Eeuwfeest in Leerdam
1998-09-04
De Hoogstraat in Leerdam vormt een onderdeel van de dijk langs de Linge. De straat ligt dan ook hoger dan de oude kern van de stad. Aan deze straat bevindt zich het kerkgebouw van de Nederlands Gereformeerde kerk. Een gevelsteen laat zien dat het gebouw precies 100 jaar oud is.- Jaargang 42
- nummer 18
In 1886 vond in Nederland de Doleantie plaats, de tweede grote afscheiding uit de Nederlandse Hervormde kerk. Is het kerkgebouw in Leerdam dan een typische Doleantie-kerk? De Doleantiekerken werden vaak met weinig financiële middelen gebouwd. Er moest snel gebouwd worden ten behoeve van een groot aantal kerkgangers, die nog geen grote kerkelijke kas op hadden kunnen bouwen. Dat betekende: een relatief grote kerkzaal, maar vaak weinig vergaderruimte1. De bouwstijl van het kerkgebouw aan de Hoogstraat doet sterk denken aan de kenmerken van de vele Doleantiekerken die tussen 1886 en 1892 in dorpen en steden verrezen. Toch werd dit gebouw in Leerdam nog door de Afgescheidenen gebouwd, omdat hun oorspronkelijke kerkgebouw te bouwvallig was geworden. Pas later, in 1901, trok de Dolerende gemeente in bij de Afgescheidenen 2.
In 1980 werd het kerkgebouw ingrijpend gerenoveerd, maar men heeft daarbij zeer bewust rekening gehouden met de architectonische geschiedenis van het kerkgebouw. Vroeger stonden naast het kerkgebouw twee woningen, deze maakten in 1980 plaats voor een ontmoetingsruimte, de consistorie en vergaderzalen. De bijna 700 leden van de Nederlands Gereformeerde kerk hebben dus de beschikking over een historisch kerkgebouw en over moderne faciliteiten die de vroegere Doleantiekerken meestal onvoldoende boden.
De kerk van Leerdam laat het eeuwfeest van het oude deel van het kerkgebouw niet ongemerkt voorbij gaan. In oktober wordt er een feestelijke bijeenkomst gehouden, waarbij o.a. door middel van foto’s en verhalen uit de geschiedenis aandacht zal worden besteed aan het 100-jarig bestaan van dit kerkgebouw.
Noten:
1 Zie: A. de Groot: de kerkgebouwen van de Doleantie. In: dr. Regn. Steensma en dr. C.A. van Swigchem: Honderdvijftig jaar Gereformeerde kerkbouw (Kok, Kampen, 1986).
2 W. Bos en G.J. van Otterloo: Opdat zij niet vergeten (uitgave: Nederlands Gereformeerde kerk van Leerdam, 1981).