De ontwikkeling van tienerjongeren: losers, loners of rebellen?
2010-01-22
‘Tienerjongens doen het niet zo goed op school’ stond onlangs in de krant. Ook in de kerk zijn ze lastig te bereiken. Met grote interesse begon ik daarom in Losers, loners en rebellen: met een verlangen om deze jongens beter te begrijpen en hen ook in de kerk te bieden wat ze nodig hebben om zich te ontwikkelen tot evenwichtige gelovige mannen. De auteurs zijn hoogleraar pastorale theologie, ook dat wekt verwachtingen. - Jaargang 54
- nummer 2
Beschrijving eigen puberteit
Die verwachtingen worden echter niet waargemaakt. Het boek leest niet lekker, het is wat chaotisch, zit vol met herhalingen en de bewijzen voor alle beweringen die de auteurs doen zijn dun. Dat heeft deels te maken met hun onderzoeksmethode: ze houden geen interviews of enquêtes en doen slechts een beperkte literatuurstudie. De drie heren zijn vooral afgedaald in de herinneringen aan hun eigen puberteit. Oppervlakkig beschouwd waren die herinneringen goed, maar toen ze verder groeven ontdekten ze diepe crises. Ze duiden deze met de begrippen ‘losers’ oftewel mislukkelingen, vaak de pispaaltjes van de groep, ‘loners’ oftewel de eenzame, vaak depressieve pubers en ‘rebellen’, de opstandige jongens. Ze ontdekten dat ze als jonge pubers ten diepste ongelukkig waren geweest, maar dat deze crises hen tegelijkertijd hadden geholpen in het ontwikkelen van hun spiritualiteit: de mislukkeling kwam tot zelfbewustzijn, de eenzame tot zelfoverstijging en de rebel tot zelfstandigheid. Elke auteur rekent zich tot één van die groepen en beschrijft dit proces in een mengeling van theorie en eigen biografie. De theorie leunt sterk op de psychoanalyse, die ik niet altijd even goed kan volgen.
Voorbeeld
Een voorbeeld van zo’n stukje is de conclusie van het hoofdstuk over loners: “Zielige jongens dreigen dus afgesneden te worden van hun eigen lichaam; hun geestelijke voorkeur en hun handelen worden afgesneden van hun seksualiteit. Maar wanneer ze er hoe dan ook in slagen de band met hun lichaam te behouden, of uiteindelijk te herstellen als integraal onderdeel van hun geest of ziel, kunnen hun ervaringen van verlies en mislukking ertoe leiden dat deze jongens zich gemakkelijker ‘verliezen in’ intimiteit of spiritualiteit.”
Beoordeling
Omdat ik een vrouw ben en geen wetenschapper, heb ik het boek ook nog aan een man met een academische pedagogische achtergrond laten lezen. Hij kwam echter tot dezelfde conclusie als ik: boeiende materie, maar helaas niet sterk uitgewerkt.
Dykstra, R., Allan Cole en Donald Capps. Losers, loners en rebellen, hoe tienerjongens zich ontwikkelen, Kok, Kampen. 291 p. €29,90.
Sabine van der Heijden is docent jeugdwerk aan de Christelijke Hogeschool Ede en jeugdoudste in de NGK Houten.