Actie tegen de 24-uurseconomie
1998-04-17
Het protest van de kerken en maatschappelijke organisaties is niet in de eerste plaats gericht tegen de ontheiliging van de zondag. De invoering van . speciale koopzondagen zal moeilijk teruggedrongen kunnen worden. Overigens vindt in de komende zomer een evaluatie van de winkeltijdenwet plaats.- Jaargang 42
- nummer 8
Er is reeds door velen op gewezen dat we niet zonder schadelijke gevolgen voor de gezondheid het ritme van werken en rusten, dat God ons gegeven heeft, kunnen overtreden. In landen waar men het geprobeerd heeft, kwam men er op terug. Het gebod om een rustdag per week te houden is vol wijsheid. De Schepper weet wat Zijn schepsel aan kan en nodig heeft.
Daarbij komt de belangrijke vraag wat christenen moeten doen als ze solliciteren op een baan, die ze alleen kunnen krijgen als ze ook op de zondagen willen werken. De ruimte voor gewetensbezwaar tegen het niet noodzakelijke werken op zondag zal al meer ingeperkt worden. Als de ontwikkelingen, zoals die in gang zijn gezet, doorgaan zal de zondag verworden tot een arbeidsdag zoals dat nu overigens bij een aantal bedrijven reeds het geval is.
Men zal ook ontdekken dat steeds meer mensen afhaken vanwege een te grote werkdruk. Ze zullen de stress niet meer aankunnen. En ook de mogelijkheden om 's avonds nog iets te doen voor een bestuur, een vereniging, een kerk(enraad), zullen geringer worden. Waarom willen we toch op weg naar een 24-uurseconomie? Want het betekent een teruggaan naar nieuwe vormen van slavernij! In het Oude Testament wordt ons Gods grote verlossingsdaad in de bevrijding van Zijn volk Israël uit het diensthuis Egypte beschreven. We hebben na vele eeuwen eindelijk de slavernij kunnen afschaffen. En nu zijn we bezig om nieuwe slavernij door een achterdeur weer binnen te halen. Wat bezielt ons toch? Het toverwoord is: economisch belang. Maar let er op uit de mond van wie het spreken over economisch belang komt. Dan merkt men op hoe eenzijdig dit spreken is. Durven we de vraag als onderdeel van eerlijke zelfkritiek aan, dat economisch belang een mooi woord is voor de zucht naar al maar meer? Ja zelfs voor ordinaire hebzucht? De hebzucht zit diep in ons. Jezus waarschuwt er ernstig tegen. Wij zetten - onder beding van Gods zegen - een economie neer en leveren ons vervolgens bijna met huid en haar uit aan deze god, die we zelf geschapen hebben. We dwingen ons zelf tot steeds meer. We kunnen niet meer geloven dat er een moment is dat genoeg ook echt genoeg is. Ja, dat zelfs stappen terug te overwegen zijn. Het werk is er voor de mens en de mens is er niet voor het werk. De mens is veel meer dan het geld. We leggen onszelf een dwang van werk en winst op. Uiteraard moet er gewerkt worden. Dat een regering er alles aan doet om werkgelegenheid te bevorderen, is een goede zaak. Maar dat we op een onverantwoorde manier aan het doorslaan zijn, is helder en het moet echt een signaal voor de overheid zijn, dat zovele mensen daartegen waarschuwen. Er is ook een grens aan de flexibiliteit van mensen.
Jongeren kunnen geweldig veel aan.
Als een mens wat ouder begint te worden wordt de elasticiteit langzaam maar zeker minder. Daarbij komt dat het demotiverend werkt wanneer jongeren geen min of meer vaste baan in het vooruitzicht kan worden gesteld.
Een mens heeft behoefte aan enige maatschappelijke zekerheid.
Toch ben ik somber gestemd. Zolang de 'paarse geest' het denken beïnvloedt, zal de ontwikkeling in de richting van een 24-uurseconomie doorgaan. Een D66-politicus zei dat hij met de kerk gebroken had en daarom met de kerken niets te maken had. Te vrezen is dat deze mentaliteit vele geesten beheerst. Men heeft geen boodschap aan de wijsheid van het Woord van God. Daarom moeten we een krachtig pleidooi blijven voeren voor een politiek, die de wijsheid van Gods geboden met het oog op de inrichting van een samenleving, niet naast zich neerlegt. Wie Gods geboden aan de kant schuift, komt altijd met andere waarden en normen en die zijn in alle gevallen minder heilzaam.
We zullen dat in de (nabije) toekomst vanzelf gaan meemaken. Daarom mogen kerkenraden en gemeenten niet aan de kant blijven staan bij de landelijke handtekeningenactie tegen de 24-uurseconomie. Laat het neen tegen een ontwikkeling in de richting van nieuwe slavernij een krachtige stem mogen krijgen. En bovenal: laten kerken en christenen deze actie een plaats geven in de gebeden.
Dit is een gedeelte van een artikel van de hand van Ds. J. Jonkman, chr. geref. predikant te Drachten, dat hij publiceerde in de rubriek: Nader Bekeken in het weekblad: 'De Wekker'. Wij hebben het geheel met instemming gelezen en bevelen een en ander graag ter nadere overweging aan!