Een bisschop over de ontkerkelijking
1999-10-29
Er wordt veel geschreven over ontkerkelijking. Het is een onderwerp, dat velen al jaren bezig houdt. Er worden oplossingen aangedragen, waarin vaak slechts weinigen geloven. Het valt me op, dat veel rooms-katholieken zich er niet erg druk over maken. Ouders laten het zelf afweten, verontschuldigen zich met de opmerking, dat ze zich vroeger steeds voor de gek hebben laten houden door 'de kerk' en dat is vaak het enige dat ze aan hun kinderen doorgeven.- Jaargang 43
- nummer 22
In het Brabants Dagblad stond een aantal weken geleden afgedrukt een gesprek met bisschop Hurkmans te 's Hertogenbosch.
Met de volgende woorden raakte hij de kern van het gesprek: '...
het is moeilijk de brug te slaan naar nieuwe generaties.
Er is in weinig tijd een enorm gat geslagen. Er is bij de meeste jongeren geen traditie meer, geen kennis, geen enkele geloofservaring.
De kerk hoort niet bij hun cultuur, niet bij hun wereld. Veel jongeren leven wel degelijk met vragen naar de zin van hun bestaan, maar hebben geen enkele kennis over de antwoorden die de kerk daarop kan geven. Ín het vervolg van het gesprek geeft de bisschop toe, dat de antwoorden niet als vanzelfsprekend klaar liggen. Op de vraag hoe het allemaal zo snel heeft kunnen gaan geeft Hurkmans het volgende antwoord: 'Het is moeilijk daarop een antwoord te geven.
De kerk is veranderd. De hele samenleving is veranderd.
De veranderingen in de kerk hadden te maken met het besef dat allerlei oude vormen niet meer pasten bij nieuwe inzichten.
Terecht is geprobeerd religieuze gewoonten en rituelen bij de tijd te brengen. Maar als je ingrijpt in diep gewortelde gewoonten en rituelen, breng je al gauw méér in beweging dan de bedoeling was.' Ik kan het eens zijn met de bisschop als hij vervolgens opmerkt, dat godsdienst geen zaak is van het verstand alleen. Niet eens ben ik het met zijn opmerking dat rituelen nodig zijn. Het is namelijk de vraag wat de inhoud van die rituelen is. Tijdens vakanties zitten we nog wel eens in een roomskatholieke kerk. Ik verbaas me dan over het uiterlijk vertoon en kan me niet voorstellen, dat dat gedoe jongeren nog iets zegt. De bisschop erkent, dat de kerk er niet in geslaagd is een nieuw ritueel te ontwikkelen dat past 'in de cultuur van deze tijd'. Hurkmans wilduidelijk vasthouden aan de betekenis van Christus, maar het overdragen hiervan is zeer moeilijk geworden. De bisschop wil daarom wel met jongeren een reis maak naar Assisi, waar ze kennis kunnen maken met de wortels van de spiritualiteit.
En inderdaad, Franciscus van Assisi heeft ons iets te zeggen. Maar of we daarvoor naar Assisi moeten? Uiteindelijk zal Gods Woord ons moeten vernieuwen. Dat Woord past in elke tijd. Een dooddoener? Maar dan wel één die levend maakt en in het leven houdt.
P.C. van Wijk, Zalkbommel