Bij het scheiden van de markt
1998-10-02
Op zaterdag 6 juni namen drs. H. de Jong en drs. H. Smit tijdens een feestelijke bijeenkomst afscheid van de studenten van de Theologische StudieBegeleiding en daarmee ook afscheid van het werk van de TSB.- Jaargang 42
- nummer 20
Hun afscheid komt op het moment dat er binnen de kerken een andere richting lijkt te worden ingeslagen met betrekking tot de opleiding van predikanten. Dat heeft enerzijds te maken met het aantreden van een nieuwe generatie die anders aankijkt tegen de ontwikkelingen binnen de gereformeerde wereld en de gereformeerde theologie, anderzijds lijken ook oude geschilpunten binnen de kerken zelf een veel minder grote rol te spelen.
Theologie is noodzaak
In de predikanten De Jong en Smit hebben de kerken twee mannen met grote gaven ontvangen in het begeleiden van jonge mensen op weg naar het predikantschap. Zij hebben hen de liefde voor de theologie bijgebracht.
Niet als een doel in zichzelf, maar met oog op de prediking van het evangelie in de wereld. Een goede theologie is immers dienstbaar aan het Woord en aan de Heer van het Woord. In zijn afscheidswoord beklemtoonde drs De Jong daarom ook de noodzaak om de theologische vakken centraal te laten staan binnen de theologische studiebegeleiding en het accent niet teveel te verleggen naar hulpwetenschappen, die steeds meer het gezicht lijken te bepalen van de theologische opleidingen in ons land. Ook de discussie op de Landelijke Vergadering over het verslag van de Raad van Toezicht en Advies leek die kant op te gaan. Op zich een boeiende discussie, die verder gevoerd dient te worden om op dit punt meer helderheid en duidelijkheid te verkrijgen.
Welke kennis en welke vaardigheden moet een toekomstig Dienaar des Woords in huis hebben om zijn dienst naar behoren te kunnen verrichten.
Dankbaarheid
Namens de Raad van Toezicht en Advies heb ik mijn dankbaarheid uitgesproken voor het werk dat door de scheidende studiebegeleiders in al die jaren is verzet. En ik denk dat ik daarin, met alle vrijmoedigheid, namens de kerken heb gesproken. Uit mijn toespraak wil ik een paar momenten naar voren halen.
Met grote inzet hebben De Jong en Smit (later kwam ds Mooiweer erbij), na de breuk in de kerken, toen er geen eigen opleiding meer was, onze studenten in de theologie opgevangen en begeleid. Dat was in 1969, het initiatief ging uit van de studenten zelf en groeide uit tot een voor die tijd unieke vorm van theologische begeleiding. Vijf jaar later, in 1974 gaf de LV van onze kerken officieel z’n fiat aan het begeleidingswerk.
Ds. Smit heeft in deze jaren met name de dogmatische vakken bestreken in zijn lezingen, al strekte zijn belangstelling zich ook verder uit. Zijn gedegen kennis van de leer der kerk en van de christelijke traditie gaven aan zijn lezingen en authentiek accent. Daarin was hij herkenbaar en tevens bewees hij een betrouwbare gids te zijn op dat uitgestrekte veld van de theologie. Hij leerde de studenten om kritisch te lezen en zo te leren ook van wat niet gereformeerd heet. Geworteld in de gereformeerde traditie was hij niet bang om nieuwe wegen te verkennen, om van nieuwe inzichten te leren en de eigen traditie voortdurend tegen het licht van de Schrift te houden. Ds. De Jong heeft zijn studenten geleerd om de Bijbel te lezen. Om te graven en te spitten in de Schrift. Wat staat er? En kijk naar de verbanden.
Ga uit van de eenheid van de Schrift, maar geef goede aandacht aan het détail, dat licht kan werpen op het geheel. Hij leerde onderscheiden tussen het centrum en de rand, tussen dat wat eeuwig is en wat door tijd en situatie bepaald wordt. In zijn theologische arbeid, en dat geldt ook voor ds. Smit, staat de liefde voor het Woord en voor de Heer van het Woord voorop. Eerbied en ontzag en tegelijk ook een ontspannen manier van omgang met het Woord. Als bijzonder punt van aandacht noem ik de verhouding jodendom-christendom, waarbij hij een eigen positie heeft ingenomen. In zijn werk ontmoet je voortdurend een uitgesproken concentratie op het hart van de Schrift: Jezus Christus, Gods Zoon in het menselijk vlees. Daarom betrok hij heel stellig de wacht bij de leer der verzoening en schuwde op geen enkele wijze het debat met rabbijnen en christelijke theologen.
Theologische Studiebegeleiding. Preken en lezingen, denken sommigen. En de spiritualiteit dan? Een woord dat de laatste decennia, na de redelijke theologie van de 60’er en 70’er jaren steeds meer veld lijkt te winnen. Naast kennis ook spiritualiteit. Naar mijn gevoelen heeft dat er altijd wel ingezeten. Niet zozeer expliciet, als wel impliciet. De fijnzinnige en soms haast kinderlijk eenvoudige manier van spreken vanuit de Schrift. De eerbiedig gelovige houding bij het lezen van de teksten, en de vreugde die het lezen van Gods Woord je brengt. Het straalde er vanaf. Ds. De Jong en Ds. Smit krijgen twee leerlingen als opvolgers, ds. Dekker en ds. Van der Dussen. Zij worden in een komend artikel door Henk Algra aan u voorgesteld. Met dankbaarheid hebben de studenten en de Raad van Toezicht en Advies afscheid genomen van deze twee studiebegeleiders, die met hun werk alle kerken hebben mogen dienen. Ze hebben het met liefde en van harte gedaan en ze hebben er ook zelf veel vreugde aan mogen beleven. We zijn de Here God dankbaar voor wat Hij in ds. De Jong en ds. Smit aan de kerken en aan de Theologische Studiebegeleiding heeft gegeven.
Broeders, à Dieu, het ga jullie wel!