Jeugdwerk 2000
1998-10-30
In de kerk van Heemstede-Haarlem is twee jaar geleden ervoor gekozen te stoppen met afzonderlijke catechese en clubs en JV.- Jaargang 42
- nummer 22
Dit klinkt revolutionairder dan het is. Aanleiding was de ontdekking dat tijdens catechese en club met name voor de 13-17 jarigen vaak dezelfde dingen werden gedaan.
Gericht op goede relaties
In de traditionele aanpak lag de nadruk op kennisoverdracht van de catecheet naar de catechisant. Die vorm is nu losgelaten ten gunste van een aanpak, die meer gericht is op het leren maken van keuzes en het sociale element. Er komt in deze tijd zo veel op jongeren af. Er is zoveel te kiezen.
Bovendien is het maken van vrienden in de kerk, van groot belang. Vrienden met wie je kunt delen dat je God vertrouwt. Vrienden die je motiveren mee te doen in de kerk. In andere verbanden (school) kom je immers niet makkelijk meer met geloofsgenoten in aanraking.
Toen bleek, dat op catechese en club min of meer op de die zelfde manier en met dezelfde inhoud werd gewerkt, is besloten beide activiteiten in elkaar te schuiven.
Een tweede reden was het overzichtelijke, gestructureerde van een gezamenlijke opzet. Niet langer verschillende groepssamenstellingen, plekken, tijdstippen, en leiders. In plaats daarvan orde en overzicht en een duidelijke agenda. Last but not least: het is in een gecombineerde vorm beter mogelijk een persoonlijke band met de jongeren op te bouwen dan in drie kwartier catechese met de predikant en dan weer club of JV met wisselende leiders.
Organisatie
Het jeugdwerk in Heemstede-Haarlem is nu als volgt georganiseerd. Er zijn drie groepen.
1. de 10-12 jarigen;
2. de 14-15 jarigen en
3. de 16 plussers.
Hierin fungeert een kerngroep van jongeren die zich medeverantwoordelijk weet voor het clubwerk en ook op gezette tijden apart bijeen komt om daar over na te denken. De clubavonden zijn eens per 14 dagen en het seizoen loopt van medio september tot juni, afhankelijk van hoe de zomervakanties vallen. De (be)geleiding van de clubs is in handen van een jeugdwerkteam, met mensen die zich geroepen en begaafd weten om met de jeugd op te trekken in een voor hen heel belangrijke fase in hun leven.
De groepen uitgesplitst
De doelstelling van ons jeugdwerk is jongeren te begeleiden op de weg naar een eigen, zelfstandig beleefde en gepraktiseerde relatie met God door Jezus Christus in het midden van de gemeente. Daarvoor zijn kennis van God en persoonlijke en sociale vorming nodig. De kennis - die blijft nodig! - wordt vooral aangebracht en opgedaan in Groep 1. Een clubavond voor deze groep duurt anderhalf uur. De eerste drie kwartier is het leren geblazen: in drie jaar de bijbel door op hoofdlijnen en verbanden, zoekend naar concretisering in het bestaan van de kinderen. De opgedane kennis wordt regelmatig getoetst. De tweede helft van de clubavond ligt de nadruk op gezellig samenzijn. Er wordt dan geknutseld of een spel gespeeld. Soms kan er wat gedaan worden met het oog op een bijzondere kerkdienst (bid- of dankdag bijv.)
In groep 2 ligt alle nadruk op vorming. Vooral sociaal. Geprobeerd wordt er een hechte groep van te maken, die wat met elkaar en voor elkaar over hebben. Immers op deze leeftijd is het sociale vaak belangrijker dan het religieuze.
De pubers zijn meer met zichzelf en de ander dan met God bezig. Naar de kerk ga je voor je vrienden. Nu, dat pad moet begaanbaar zijn! Iedere clubavond is er een thema. Dat kan variëren van een ’hutspotparty’ via een avond met een gastspreker van het zendingsveld of thema’s als ’geld en bezit’, tot een film of gospelconcert. Waar mogelijk wordt geprobeerd God te sprake te brengen in verband met het thema en het concrete leven van de jongeren zelf. Rode draad is dat er in het leven iets te kiezen valt.
In groep 3 willen we de jongeren verder stimuleren en motiveren een verantwoorde keuzes te maken. Ze hebben de bijbel leren kennen en daarin God, zichzelf en de ander. Nu komt het aan op de vraag: Wie is God voor mij en wie ben ik voor God. En wat betekent dat voor mijn bestaan Als het even kan gevolgd door een persoonlijke keuze voor een leven in relatie met God. De aanpak is bijbelstudie-achtig met aandacht voor thema’s waarin het maken van keuzes vanuit de relatie met God aan de orde komt in combinatie met ’gezellige’ dingen. Er is mogelijkheid voor differentiatie (meer/minder diepgang naar gelang de behoefte) in subgroepen. Naast de activiteiten van de afzonderlijke clubs, blijkt het bij elkaar brengen van de hele jeugdgroep bijzonder waardevol te zijn. Daarom beginnen we het jeugdwerkseizoen met een gezamenlijke start voor alle cluppers en is er een clubkamp voor iedereen in november.
Een boek in aanbouw
Een van de problemen waar we op stuitten, is dat het soms zoeken is naar goed materiaal. Er is veel. Bij Youth For Christ, Navigators, Timoteüs, jeugdwerkorganisaties van de kerken, Evangelische Omroep, om nog maar te zwijgen van wat bijvoorbeeld predikanten zelf allemaal fabriceren.
Het zou goed zijn dit materiaal eens te verzamelen en er lijn in aan te brengen voor het kerkelijke jeugdwerk.
Met uitgever Buijten & Schipperheijn wordt daarom gewerkt aan ”HET GROOT KERKELIJK JEUGDWERKBOEK” Twee delen: Eerst wordt een ’filosofie’ voor kerkelijk jeugdwerk ontvouwd.
In deel 2 moet voor elke groep materiaal, veel materiaal aangeboden worden. Jeugdwerkorganisaties en predikanten is gevraagd materiaal beschikbaar te stellen voor opname in het boek.
Tot slot: We zijn in Heemstede-Haarlem met dit project gestart, overtuigd van de noodzaak van deze toch wel ingrijpende verandering. In die overtuiging worden we gaandeweg bevestigd.
Dat neemt niet weg, dat ons werk - zoals trouwens alle pionierswerkomgeven is met de nodige twijfels en vragen. Die worden ons deels aangereikt door de ouders, die we minimaal eens per jaar bij elkaar hebben voor evaluatie. Wat bijvoorbeeld is op langere termijn het gevolg van het loslaten van de klassieke, meer kennisgerichte aanpak? Zullen onze jongeren straks genoeg weten? Of slagen we erin een mogelijk tekort te ondervangen door al met tien jarigen te beginnen in een duidelijk leer-setting? En hoe kunnen we voor de clubs 2 en 3 wat lijn brengen in de thematische aanpak. De toekomst zal het leren......
Hans Neerken is jeugdwerker; Paul Kurpershoek is predikant