Kruimels van de tafel
1999-04-30
Aanplakbord- Jaargang 43
- nummer 9
We leven in een tijd van protest-acties en demonstraties en spandoeken. De profeet Habakuk zou in onze tijd geen vreemd figuur geslagen hebben. Ook hij protesteerde tegen het onrecht in de wereld, niet bij een ambassade, maar bij een nog veel invloedrijker adres: bij de HERE. Waarom, vraagt hij, is het toch zo’n puinhoop in de wereld? Waarom laat u dat allemaal maar begaan ( Hab.
1:2-4)? Op dat protest komt een reactie van de HERE ( 1:5-11), waarin Hij duidelijk laat uitkomen: je kunt Mij niet op het matje roepen. Hij geeft dan ook geen antwoord op de vragen van Habakuk en legt geen verantwoording af. Hij zegt alleen: er is inderdaad veel onrecht in de wereld en in Juda (de kerk), maar het zal nog heel wat erger worden door de komst van de Babyloniërs.
Van zo’n antwoord kom je van de regen in de drup. Habakuk is dan ook behoorlijk tegen de draad in ( 1:12-2:1). Hij zegt: dat kán niet. U behandelt de mensen als vissen die in een net gevangen worden. Zie eens hoe ze spartelen en naar lucht happen. Als U de Rechtvaardige bent, kunt U dat niet over uw kant laten gaan.
Dan gaat de HERE opnieuw tot hem spreken ( 2:2vv). Habakuk moet dat als een slagzin op posters schrijven en die goed leesbaar op drukke punten in Jeruzalem plaatsen. Die slagzin luidt (in de vertaling van prof. v.d. Woude): zie, de vermetele, zijn levenskracht (= zijn ziel) wordt zeker ontbonden, maar de rechtvaardige zal leven door zijn geloof.
God laat Habakuk het hele evangelie op een stuivertje zetten, op een poster.
Heel het evangelie kan in één oogopslag gelezen worden.
Wat wil die slagzin zeggen? Hij moet gelezen worden tegen de achtergrond van de toenmalige situatie. Het leven was ontwricht. Dan beginnen de mensen het recht in eigen handen te nemen, met gelijke munt terug te betalen en met de ellebogen te werken. Rechtvaardig zijn (= trouw blijven aan Gods verbondsregels) loont dan niet, zeggen ze. Alleen wie hard is en zichzelf doordrukt, houdt het hoofd boven water. Alleen de brutalen komen er.
De slagzin ging dwars tegen deze mentaliteit in. Wat op die posters staat, is onpraktisch, zei men. Daarmee ga je de vernieling in. Maar Habakuk heeft leren inzien dat alleen trouw aan God en aan zijn Woord het leven geeft. En hoezeer de situatie ook nog zou verergeren door de komst van de Babyloniërs, toch hield hij zich vast aan die slagzin. Dat gaf hem rust ( 3:16). Ondanks alle ellende zal ik toch juichen in de God van mijn heil, zegt hij ( 3:17,18). Want hij weet: niet de omstandigheden waarin ik verkeer, zijn bepalend voor mijn welzijn, maar de HERE. Als Hij van mij en bij mij is, heb ik werkelijk de ruimte, ook al zijn mijn omstandigheden nog zo ellendig. Als Hij onze kracht is, zal Hij ons op onze hoogten doen treden ( 3:19).
Als je over een bergrug loopt, zie je soms beneden je in het dal de wolken hangen.
Die wolken zijn er in ons leven. Maar als de HERE onze kracht is, tilt Hij ons er bovenuit en geeft Hij ons ruimte en uitzicht.
Maar dan moeten we ons wel dat aanplakbord van Habakuk blijven herinneren: de rechtvaardige zal door zijn geloof leven. Leven. Dat is: de ruimte vinden van Christus’ geopende armen en van Gods vaderhart.
M.R. van den Berg, Assen