De prediking in de context van de stad
2000-03-17
De kern van de preek vormt voor mij steeds het moment, waar even het hart van God hoorbaar wordt en de dingen gezegd worden tot heel dicht bij het hart van de mens. In de uitleg van de Schriftwoorden moet op een zeker moment iets gaan oplichten van het hart van God en de bewogenheid van Christus. Barmhartig en genadig, met ongelooflijk veel compassie voor verloren en schuldige mensen. Maar ook soms verbijsterend confronterend en ontdekkend, met name voor wie Hem kennen. "Ook in de weg van uw gerichten, hebben we U verwacht, O HEERE!" En dat dicht bij het hart van wie luisteren.- Jaargang 44
- nummer 6
Voor mijn gevoel gebeurt hier altijd het meest wezenlijke: hier word je aangesproken door de Levende Zelf. In de ruimte gezet, toegerust ook en de weg gewezen, getroost en bevestigd. Juist in de stad hebben mensen dat heel hard nodig. Voor mij is deze kant van de prediking heel wezenlijk.
Zeg maar: de bevindelijke kant. Niet zozeer als "een" element, een onderdeel, als wel een soort setting, waarin het bijbelgedeelte afrolt, zijn weg gaat, woorden een bijzondere lading van God krijgen. Ontdekkend en verhelderend, je erbij betrekkend, taai verzet brekend, de last afnemend van verdrongen of open schuld, verzoenend met God en met jezelf. Schokkend soms en diep ontroerend, ook bitterheid wonderlijk zacht makend, deuken genezend.
Niet dogmatisch, niet rationeel
Bijbels preken: niet dogmatisch, rationeel of moralistisch. Meer naar het dogma toe, dan van het dogma uit (W.Dekker).
Geen grote dikke woorden of waarheden, wel hoge woorden. Van God, daarom ook met respect en ingehoudenheid gezegd. Geen dikke woorden, gesproken vanuit een zeker formeel, kerkelijk gezag. Naar mijn idee werkt dat van geen kanten, het komt over als uiterst betuttelend, zeker als je ook nog gelijk hebt als dominee, en dat heb je meestal... Maar dat werkt niet, men is veel te kritisch, te mondig, gewend zelf iets te vinden, te kiezen, te beslissen in de stad. Daar zit een hele goeie kant aan. Dat moet je mensen niet afnemen, maar juist heel serieus nemen. In de prediking is er alleen het gezag van de Schrift zelf. Is er echt iets van "alzo zegt de Here", dan wordt men stil ....en neemt men ter harte. Pas daarna is er - gelukkigook het gezag van het ambt, voorzover je echt, authentiek overkomt. Er voor gaat, jezelf relativerend, niet het evangelie. Als het scherp toegaat, haal ik dat vaak eerst naar mezelf toe.
Soms iets vertellend uit mijn eigen biografie, soms van een ander. Naar mijn idee is dit in elk geval in de stad heel belangrijk.
Kom je peroonlijk als authentiek over, dan is ook het ambt van belang.
Het geeft je echt iets extra. Van God Zelf. En erkenning bij Jan en alleman.
Dit is een gedeelte van het tweede artikel, dat ds. P.L. de Jong, hervormd (gereformeerd) predikant te Rotterdam-Delfshaven, onder bovengenoemde titel schreef in "De Waarheidsvriend". Het is geen sinecure om in een deel van een grote stad zondag aan zondag voor een niet al te grote schare het Woord van God te verkondigen. Met de mensen komt iets van de moderne samenleving de kerk binnen waaien. Hoe speel je daarop in zonder aan de boodschap van het unieke evangelie tekort te doen. Dat levert spanning op. Maar het is ook bevrijdend als je mag merken, dat de opdracht uiteindelijk niet van beneden, maar vanboven komt. En dat je daarop kunt terugvallen, omdat als het erop aankomt daardoor je ambtelijke gezag bepaald wordt. Dan zal er tegelijk door de moverende kracht van het evangelie de motivatie gevonden worden om anderen van buiten de kerk erbij te betrekken.
Het zal misschien niet zomaar tot een spectaculaire uitbreiding van het zielental leiden, maar wel bewerken, dat men tot bezinning komt. En de Geest van Christus is bij machte om in die weg mensen te doen belanden aan de voeten van Jezus.
Ik las in hetzelfde blad, dat de radio in ongeveer zestig jaar, de telefoon in ongeveer vijftig jaar, de televisie in ongeveer veertig jaar en internet in ongeveer vijf jaar de wereld heeft veroverd.
Maar ook in die snel veranderende samenleving is het Woord van God niet geboeid en doet het zijn werk op een eigen manier!