Januskoppen?
1999-10-29
Laat ik nu toch in ons eigen Opbouw, op zoek naar iets anders, eigen artikelen van een vijftien jaar geleden over de politieke situatie hier tegenkomen. Dat was in de tijd van de één na laatste blanke president van Zuid-Afrika, P.W.Botha,een man die weinig sympathie opriep maar die toch maar de moed had de Rubicon, de scheidsrivier tussen apartheidsbeleid en de regenboog-democratie van vandaag, over te steken.- Jaargang 43
- nummer 22
Dat wie zijn nek uitsteekt tegenwind krijgt, heeft hij ondervonden. Te veel en te vroeg,schreeuwde rechts; te weinig en te laat, riep links.
In die oude artikelen had ik geprobeerd tegenover Nederland de positie van de zending Zuid-Afrika te schetsen.
Het was altijd al een probleem geweest voor zendelingen op verlof in Nederland: het groeiend verzet van vooral jongeren tegenover het apartheidsbeleid in Zuid-Afrika dat nog wel eens neigde naar "ophouden met die zending daar"! Eigenlijk hadden wij als zendelingen wel Janus-koppen. Hier in Zuid-Afrika waren wij doorgaans critisch in de oppositie.
Met name de zogenaamde kleine apartheid van de regeling van het dagelijkse leven deed een door het Evangelie gevormd geweten zeer. De grote apartheid leek steeds meer en meer een voorbije droomwereld te zijn.
Je stond zover je raakvlakken had met een blanke samenleving, er dikwijls alleen,onbegrepen en gewantrouwd.
Maar diezelfde zendelingen hadden een ander gezicht zodra zij met verlof in Nederland waren. Dan leek het wel alsof zij critiekloos achter dat apartheidsbeleid stonden. Vanwaar die Januskop?
Omdat de gesprekspartner van Nederland een totaal ander mens was dan die van Zuid-Afrika. In Nederland trof je toen nog een zekere naïviteit aan wat multi-culturele samenlevingen betreft.Welaan, je schaft gewoon de apartheid af en dan groei je vanzelf weer naar elkaar toe. Hebben jullie in Zuid-Afrika aparte kerkdiensten voor blank en zwart? Dat kan toch niet voor de Heer! Wij als zendelingen hadden inmiddels wel ondervonden hoe diep culturele verschillen in een menselijke ziel insnijden en hoeveel felle emoties etnische diversiteit oproept. En reageerden: die gedwongen apartheid afschaffen is goed, maar dan? Ik denk achteraf dat wij zoveel jaren blootgesteld alweer aan brainwashing in Zuid-Afrika, toen te weinig oog hadden voor al het menselijke dat ons over kleurgrenzen heen bijeenhoudt.
En Nederland heeft inmiddels zelf wel iets geproefd van de moeite van culturele diversiteiten.
Gingen de broeders-zendelingen dan na hun verlof naar Zuid-Afrika terug, dan trokken zij weer de andere kant van de Janus-kop zich over het hoofd. Probeerden het 'waarom' van het anders-zijn te verklaren zowel naar blanke als naar zwarte zijde, en vroegen altijd maar weer aandacht voor het één-zijn in de Heer in samenlevingen die van de Heer een stamgod dreigden te maken. En vandaag?
Afhankelijk van met wie je in gesprek bent, neem je je standpunt in. Toch dus nog een Janus-kop! Je vindt hier onder zowel zwart als blank de doemprofeten die zwelgen in negativisme.We zouden in een vòòr-hel leven!
En er is veel sombers van Zuid-Afrika te vertellen!
Tegelijkertijd kom je de naïeve positievelingen tegen die voor alle kwaad,onrecht en gevaar zo`n rationele verklaring hebben dat we eigenlijk behoren te voelen op weg te zijn naar het paradijs. En er is veel goeds van Zuid- Afrika te vertellen! Uiteindelijk zijn beide: tranendal en paradijs, wel Bijbelse realiteiten.
Mijn Snippers uit Afrika zijn dan ook even zovele zoektochten naar waar we hier eigenlijk staan en waarheen we op wegzouden, moeten of kunnen zijn.
J.Vonkeman Richmond,Zuid-Afrika