare tijd geconfronteerd ga worden met de derde Bijbelvertaling in mijn leven. Ik besef dat het voor ons nageslacht van groot belang is dat de inhoud van de Bijbel, ook wat de taal betreft, maximaal toegankelijk is. Gevoelens van spijt om het ‘verlies’ van bekende teksten, die in het geheugen een zekere plaats hebben gekregen moeten wat mij betreft daarom maar buiten beschouwing blijven; in nog sterkere mate hebben wij in het verleden veel parate kennis van berijmde psalmverzen moeten afstaan bij de invoering van een nieuwe berijming
Mijn ervaringen
De taal van de NBV -ik las de psalmen uit ‘Werk in uitvoering’- vind ik helder, eigentijds en vaak beter te begrijpen dan de vertaling van 1951. Zowel jongeren als ouderen moeten, wat mij betreft, met deze vertaling uit de voeten kunnen!
Opvallend is de wijziging van de Godsnaam. HERE is vervangen door Heer.
Na het doorlezen van een dertigtal psalmen moet ik toch zeggen dat dit door mij echt als een verlies wordt ervaren. Alle vertaalkundige redeneringen ten spijt, ervaar ik dat de naam HERE zo iets eerbiedigs en unieks heeft gekregen, dat deze onvervangbaar is. Het is voor mijn besef een soort eigennaam van onze hoogverheven God, waaraan je niet kunt en behoeft te sleutelen. Het woord ‘Heer’ is ook van toepassing op gewone stervelingen!
In de NBV worden alle persoonlijke voornaamwoorden en zelfstandige naamwoorden die op onze God betrekking hebben met een kleine letter gespeld. Ter wille van de leesbaarheid pleit er voor dergelijke woorden met een hoofdletter te schrijven. (bijv. Hij is onze Koning) Afgezien van de eerbied die hierin tot uiting komt, is het zelfs voor een geoefend bijbellezer niet altijd direct duidelijk wie b.v. met ‘hij’ wordt bedoeld. Een nieuwe Bijbelvertaling heeft toch vóór alles duidelijkheid ten doen? Een bijkomend voordeel is dat zodoende het gebruik van hoofdletters niet afwijkt van het gebruik van in de huidige psalmberijming. Tenslotte ervaar ik hier en daar de gekozen woorden ten opzichte van de vertaling van 1951 echt als een verlies. Ik geef twee voorbeelden Het woord ‘goedertierenheid’ heeft het in de NBV niet overleefd.. Toch heeft het woord ‘goedertierenheid’ voor mij een rijkere gevoelswaarde dan het woord ‘trouw’ waardoor het in de NBV is vervangen. Hetzelfde geldt wat mij betreft voor de uitdrukking ‘‘HERE der heerscharen’. Deze is in de NBV vervangen door ‘de Heer van de hemelse machten’. Echt jammer om zo’n unieke benaming kwijt te raken.
Ondertussen besef ik hoe moeilijk het werk van de vertalers is en wens dan ook een ieder die zich hier onder de zon mee mag bezighouden veel sterkte en wijsheid toe!
Br C.E. van Esch woont in Driebergen-Rijsenburg en is lid van de Nederlands Gereformeerde Kerk van Doorn