Beschermd en weerloos
2000-06-23
Ook de Reformatorische zuil - toonbeeld van schier onveranderlijke verankering in het verleden - ontkomt in deze tijd niet aan een zekere mate van heroriëntatie.- Jaargang 44
- nummer 13
CV.Koers wijdt er een hoofdartikel aan (in het nummer van juni).
Het probleem zit ‘m kort samengevat in het opschrift hierboven (dat ook in CV.Koers boven het artikel staat): Beschermd en weerloos. Iets breder geformuleerd: Reformatorische jongeren staan bij hun werkgevers bekend als vriendelijk en hardwerkend, maar ook als terughoudend. Ze hebben er moeite mee voor zichzelf op te komen. Ze vinden het vaak lastig om hun mening te laten horen en te verwoorden waarom ze ergens voor of tegen zijn.
In het artikel komt A. van Kralingen aan het woord; hij is verbonden aan het Hoornbeeck College, een reformatorische school voor middelbaar beroepsonderwijs in Rotterdam.
Hij stelt fundamentele zaken aan de orde: ‘Als leerlingen zich onzeker voelen wanneer ze binnen een niet-christelijke instelling met andersdenkenden moeten werken, komt dat dan doordat ze niet hebben leren communiceren wat ze weten, of is het omdat ze niet weten wat ze zouden moeten communiceren?", zo vraagt Van Kralingen zich af. "Die laatste vraag is heel prangend. Ik wil eerlijk zeggen dat bij mij de vrees leeft dat wij de inhoud van onze reformatorische traditie niet meer goed verstaan. Christelijke jongeren denken maar al te vaak dat de bewijslast bij hen ligt. Zij zouden moeten aantonen wat de redelijkheid van het christelijk leven is. Ze menen dat ze ongeloofwaardige en onredelijke dingen hebben uit te leggen en te verdedigen. Wij hebben echter de enige Boodschap van hoop in een verloren wereld, en die Boodschap is aller aanneming waardig’ Het is niet alleen de taak van de school om leerlingen kennis bij te brengen, maar ook om hen een houding en opstelling voor te houden die zich verdraagt met de boodschap van het christendom.’ In de opleiding wordt veel aandacht besteed aan de vraag hoe je met de medemens omgaat, aan het respecteren van de ander, het geven van aandacht aan de ander.’ Het begrip assertiviteit wordt op het Hoornbeeck College genuanceerd ingevuld. ‘Wij zeggen eerder: maak jezelf kenbaar, wees helder, dan: kom op voor jezelf. Dat laatste zou een individualistische verenging van het begrip assertiviteit zijn. Dat verdraagt zich moeilijk met het christelijk geloof.
Assertiviteit is voor ons openheid en dienstbaar zijn aan de ander.’ () Tijdens de opleiding wordt de studenten geleerd een eigen mening te vormen over allerlei zaken die ze later tijdens hun werk of stageperiode kunnen tegenkomen.
Een voorbeeld. Een student die stage loopt in een instelling voor lichamelijk gehandicapten, komt daar in aanraking met - zoals Van Kralingen het netjes uitdrukt - 'gefaciliteerde genegenheid tegen financiële vergoeding'.
Die student vraagt tijdens de les hoe hij daartegenover moet staan.’Onze standaardvraag is dan: wat vind je er zelf van? Sommige studenten worden er wel eens moe van. De leeftijdscategorie die we hier in huis hebben, krijgt graag de antwoorden op een presenteerblaadje aangereikt.’ ‘Twee dingen zijn belangrijk’, doceert Van Kralingen .’We leren hen in de eerste plaats van de Bijbel naar de ethiek te gaan en niet andersom, want de Bijbel is geen ethische vraagbaak. In de tweede plaats kunnen de studenten met de kanten-
klare antwoorden op termijn niet zoveel. Het is van grote waarde dat ze leren denken vanuit de Schriften. En het leren denken vind ik belangrijker dan het meegeven van een collectie antwoorden’ Wat hier gezegd wordt is wat mij betreft even herkenbaar als zinnig.
Inderdaad: vroeger kon je - als school of als kerk - jonge mensen op weg sturen, het leven in, met een compleet pakket antwoorden; en als ze die nou maar meenamen, dan kwam het wel goed. In de wereld van nu is dat te makkelijk, te vlot; je loopt er vroeg of laat mee vast.
Vandaag moet je, voordat je aan de antwoorden toe bent, eerst leren nadenken over de vrágen. Daar wordt het moeilijker en spannender door. Tegelijk is het dan goed om te zien dat ook in de rechterhoek van de Gereformeerde Gezindte dezelfde zaken aan de orde zijn.
Dat geeft moed om, wellicht meer dan vroeger, samen op zoek te gaan naar wat in de wereld van vandaag een goede invulling is van de wil van onze hemelse Heer en Heiland.