Christenen van allerlei snit
2001-05-11
Bij het project van de NBV moet je niet alleen denken aan het selecte gezelschap van vertalers. Je hebt ook de kring van mensen, die over de schouders van deze noeste werkers meelezen. Menigeen is vanaf het begin op die wijze betrokken geweest bij de NBV. Opbouw vroeg vijf van deze directe omstanders naar hun kijk op de gestaag vorderende mammoetklus. Dit is wat zij er van vinden.- Jaargang 45
- nummer 10
f wij met de Statenvertaling en de vertaling-1951 nog toekunnen is voor mij geen vraag. Ze houden hun waarde, maar hun taalkleed is ook voor de hedendaagse kerkmens (niet alleen jongeren!) verouderd. Is er een alternatief?
Het Boek is geen vertaling; Groot Nieuws is bedoeld voor een bepaalde doelgroep; de (mooie) Willibrordvertaling is afkomstig uit een bepaalde sector van de christenheid.
Het unieke van de NBV is dat ' christenen (van allerlei snit) met Abrahams kinderen samen' er aan werken. Wél maken voorkeuren die maar bij een klein segment van de lezerskring leven daardoor weinig kans. Zie het vergeefse pleidooi, bij het 'hete hangijzer' van de Godsnaam, voor HERE - een weergave die het bezwaar tegen het als te mannelijk gevoelde HEER enigszins zou ondervangen. Bij het achtereen lezen van gedeelten in NBG-'51 en NBV valt vaak op, hoeveel frisser laatstgenoemde klinkt, zonder te vervallen tot populair taalgebruik.
Voorbeeld van een geslaagde vertaling: Marcus 9:24, waar het 'als bomen wandelen' toch wel raar was.
NBV leest: 'ik zie de mensen, het zijn net bomen, maar ze lopen rond'. Bezwaar is, dat deze vertaling zich vaak onnodig van de brontekst verwijdert. Soms zegt men méér, soms minder. In Genesis 33:11 zegt Jacob: 'ik heb alles', waarmee hij het 'veel' van Ezau (v. 9) 'fijntjes overtroeft'. NBV breidt dit uit tot 'alles wat ik me maar kan wensen'.
In Marcus 9:19 wordt het 'ongelovig slag mensen' tot 'ongelovigen'. Een moeilijke vraag: in hoeverre mogen bijbelse grondwoorden als genade, zonde, goedertierenheid, bekering buiten beeld raken. In de NBV gebeurt dit mijns inziens teveel. Gevolg zal ook zijn dat de link niet meer gezien wordt tussen de Bijbel en het kerklied waarin zulke woorden wel voorkomen. Maar: de vertaling is nog niet af. En nooit is een vertaling zo interactief tot stand gekomen! Men stelt zich open voor en wil rekening houden met opmerkingen van toekomstige gebruikers. Zo kan ook dit Opbouwnummer meewerken aan een goede vertaling!
Ds W. Steenbergen is emerituspredikant van de Christelijke Gereformeerde Kerken en woont in Zwolle