Theologie van het technicisme (2)
1999-07-09
In het vorig nummer stonden we stil bij ‘hemelse machten’, die grote invloed hebben op aardse gebeurtenissen.- Jaargang 43
- nummer 14
In onze tijd is het technicisme zo’n geestelijke macht. De bijdrage van br Tjerkstra, die we in het komend
nummer afsluiten, gaat als volgt verder:
Het gekerstende Rome De Rooms-Katholieke kerk ontstaat als opvolger van het heidense Rome. Haar structuur en principes worden door de kerkvader Augustinus beschreven in ‘De civitate Dei’. De organisatie van de kerk is een voortzetting van die van het Romeinse Imperium. De Paus wordt de opvolger van de caesaren.
Hij regeert met zijn dogma’s zoals de keizer met zijn bevelschriften regeerde; in Luc.2 wordt over een dogma van de keizer Augustus gesproken.
De administratie van de sacramenten is een technische operatie in de handen van de clerus. De transsubstantiatie is een geestelijk-technisch veranderingsproces.
Het doopsel werkt ex opere operato, d.w.z. onafhankelijk van de intentie van bedienaar of dopeling. De vorst van Rome is dienstbaar aan Christus, maar zijn technische aard verloochent hij niet.
Ongehoorzaamheid aan Rome is ketterij en wordt met de dood gestraft.
De Romeinse organisatiekunst wordt gebruikt om de Kerk een stevige positie in de wereld te bezorgen.
Het Kerklatijn in de liturgie is een machtig eenheidswapen. Het Godsrijk wordt verder uitgebreid door de diplomatie van de Heilige Stoel.
De ban met de techniek van de boycot is zeer effectief. Ook de andere hemelvorsten verlenen hun dienst aan de Kerk.
Het neoplatonisme van Hellas stuurt de dogmaontwikkeling en het Perzisch legalisme drukt zijn stempel op het canonieke recht.
In 1054 komt de scheiding tussen de Oosterse en Westerse Kerk tot stand.
De eerste maakt zich geheel los van de Paus en zijn Romeinse kerkorganisatie.
In plaats van de vorst van Rome is nu de vorst van Hellas de belangrijkste geestelijke machthebber onder Christus.
De sterke kerkelijke traditie van de 7 oecumenische concilies wordt vooral door de prins van Perzië geïnspireerd. Bovendien leert de Kerk onder invloed van de vorst van Babel het absolutisme van de wereldse heersers, waaraan de kerk zich zonder protest ondergeschikt maakt.
In de Westerse Kerk ontstaat een scheiding tussen het terrein van de natuur en dat van de genade.
De natuur wordt als een autonoom gebied beschouwd, buiten de autoriteit van de Romeinse kerk. De natuurlijke rede, zoals oorspronkelijk door Hellas voorgestaan, heeft daar de zeggingsschap. Deze heroriëntatie op de antieke schrijvers leidt uiteindelijk tot de Renaissance, die zich nu richt op de bestudering van deze geseculariseerde natuur.
Wel wordt deze natuur nog ‘organistisch’ als schepping begrepen, ook door het genie Leonardo da Vinci die met experimenten de natuur verder ging onderzoeken. Toch verliest zo langzamerhand de ‘vorst’ van Rome zijn macht over de Europese cultuur. De Reformatie heeft de bedoeling de Kerk te bevrijden van het regiment van deze Romeinse vorst en haar rechtstreeks zonder de hulp van tussenwezens onder de opperhoogheid van Christus te stellen. Ze slaagt daarin maar zeer ten dele. De onafhankelijke naties die na het verval van het centrale gezag van Rome en Byzantium ontstaan zijn,(de tenen van het beeld uit Dan.2) nemen met hun nationale ‘goden’ het gezag in de Kerk over. Zo ontstaan de Anglicaanse kerk, de Lutherse staatskerken, de Nederlands Hervormde kerk, enz.
Bovendien blijken orthodox traditionalisme (Perzië) en scholastiek rationalisme (Hellas) nog grote invloed te hebben behouden. Ook de van de nationale god onafhankelijke kerken (doopsgezinden, presbyterianen, methodisten....) kunnen zich slechts handhaven door vaak strenge, traditioneel bepaalde criteria voor lidmaatschap.
Zo ontstaat uit de Reformatie een bonte lappendeken van independente denominaties.
Het technicisme
De Reformatie heeft de ontwikkeling van de natuurwetenschappen zeer bevorderd, zoals namen als Copernicus, Newton, Huygens, Harvey en Pascal laten zien. Het scheppingsgeloof en de cultuuropdracht stimuleerde het onderzoek van de natuur door de menselijke rede en de experimentele methode. Maar langzamerhand komt het rationalisme als cultuurmacht op en gaat het ‘methodisch atheïsme ‘de wetenschap beheersen.
Uit de natuurwetenschap ontstaat de machinetechniek, die tot de industriële revolutie leidt. Het godsgeloof verdwijnt, de natuur wordt beschouwd als een ingewikkeld mechanisme, dat door de eigenmachtige mens naar eigen goeddunken kan worden gemanipuleerd.
Zo heeft met de Verlichting de westerse cultuur de laatste banden met het gekerstende Rome, maar ook met het regiment van Christus doorgesneden. Dan krijgt de ‘Vorst’ van Rome, geheel los van de Kerk, opnieuw grote macht in onze cultuur. Dit regiment is het technicisme. Het is een geloof, dat alle dingen, niet alleen de fysieke, maar ook de elementen van de samenleving maakbaar zijn. Het technicisme, nog beter technocratie genoemd, kunnen we nu theologisch definiëren als het regiment van de vorst van Rome, die Christus heeft verworpen en de andere cultuurmachten aan zich dienstbaar heeft gemaakt. De dodelijke wond van één van de koppen (Rome) van het beest geneest.
(Openb.13:3) Dit regiment wordt op verschillende wijzen politiek vertaald.
In het communisme wordt een verbond gesloten met de bureaucratie en ideologie van de prins van Perzië. Het marxisme-leninisme heerst er als een nieuwe wet van Meden en Perzen. In het kapitalisme is de Romeinse vorst verbonden met de economische machten. (zie de volgende perikoop).
Ook tegenstromingen treden op. Het fascisme zouden we kunnen duiden als een verbond van nationale goden met het occulte absolutisme van Babel. In de fundamentalistische Islam triomfeert de Perzische hemelvorst.
(Iran!) In de New Age is het occulte Babel weer actief.
Het postmodernisme neemt op cynische wijze afscheid van al deze hemelvorsten en brengt een cultureel relativisme voort. Het is nu nog niet duidelijk wat voor cultuurmacht hierachter zit.
De vorst van Tyrus.
Deze vorst vinden we niet bij Daniël, maar bij de profeet Ezechiël. In Ezech.28: 14-17 lezen we “Gij waart een beschuttende cherub met uitgespreide vleugels; Ik had u een plaats gegeven: gij waart op de heilige berg der goden,wandelend te midden van vlammende stenen.onberispelijk waart gij in uw wandel, vanaf de dag dat gij geschapen werdt, totdat er onrecht bij u werdt gevonden: door uw uitgebreide handel zijt gij vervuld geraakt met geweldenarij en kwaamt gij tot zonde.
Van de berg der goden verbande Ik u en deed u weg, gij beschuttende cherub, van tussen de vlammende stenen.
Trots was uw hart op uw schoonheid- met uw luister hebt gij ook uw wijsheid teniet doen gaan.
Ter aarde wierp Ik u neer, en maakte u een schouwspel voor koningen om met leedvermaak naar u te zien.” Deze hemelvorst is kennelijk door de God van Israël uit de godenvergadering verbannen en in ballingschap gestuurd. Hij wordt in Dan.7 dan ook helemaal niet genoemd. Hij is de god van de wereldhandel, maar krijgt geen gelegenheid meer een eigen wereldmacht te vormen.
Vanuit Tyrus is hij gegaan naar Carthago om daar een handelsimperium op te richten. Dit is door de vorst van Rome verhinderd, toen deze in 146 v.Chr. Carthago met de grond gelijk maakte.
Rome nam de wereldhandel over. Na de ondergang van het West Romeinse rijk werden Byzantium en later Venetie de zetel van de vorst van Tyrus.
Met de ontdekking van Amerika komen Spanje en Portugal als handelsnaties op, later opgevolgd door de West-Europese volken, die met hun koloniale politiek de ganse wereld trachtten te beheersen.
Metahistorisch gezien is dit het regiment van de vorst van Tyrus. Het Amerikaanse kapitalisme, dat thans de wereldeconomie beheerst staat ook onder de leiding van deze zelfde vorst. Ook sommige islamitische staten sluiten een hecht bondgenootschap met Tyrus om aldus met hun olie de wereldmarkt te kunnen beheersen.