Veel voorkomende psychische klachten
2000-11-24
Iedereen is wel eens somber….- Jaargang 44
- nummer 24
Iedereen is wel eens bang...
De meeste mensen hebben wel eens ruzie met hun partner...
Wanneer zijn de klachten zo erg dat je er voor naar de STAGG gaat?
Uit de veelheid van problemen, die wij bij de STAGG behandelen, heb ik er drie uitgekozen om voor u te beschrijven.
I. Depressie
Uiteraard gaat iemand niet naar de STAGG als hij zich eens een dag somber voelt. Vaak heeft zulke somberheid te maken met omstandigheden.
Als iemand een conflict heeft op zijn werk, dan zal hij daar niet vrolijk van worden. Ook mensen met een verlieservaring - denk naast het verliezen van een familielid of vriend ook aan het verliezen van een baan, een leuke woonplaats, een goede buurvrouw die verhuist, enz. - kunnen zich somber en ongelukkig voelen. De meeste mensen kunnen zich dan ook nog wel voorstellen dat deze somberheid niet één, twee, drie over is. Het kan heus wel maanden, soms jaren kosten.
Een depressie duurt lang
We noemen somberheid een 'depressie' als deze somberheid zo hevig is, dat iemand te lusteloos is om zijn of haar dagelijkse bezigheden uit te voeren.
De somberheid duurt vaak de hele dag, al kunnen er wel eens schommelingen in zijn. De depressieve persoon heeft nauwelijks plezier in dingen, die eerder nog wel leuk waren. Verder komen er vaak slaapproblemen voor, het geen zin in eten meer hebben of juist veel eten, verminderde seksuele gevoelens of er is sprake van een grote mate vermoeidheid.
Iemand met een depressie mist vaak de energie om hulp te zoeken.
Een depressie is eigenlijk een gemoedstoestand, die door andere mensen die het niet hebben meegemaakt, niet goed in te leven is. Iemand is somber, terwijl er (inmiddels) eigenlijk geen echte reden meer voor te geven is. Of er is nog wel een reden, maar de heftigheid van de somberheid past daar eigenlijk niet zo bij. Een depressie kan geleidelijk ontstaan, in andere gevallen gebeurt dit vrij plotseling.
Soms gaat een depressie na enkele weken weer over, het kan ook maanden duren. Soms komt een depressie 1 x in iemand leven voor, vaak treedt een herhaling op. Het kan ook zijn dat er met tussenpozen van jaren depressieve periodes optreden. Een depressie kan op alle leeftijden voorkomen. Bij kinderen zijn de op de voorgrond tredende klachten vaak sociale problemen, gedragsproblemen of leerproblemen, bij ouderen zijn het vaak de geheugenproblemen die opvallen.
Behandeling van de depressie
Een depressie is meestal goed te behandelen. Verreweg het grootste deel van de behandelingen heeft een gunstig resultaat. Het meest werkzame is vaak een gecombineerde therapie van medicijnen antidepressiva, en psychotherapie. Antidepressiva gaan de depressie tegen en hebben een verbeterende invloed op de stemming en andere klachten. Ze moeten voor langere tijd worden ingenomen en werken pas na een aantal weken.
Psychotherapie is een behandeling via systematische gesprekken met een psycholoog of psychotherapeut. In deze gesprekken komen psychische en sociale oorzaken van de klachten aan bod. Er wordt gezocht naar andere manieren om met de problemen om te gaan en gekeken naar manieren om de klachten te verminderen.
Binnen de STAGG heeft iedere medewerker binnen de psychotherapie zijn eigen werkwijze. Hierdoor kunnen we voor elke individuele cliënt een passend aanbod maken voor de therapie voor zijn klachten en problemen. Zo zal de één meer baat hebben bij een individuele benadering, waarbij bijvoorbeeld gekeken wordt naar wat iemand op een dag doet en hoe tevreden hij daar mee is. Een ander heeft juist meer aan een benadering waarbij gekeken wordt hoe hij en zijn gezinsleden met elkaar omgaan.
II. Angst
Iets anders waar mensen mee te maken kunnen krijgen is angst.
Iedereen is wel eens bang en dat is maar goed ook. Want angst geeft aan dat er mogelijk gevaar dreigt en dus moeten we extra opletten. Daartoe passen we ons lichaam aan, we gaan sneller ademhalen, zodat er meer zuurstof in ons bloed komt, zodat onze spieren sneller kunnen reageren, zodat we des te harder weg kunnen hollen.
Maar wat moet je doen als je erg bang bent terwijl er eigenlijk helemaal geen reden is om bang te zijn?
Als je zo bang bent voor een spin, dat je je eigen huis niet meer in durft en de buurvrouw eerst de spin moet komen weghalen. Of als je midden in een winkelstraat het ineens Spaans benauwd krijgt, bang bent om flauw te vallen en direct naar huis wilt, en jezelf voor neemt dat je nooit meer naar die straat toe gaat. Dan kun je het heel erg moeilijk krijgen. Want zonder je huis kun je niet en niet meer alleen op straat durven geeft een groot isolement.
Paniek en fobieën komen veel voor.
Vijf tot dertien procent van de mensen krijgt er ooit last van. Soms beginnen fobieën al op kinderleeftijd, zoals angst voor spinnen, hoogtes enz. Er bestaan natuurlijk ook andere angsten, zoals overbezorgdheid.
Oorzaken van paniek en angst
Er zijn tot nu toe geen duidelijke oorzaken gevonden. Er wordt gedacht aan een combinatie van factoren: enerzijds het verschijnsel dat paniek vaak gepaard gaat met hyperventilatie.
Men ademt dan snel en oppervlakkig, vaak zonder dat men het zelf in de gaten heeft. Die wijze van ademhaling kan leiden tot lichamelijke verschijnselen zoals hartbonzen, benauwdheid, transpireren, die ook bij angst voorkomen. De lichamelijke verschijnselen op zich leiden tot nieuwe angst. Die angst leidt weer tot nieuwe lichamelijke verschijnselen, enz. Anderzijds zijn er aanwijzingen dat de omstandigheden waarin iemand opgroeit een rol spelen.
Sommige deskundigen denken dat angst wordt aangeleerd, anderen dat angst berust op een verkeerde denkwijze.
Bijvoorbeeld wanneer men denkt dat het maken van een fout wel tot een ramp moet leiden, dan geeft dat veel angst, ook al weet men dat als anderen een fout maken zo'n ramp niet gebeurt. Of dat bij een hyperventilatieaanval of een paniekaanval de lichamelijke verschijnselen wel tot flauwvallen of tot een hartstilstand kunnen leiden, terwijl dat bij de vorige aanvallen ook niet is gebeurd.
Er zijn verschillende vormen van extreme angst:
-een enkelvoudige fobie, zoals de angst voor muizen of hoogtevrees,
- agorafobie, 'pleinvrees', in de praktijk vrees voor plaatsen waar iemand niet gemakkelijk weg kan komen of waar men verwacht geen hulp te kunnen krijgen
- sociale fobie, waarbij de angst om te kunnen worden bekeken met als gevolg mogelijk gezichtsverlies of vernedering centraal staat.
Behandeling van angsten en fobieën
Hoewel er ook medicijnen tegen angst bestaan, hebben deze soms bijwerkingen, die lijken op de lichamelijke verschijnselen. Ook duurt het een aantal weken voordat ze gaan werken.
Psychotherapie werkt goed. Er kan naast het opsporen van mogelijke oorzaken ook een oefenprogramma opgesteld worden, waarbij iemand leert om met de moeilijke situaties om te gaan. Zo kan iemand met agorafobie stapje voor stapje leren om weer alleen op straat te lopen, door eerst op de eigen stoep te lopen, de volgende keer de bocht om te gaan en zo verder tot uiteindelijk iemand weer zelf boodschappen kan doen zonder paniekaanvallen.
III. Partner-relatieproblemen
Een ander gebied dat ik wil bespreken is partner-relatie therapie Ruzie maken kan heel gezond zijn. Beide partners geven hun grenzen en mogelijkheden aan en dat geeft een nieuw vervolg aan hun manier van samenleven.
Soms zijn mensen echter niet meer in staat om op een normale manier met elkaar te praten en mondt ieder gesprek uit in ruzie. Of er wordt juist maar niets meer tegen elkaar gezegd en leven de partners ieder hun eigen leven. Vaak is het heel moeilijk om dergelijke communicatiepatronen te veranderen. Dan kan psychotherapie helpen om met elkaar weer in gesprek te komen. Oorzaken voor communicatieproblemen zijn heel erg divers. Beide partners hebben van huis uit verschillende manieren van communiceren geleerd en als de één geleerd heeft over alles te praten en de ander geleerd heeft dat je dingen beter kunt verzwijgen, dan is het moeilijk om zo'n ongelijkheid op te heffen. Soms wordt dan een partner te veel ondergesneeuwd. Partners kunnen ook andere ideeën hebben over zaken, vanwege verschillen in karakter en interesses. Ook in de loop van het huwelijk kunnen mensen uit elkaar groeien door verschillende invloeden van buitenaf, bijvoorbeeld de cultuur op het werk, de mensen uit de buurt.
Behandeling
Als communicatie een probleem wordt gaan we bij de STAGG eerst kijken hoe dit probleem is ontstaan. Eén van de mogelijkheden is dat we oefeningen maken, die de partners gaan gebruiken om op een andere manier te leren praten met elkaar. Vaak blijkt dat ze bijvoorbeeld verleerd zijn om eerst naar elkaar te luisteren. Soms blijkt dat psychische problemen overheersen en dat oefenen op dit moment weinig zin heeft.
Soms spelen er naast deze problemen ook andere, bijvoorbeeld seksuele problemen. Uiteraard is het dan ook belangrijk om te zoeken naar mogelijke oorzaken en naar op maat gesneden oplossingen.
Een andere groep problemen komt voort uit de verwachtingen die partners van elkaar en van hun huwelijk hebben. De opvoeding van henzelf en het voorbeeld dat hun ouders gaven bepalen ideeën over het huwelijk, over de opvoeding van de kinderen, het omgaan met andere familieleden, vrienden, enz. Het is dan goed om in therapie bij deze verwachtingen stil te staan en te kijken naar de mogelijkheden die er zijn om de verwachtingen te laten uitkomen of bij te stellen.
IV. Andere problemen
Uiteraard zijn er veel meer psychosociale problemen waarvoor u bij de STAGG terecht kunt. Denkt u maar eens aan traumatische ervaringen, identiteitsproblemen, problemen met het zelfstandig worden van jongeren en problemen in de opvoeding van kinderen, enzovoorts. We konden het niet allemaal uitvoerig beschrijven.
Mocht u denken: "ik weet niet zeker of ze mij wel kunnen helpen", belt u ons dan gerust. Vragen staat vrij en wij zijn ervoor om u te helpen.
Adres van de STAGG:
Papiermolen 5, 3994 DJ Houten of: Postbus 406, 3990 GE Houten Telefoon 030-6377071 Naast de gesprekken in Houten zijn ook therapieën mogelijk in Zwolle en Rotterdam