Naar een synode 'down under'
2000-09-01
In Launceston wordt de driejaarlijkse synode van de Reformed Churches of Australia gehouden van 8 tot 18 mei.- Jaargang 44
- nummer 18
We, dat zijn mijn vrouw en ik, zijn naar Sydney gevlogen, vanwaar we naar Melbourne aan de zuidkust rijden om daar het vliegtuig naar Launceston in Tasmanië te nemen.
Via Canberra reizen we eerst naar het Kosciuszko National Park. De wind drijft wolken langs de bergen. Het is guur maar de zo nu en dan doorbrekende zon geeft een prachtig licht.
Voor we het in de gaten hebben is het al donker. Het volgende park dat we aandoen is het Mount Buffalo National Park.We maken daar in de frisse ochtendlucht een fikse wandeling, "bush walk" genoemd.
Synode
De volgende etappe is het vliegtuig naar Launceston. Onze gastvrouw staat ons daar op te wachten en brengt ons naar de kerk waar de synode bijeen is. We vragen ons af of de outfit die we nog dragen sinds onze bergwandeling van vanochtend, wel passend is voor zo’n gelegenheid.
Bij de kerk aangekomen blijkt de synode in kleine groepjes te discussiëren over een nieuw "vision statement", dat luidt "A church reforming to reach the lost for Christ", een niet mis te verstane verwijzing naar de zendingsopdracht van de kerk, bouwende op de gereformeerde traditie.
Onze kleding valt gelukkig niet op tussen de vrijetijdskleding die de meeste afgevaardigden dragen. De avond wordt afgesloten met een toespraak, zang en gebed. Morgen begint voor mij het echte werk: vergaderen.
De Christian Reformed Churches of Australia
De Reformed Churches of Australia besloten tijdens hun synode voortaan Christian Reformed Churches te gaan heten, CRCA, dus die naam zullen we van nu af aan gebruiken. De CRCA zijn 50 jaar geleden gevormd door uit Nederland afkomstige immigranten met een gereformeerde achtergrond.
Met de Christelijke en de Nederlands Gereformeerde Kerken bestaan banden als zusterkerken. Deze banden zijn voor de CRCA belangrijk omdat ze zelf maar een kleine groep vormen: 47 kerken verdeeld in 7 classes met totaal zo’n 9000 leden.
Australië is ongeveer zo groot als Europa maar heeft een inwonertal als Nederland. Het is dan ook niet eenvoudig om tussen de ver uiteen liggende kerken een goed contact in stand te houden. Om elkaar toch te ontmoeten worden regelmatig evenementen gehouden, waaronder een jaarlijks jeugdevenement, Next. Kijk eens op de CRCA website (te vinden via onze eigen www.nkg.nl of direct op www.rca.org.au). En nu is er dus de synode.
De synode
Men vergadert een kleine twee weken intensief. Daarnaast is veel bijbelstudie, zingen en gebed, en de gezamenlijke maaltijden bieden goede mogelijkheden voor onderling contact. Naast mijzelf is er en aantal vertegenwoordigers van andere kerken, waaronder drie Zuid-Afrikaanse kerken. Deze zijn vooral aanwezig omdat nogal wat Zuidafrikanen in de laatste jaren naar Australië zijn geëmigreerd.
Ook is als gast aanwezig ds. Fred van der Hulst, die, na door de Free Reformed Church van Launceston te zijn geschorst, met een deel van die gemeente de Evangelical Reformed Church heeft gevormd. De kwestie betrof vooral zijn visie op de wedergeboorte en is ook in de Nederlandse pers beschreven geweest.
In de eerste week komen meteen enkele zware onderwerpen aan de orde, nl. "kinderen en kerklidmaatschap", "vrouwen en het diakenambt".
Kinderen aan het avondmaal?
Over het lidmaatschap van kinderen en hun mogelijke deelname aan het avondmaal is een commissie rapport ter tafel. Kun je van een kind een geloofwaardige geloofsbelijdenis vragen ? Hoe functioneert de wedergeboorte ? Is het inderdaad nodig alle klassieke belijdenisgeschriften te onderschrijven ?
Ieder is het erover eens dat ook de kinderen bij de gemeente horen. De doop is immers het teken van inlijving in het verbond op basis van de genade in Christus. Er wordt besloten dat doopleden zullen worden aangemoedigd belijdenis van hun geloof af te leggen met de gebruikelijke formulering.
Als een dooplid blijk geeft van geloof in en liefde voor de Heer en aan het avondmaal wil deelnemen, maar nog het volwassen begrip van de belijdenissen mist, zal hem worden gevraagd zijn geloof te belijden met toevoeging van de woorden "naar mijn beste begrip".
Vrouwelijke ambtsdragers?
De CRCA hebben de noodzaak van versterking van diakonaal werk geconstateerd. Diakenen hebben een eigen roeping en dienst en moeten de gemeente toerusten voor diakonaal werk. Men is het erover eens dat in de bijbel sprake is van vrouwen die in de gemeente een diakonale dienst vervullen. Maar waren deze vrouwen nu diakenen zoals wij ze kennen?
Waren zij ambtsdragers die deel uitmaken van de kerkenraad en zo samen met de ouderlingen de gemeente regeren? De synode bespreekt eerst het diakenambt zelf en vervolgens de positie van vrouwen.
Omdat de bijbel geen specifiek model voorschrijft, hebben de kerken de vrijheid de kerkenraad alleen uit predikant en ouderlingen te laten bestaan, zodat de diakenen zich volledig aan het diakonaat kunnen wijden. De diakenen zijn voor hun barmhartigheidswerk wel verantwoording schuldig aan de raad. De synode neemt deze visie over. Vervolgens wordt de positie van de vrouwen besproken. Men is van mening dat hen geen leerbevoegdheid toekomt, zoals die wel tot het ouderlingenambt behoort. Maar belemmeringen voor het diakonaat kan men niet uit de schrift afleiden.
Zo wordt besloten voortaan zowel broeders als zusters als diakenen te roepen en te bevestigen. Doordat het diakenschap is losgekoppeld van de kerkenraad meent men ook tegemoet te komen aan de angst die sommigen hebben dat dit besluit een eerste stap zou zijn op weg naar vrouwelijke ouderlingen. De synode voorzitter leidt de vergadering met vaste hand.
Maar om tot de besluiten over vrouwelijke ambtsdragers te komen had de synode meer tijd nodig dan bovenstaand stukje tekst suggereert. De bespreking begon in de eerste vergaderweek, de besluitvorming vond pas plaats in de tweede en daarbij is er een aantal tegenstemmers.
Omgaan met seksueel misbruik in de kerk
Niet slechts in Nederland zijn ongewenste seksuele intimiteiten aan de orde. Ook de Australische overheid en kerken houden zich ermee bezig. In overeenstemming met de wetgeving, die overigens in Australië nog per staat kan verschillen, zal per classis een klachtencommissie voor seksueel misbruik worden ingesteld. Klachten over kerkenraadsleden en kerkelijke werkers kunnen of aan de kerkenraad of direct aan deze commissie worden gemeld.
Broederlijke omgang
Opvallend bij de discussie is de broederlijke wijze waarop men met elkaar omgaat. Het is nog niet zo lang geleden, twee synodes, dat er felle discussies plaatsvonden over een onderwerp als Woord en Geest. Na een indringende oproep van één van de oudere predikanten om de eenheid te bewaren slaagden de voorgangers en afgevaardigden er in elkaar opnieuw te vinden en te aanvaarden. In gesprekken merk je nog dat deze episode een diepe indruk heeft gemaakt en je ervaart in de beraadslagingen openheid naar elkaar toe en geduld met elkaar. Samen zoekt men het beste voor de kerken. De gezamenlijke maaltijden en momenten van bezinning dragen daar aan bij.
De eerste vergaderweek wordt afgesloten met een heerlijke viergangen maaltijd, door kerkleden bereid voor alle aanwezigen en hun partners, en opgeluisterd met een uitvoering van een deel van "The Young Messiah", een bewerking van Händel’s Messiah, door een jongerengroep die hiermee Tasmanië heeft rondgereisd. Uit volle borst wordt het halleluja meegezongen.
Weekend: van Wineglass Bay tot mother's day
Het weekend geeft ons de gelegenheid iets meer van Tasmanië te zien.
De wandelschoenen gaan weer aan en we steken een bergrug over om aan de Stille Oceaan zijde af te dalen naar de halfronde Wineglass Bay. We komen op een prachtig wit strand aan een blauwe oceaan met in het water uitlopende rotsformaties.
Die avond brengt de Australische TV het nieuws van de ramp met de vuurwerkfabriek in Enschede.
De volgende dag is het zowel zondag als moederdag. We bezoeken de diensten in de kerk te Launceston, waar door de week de synode vergadert.
De liederen zijn deels "klassiek gereformeerd" en deels van recente datum. Voor de betrokkenen bij de ramp in Enschede wordt gebeden.
Thuisgekomen breekt moederdag los.
Onze gastvrouw heeft een groot aantal kinderen en kleinkinderen die allemaal in de buurt wonen en langskomen en wij mogen mee genieten van koffie en gebak.
Herziening van de kerkorde
Elke ochtend van de tweede synodeweek begint met een overdenking door Prof. Berends over Handelingen 15, waar het bijeenkomen van de jonge nieuw testamentische kerken wordt beschreven. Hij trekt duidelijke lijnen naar onze tijd en draagt daarmee bij aan de doelgerichte werkwijze van de synode. In deze week komt de kerkorde van de CRCA aan bod, die is gebaseerd op de aloude Dordtse Kerkorde. In de afgelopen jaren is de hele orde onder de loupe genomen.
Hoewel voor een deel droge materie, worden er zaken besproken die ook in onze kerken aan de orde komen, zij het dat deze bij ons niet altijd een plaats hebben in het AKS, dat elegante dunne boekje. Het gaat bijvoorbeeld over uitbreiding van het aantal in de eredienst te zingen liederen en het uitspreken van de zegen door anderen dan predikanten.
Misdadigers en Aborigines
De oorspronkelijke bewoners van Australië zijn de Aborigines. Er is een lange geschiedenis van strijd en onbegrip tussen dit volk en de immigranten.
De Engelsen deporteerden aan het begin van de 19e eeuw criminelen naar Australië en zij bezetten land.
De Aborigines verdedigden hun grond tegen de bezetters. Het dieptepunt op Tasmanië was de zogenaamde Zwarte Linie, een militaire linie die over het eiland trok om de Aborigines bijeen te drijven en ergens op een eilandje te plaatsen, waar in 1876 de laatste overleed. In werkelijkheid bleek deze trouwens niet de laatste Tasmaanse Aboriginal te zijn.
Afstammelingen van aborigines die zo’n 200 jaar geleden als slaaf en maîtresse van Tasmanië ontvoerd werden vormen nu een actieve groep die zijn erfgoed opeist.
Men immigratiegolven in de 20e eeuw kwamen vooral mensen die een nieuwe toekomst zochten, waaronder Nederlanders, naar het vrije Australische continent.
In het kader van het herstel van relaties met aborigines overweegt de Australische overheid excuses aan te bieden voor de kinderroof die in de eerste helft van de 20e eeuw plaatsvond.
In die tijd werden kinderen uit de aboriginal gemeenschappen weggehaald om "goed te worden opgevoed" en vervolgens onder hun volk te worden teruggeplaatst met de bedoeling de ontwikkeling te stimuleren.
De CRCA hebben een echtpaar uitgezonden naar één van de aboriginal gemeenschappen om daar onder de jeugd te werken. De kerken hebben in de moderne individualistische maatschappij juist een boodschap van gemeenschap in Christus die aanspreekt.
Toch is het werken onder de aborigines niet eenvoudig, vooral door het grote verschil in cultuur.
Waar enerzijds tekenen van hoop zijn vindt anderzijds terugval naar het animisme plaats als de jongeren het contact met de kerken niet meer zoeken.
Opleiding
Samen met de Nieuw-Zeelandse Reformed Churches houden de CRCA het Reformed Theological College in Geelong in stand. Zij vragen van hun studenten in principe de opleiding tot predikant daar te volgen. De synode besluit tot het instellen van een vijfde leerstoel aan het College en wel voor praktische theologie. Er is, begrijpelijk voor een klein kerkgenootschap, grote belangstelling voor de gereformeerde theologie elders in de wereld.
Men maakt dankbaar gebruik van materiaal van de CRC in Noord-Amerika. Ook de ontwikkelingen in ons land volgt men.
Namens de NGK
Op dinsdag is het mijn beurt om aan het einde van de ochtend namens de NGK de CRCA toe te spreken. Ik vertel iets over onze NGK, wel groter dan de CRCA, maar toch ook tot de kleintjes behorend. We staan in dezelfde traditie van de kerk van alle tijden, zoals de pre-ambule van ons AKS daarover spreekt: "we abide by the Word of God and the confession of the church of all ages". Tussen haakjes, hier blijkt hoe handig het is ons AKS ook in het engels via onze NGK website toegankelijk te hebben gemaakt. Hoe geven we de bijbelse boodschap in deze tijd gestalte ? Dat is de uitdaging waar we als kerken elkaar behulpzaam bij kunnen zijn.
Het was een genoegen in het midden van de CRCA te mogen verkeren en de warmte te mogen ervaren die er onderling is.
Via Sydney terug naar huis
Onze terugreis begint met een vlucht van enkele uren naar Sydney, een welvarende stad waar het plezierig toeven is voor de toerist. Het Opera House aan de haven mag je niet missen.
Van welke kant je het ook bekijkt, het is een bijzonder gebouw.
De volgende ochtend kunnen we het vanuit het vliegtuig naar Amsterdam goed zien liggen. En daarmee nemen we afscheid van Australië.