Jeugdwerk in Zwolle
1998-10-30
Wouter Rozema werkt nu 3 jaar als kerkelijk werker voor jongeren, in dienst van de Nederlands Gereformeerde kerk van Zwolle (II), een gemeente met ongeveer 500 leden. Hij is nauw betrokken bij de publicatie van het boek ’Join’ over eigentijdse kerkdiensten voor jongeren. We vroegen hem om iets over zijn ervaringen op papier te zetten.- Jaargang 42
- nummer 22
De kerk in Zwolle telt veel actieve leden. Maar helaas ook relatief grote aantallen kerkverlaters. Als opdracht kreeg ik mee om pastoraal werk te leveren onder jongeren. Om daarnaast degenen die zich inzetten in het jeugdwerk te ondersteunen en waar nodig toe te rusten. En om mee te denken over het formuleren van goed jeugdbeleid.
Onderzoek
Ik was op dat moment nog maar een half jaar lid van deze gemeente. En dus leek het me zinvol eerst een oriënterend onderzoek te doen: wie doet wat en hoe; en hoe bevalt dat? Door 70 gemeenteleden te interviewen aan de hand van een lijst met open vragen kwam ik in gesprek met alle geledingen van de gemeente. Ik probeerde zicht te krijgen op de effectiviteit van de middelen die er in en rond onze gemeente worden ingezet om jongeren te bereiken met het Evangelie van Christus. Ik heb het nu over de volgende instrumenten of middelen, waarvan het onze verantwoordelijkheid is ze zo goed mogelijk in te zetten: erediensten, bijbelgroepen (kindernevendienst), geloofsopvoeding thuis, geloofsopvoeding op school, catechisatie, jeugdwerk, individueel jongerenpastoraat, diaconale projecten, diverse doe-dingen, jongeren als lid van commissies.
Rapport
Over de uitkomsten van dit onderzoek schreef ik een rapport. Per onderdeel deed ik de kerkenraad een aantal aanbevelingen op basis van de gegevens die ik had geordend en geïnterpreteerd.
De titel van het zo ontstane beleidsplan luidt: consequent werken aan goede relaties. Goede relaties met de HERE God (leven in nauwe verbondenheid met Jezus), met anderen (naaste liefhebben als jezelf), met jezelf (vloeit voor een deel voort uit de andere relaties; verder: I am Gods original creation.. en dus waardevol!) en met de dingen (maatschappij en schepping). Een mond vol goede voornemens, waar je op zichzelf natuurlijk nog niets aan hebt. Om op een goede manier invulling te kunnen geven aan deze relaties moet je wel eerst iets willen. En aangezien God het willen en het werken in ons werkt, zul je eerst diep door de knieën moeten. Alleen dan kan het iets worden met onze goede voornemens.
Wat vragen de jongeren?
Om ’linken’ te kunnen leggen en bruggen te kunnen slaan tussen jongeren van nu en de inhoud van het christelijke geloof neem ik mijn startpunt aan de behoeften-kant van de jongere: de kerk moet je wat te bieden hebben. Het gaat dan vaak om dingen als: een gezellige plek waar je je vrienden ontmoet, waar je kunt lachen en waar je je op je gemak voelt. Je moet het gevoel hebben dat je er bij hoort. Natuurlijk mag het er ook wel serieus zijn, want er zijn genoeg lastige onderwerpen waar je zelf ook mee bezig bent. Je bent eigenlijk best geïnteresseerd in het geloof.
Niet dat soort met die vermanende vinger natuurlijk. Want daar kun je niet tegen. Maar van die praktische verhalen over allerlei dingen, ja daar zit soms wel wat in. En als het gaat om de mensen: vriendelijke mensen die blijdschap en plezier uitstralen kunnen inspirerende voorbeelden worden.
Als er niet tegemoet wordt gekomen aan bovenstaande behoeften ontbreekt vaak de basis om echt door te blijven zoeken naar die Jezus waar ze het steeds over hebben. Dan wordt die Jezus steeds verbonden met dat slepende gevoel van ’de tijd uitzitten’. In de kerkdienst, op catechisatie en aan tafel tijdens het bijbel-lezen: ’zo dat hebben we ook weer gehad’.
Je wilt je ouders geen verdriet doen
Meegaan naar de kerk doe je in veel gevallen om geen ruzie te krijgen met je ouders. Bovendien wil je ze geen verdriet doen. Het zijn goeie lui. En je moet ze niet tegen je hebben. Dat zou vervelend zijn. Je krijgt pas echt moeite met de kerkdiensten als je er wat meer moeite voor moet doen. Dat geldt bijvoorbeeld op zondagmorgen als je zaterdagavond uit bent geweest en flink hebt gedronken. En het ’kerkgebeuren’ wordt echt lastig op het moment dat je een niet-gelovige vriend of vriendin krijgt. Eerst beginnen je ouders te steigeren. En dan moet je je eigen gedrag ook nog eens gaan verdedigen ten opzichte van je vriendje. Bovendien: na een tijdje wil hij met je naar bed. En ... nee, dat mocht nooit van je ouders. En de kerk verbiedt het. Weer zo’n beperkende regel. Nergens goed voor. Dus kies je voor jezelf. En voor je eigen geluk. Een half jaar later wil hij met je gaan samenwonen. Zelfde riedel, zelfde verhaal. Je zou niet weten wat daar nou op tegen kan zijn. En bovendien is het goedkoper. Dus we doen het gewoon. Al is het wel jammer dat pa en ma zo moeilijk lopen te doen. De afstand naar de kerk wordt er wel weer groter door. Niet dat je een hekel aan het geloof hebt of zo. Nee, natuurlijk niet. En de dominee is ook best een aardige man. Die kun je er goed bij hebben. Trouwens, je gelooft eigenlijk best wel. Maar daar heb je toch geen kerk voor nodig?
Stelling
Ik sluit af met een stelling: de (soort) contacten zijn van doorslaggevend belang voor jongeren om naar de kerk te blijven komen. Hebben ze leuke contacten met leeftijdgenoten dan komen ze met plezier naar de kerk. Hebben ze geen (leuke) contacten met leeftijdgenoten dan komen ze niet (met plezier) naar de kerk. En nu komt een zeer voor de hand liggend breekpunt: krijgen jongeren op een gegeven moment verkering met een niet-christelijke jongen/meisje, dan blijkt de weerstand in veel gevallen niet groot genoeg en haken ze af.....
Jongeren blijken in veel gevallen niet goed genoeg toegerust om de waarde van hun eigen geloof (in welk stadium ze zich ook bevinden) onder woorden te brengen en naar de partner toe te verdedigen. De partner heeft vaak een negatief beeld van de kerk. De kerk op haar beurt is bepaald niet toegankelijk. En dus is de kans groot dat er afstand ontstaat. Vandaar dat ons jeugdwerk zich enerzijds richt op het overdragen van een heldere doorleefde en praktische Goede Boodschap. En anderzijds op het opzetten van groepsactiviteiten waarin het gezellig is en waarin je je vrienden op een relaxte manier kunt ontmoeten.