De vijfde evangelist
2000-12-22
Sales-promotion en dankbaarheid?- Jaargang 44
- nummer 26
Gebeurt het u vaak, dat u God met vreugde dankt voor een uiting van reclame of een actie ter bevordering van de verkoop? Mij ook niet. Maar misschien is er nu tòch reden voor.
Velen weten dat de mega-drogist Kruidvat in dit herdenkingsjaar van Johann Sebastian Bach diens complete oeuvre uitbrengt op cd. Ik ga voorbij aan al die werken, de uitvoeringen en kwaliteiten. Het zou te ver voeren, en ik mis er de deskundigheid voor.
Maar gaat u nu eens na: in ieder geval zijn in deze reeks ook de – vrijwel – complete geestelijke cantates uitgekomen, twaalf boxen met ieder vijf cd’s. Van al die werken heeft het concern compleet nieuwe uitvoeringen laten vervaardigen, een gigantische onderneming. Het resultaat bieden ze je aan voor een vriendenprijs.
Grote blijdschap – voor heel het volk Ja, ik heb ook al gelezen, dat uitvoeringen en opnamen niet reiken tot de finesse van die van een Philippe Herreweghe. Of tot die van ‘onze’ Ton Koopman, om niet meer te noemen.
Dat kan best zo zijn. Dirigent Pieter Jan Leusink had misschien ook wel ander ‘materiaal’ tot zijn beschikking.
Moest werken in omstandigheden die iets lijken op die van de grote meester zelf. Die paste immers zijn werk aan en sneed het toe op het juist aanwezige talent van overwegend vrijwilligers.
Maar goed, als ik hoor met hoeveel enthousiasme en vreugde in het musiceren ze daar in Elburg bezig zijn geweest, dan vergaat mij de lust tot op- en aanmerkingen.
De massa en de markt
Een tijd geleden hoorden mijn vrouw en ik een tamelijk kritisch interview met de heer Leusink voor het radio 1 journaal. En ik moet zeggen dat ik nog meer onder de indruk ben gekomen van de vaardigheid maar vooral van het enthousiasme dat deze man uitstraalt. Hij gelooft in deze zaak!
Wat heeft hij ‘zijn’ Holland Boys Choir en Netherlands Bach Collegium weten te inspireren! Tot iets waar ‘de grote blijdschap’ in tintelt. De interviewer stak zijn scepsis jegens de onderneming van de heer Leusink niet onder stoelen of banken. In zijn antwoorden was de dirigent heel openhartig en zonder pretenties.
Natuurlijk kennen ‘zijn’ jongens wel àndere muziek. Maar hij hééft hij hen voor dit project weten te winnen, anders was het nooit gelukt. Dat mag echt een prestatie heten.
Er was ook de kritische vraag, of de prijs van de cd’s de markt niet bederft voor de reguliere platenhandel. De heer Leusink benaderde dat van een andere kant: op deze manier – er zijn miljoenen van die cd’s verkocht – zijn muziek en boodschap van Bach bereikbaar voor massa’s mensen. Van wie velen er anders nooit kennis van hadden genomen.
Stralend
En – denk ik – zo komt toch ook het evangelie indirect onder bereik van velen. Bach is wel de vijfde evangelist genoemd. Zeker, er zijn ook minder geslaagde teksten in de cantates.
Maar zouden we niet eerst eens blij zijn dat de boodschap en het meesterschap waarmee Bach die liet vertolken, veel mensen bereikt? En dan nog wel via een actie ter bevordering van verkoop!
Tenslotte nog dit: dè ontdekking in deze reeks is voor ons de adembenemende stem van de sopraan Ruth Holton. Zuiver en puur, bijna als een jongenssopraan. In de onderste registers misschien niet al te sterk, klimt ze in de hogere regionen schijnbaar moeiteloos door ingewikkelde passages heen. Bij voorbeeld in de aria ‘Öffne dich mein ganzes Herze, denn Jesus ziehet ein’ (uit BWV 61, deze reeks box I, cd 1). Haast fluisterend ingezet, dan intens en stralend. Of krachtig en tegelijk bijna kinderlijk in het zo heel anders getinte koraal ‘Du Friedefürst Herr Jesu Christ’ (nieuwjaarscantate BWV 143, deze reeks box IX, cd 2). Om nooit te vergeten!
Kortom, u begrijpt het: wat ons betreft van harte aanbevolen.