Kerkasiel: daad van barmhartigheid
1997-03-07
Een in onze kerken niet alledaags verschijnsel. Het verlenen van gastvrijheid door een geloofsgemeenschap aan één of meer asielzoekers in een noodsituatie, in het midden van die geloofsgemeenschap, d.w.z. het gebouw, waar zondagse kerkdiensten en/of andere liturgische vieringen plaatsvinden. Kerkasiel. Het is één van onze gemeentes overkomen. In de Nederlands Gereformeerde Kerk van IJsselmuiden verblijven sinds 5 december 1996 vijf asielzoekers die uitgeprocedeerd zijn en die met uitzetting bedreigd worden.- Jaargang 41
- nummer 5
Nagoma Karabach
Een jong gezin. Vader, moeder, twee meisjes en een jongen. De oudste nog geen negen jaar oud. Gevlucht, nadat de man zich aan de dienstplicht had onttrokken, gedeserteerd was. Afkomstig uit Nagorno Karabach, een Armeense enclave in Azerbeidzjan, één van de republieken die ooit deel uit maakte van de Sowjet Unie. Nagorno Karabach. Een brandhaard van geweld sinds 1991, het uiteenvallen van de Russische federatie. Azerbeidzjan en Armenië verklaarden zich onafhankelijk. Armenië wilde Nagorno Karabach, waar de bevolking voor 70% uit Armeniërs bestond, bij Armenië voegen, Azerbeidzjan wilde de enclave een vorm van culturele autonomie verlenen. Toen de enclave de onafhankelijkheid uitriep ontbrandde er een felle strijd tussen de enclave, gesteund door Armenië, en Azerbeidzjan. Met als gevolg ruim 20.000 doden en circa 600.000 vluchtelingen.
De man had gediend in het Armeense leger, tijdens de onafhankelijkheidsoorlog.
Zijn vrouw was tijdens een bombardement gedood voor de ogen van één van haar dochtertjes. Hij wilde niet weer in het leger toen de strijd opnieuw oplaaide, maar wilde voor zijn kinderen zorgen, die anders onbeschermd zouden achterblijven. Die weigering legde de basis voor de vlucht naar Nederland met zijn tweede vrouwen kinderen, waar ze op 30 december 1995 arriveerden.
Christelijke gemeenschap
Sinds september 1996 bevindt het gezin zich in het kleine opvangcentrum 'De Terp' in IJsselmuiden, dichtbij de Nederlands Gereformeerde Kerk, waar het gezin direct aansluiting zoekt en trouw zondags de diensten bijwoont.
Ook al spreken ze nog gebrekkig Nederlands en is de kerkelijke cultuur hen vreemd, zij behoren tot de Armeens Apostolische Kerk, ze proeven er de gemeenschap in Christus, en hebben er goede contacten gekregen.
Op twee december van het vorige jaar kreeg het gezin te horen dat het zich twee dagen later moest melden in Ter Apel, het doorzendcentrum voor uitgeprocedeerde asielzoekers. Maar in plaats van zich te melden in Ter Apel, vlucht het gezin het kerkgebouw binnen en maakt aan de overrompelde kerkenraad duidelijk dat ze willen blijven en bescherming zoeken bij hun gereformeerde geloofsgenoten.
De kerke raad is door deze actie volkomen verrast en overrompeld, maar moet wel een beslissing nemen. Deze asielzoekers gastvrijheid verlenen in deze noodsituatie of op straat zetten met alle gevolgen van dien.
De kerkenraad besluit unaniem deze mensen op te nemen en in korte tijd staan er vijf bedden klaar en is er sprake van kerkasiel.
Niet boven de wet
In een gesprek met ds Beeftink en br Hofstede, die namens de kerkenraad zitting hebben genomen in de opgerichte 'werkgroep kerkasiel', wordt duidelijk dat men deze mensen niet in de illegaliteit wil laten verdwijnen en daarom wordt contact opgenomen met de burgemeester en de vreemdelingenpolitie.
Niet om van deze asielzoekers af te komen, maar om duidelijk te maken dat wat zij doen het daglicht kan verdragen. "Er zit niets illegaals aan wat wij doen, wij kunnen hier niet om heen en verlenen deze mensen die zich in een wanhopige situatie bevinden gastvrijheid," zo luidt het oordeel van deze twee broeders.
INLIA
Inmiddels heeft de werkgroep contact opgenomen met de stichting INLIA (Internationaal Netwerk van Locale Initiatieven ten behoeve van Asielzoekers).
Deze organisatie ondersteunt met raad en daad plaatselijke geloofsgemeenschappen die asielzoekers bijstaan.
En dan gaat het met name om die asielzoekers die niet (meer) door anderen geholpen (kunnen) worden, en voor wie op korte termijn uitzetting dreigt naar een land waar het risico van mensenrechtenschendingen te groot is. Medewerkers van INLIA doen ook onderzoek in de landen van herkomst of de situatie inderdaad veilig is voor de betreffende personen. Volgens de brs Beeftink en Hofstede heeft een rapport van INLIA (mede ondertekent door de europarlementariër mevr. Zimmermann) uitgewezen dat de situatie in Azerbeidzjan voor de vader van dit gezin levensbedreigend is. Hij loopt gerede kans onevenredig zwaar te worden gestraft of zelfs nog erger.
Dit is voor INLIA reden om het ministerie van justitie te vragen de procedure voor een asielaanvraag opnieuw te openen. (Justitie heeft afgaande op berichten van buitenlandse zaken geconcludeerd dat Azerbeidzjan en Armenië veilig zijn voor teruggekeerde deserteurs; dit wordt met stelligheid in het rapport bestreden).
En verder....
De kans is groot dat dit gezin nog lange tijd in het kerkgebouw zal moeten verblijven. Misschien zelfs meer dan een jaar. De kinderen kunnen gelukkig in het dorp onderwijs volgen op een christelijke basisschool, waarbij de school voor vervoer zorgt. De ouders kunnen immers vanwege het kerkasiel buiten het kerkgebouw geen toezicht houden op hun kinderen.
De gemeente is vol goede moed in het helpen en verzorgen van dit gezin.
Een kleine ruimte in één van de zalen is provisorisch afgeschoten als slaapkamer.
Gekookt wordt er in het keukentje, in de kosterswoning kan gedoucht worden, de was wordt door gemeenteleden gedaan. De kosten voor het verblijf wordt door de gemeenteleden gedragen. De liefde en offervaardigheid is groot.
Maar als het meer dan een jaar gaat duren? Ds Beeftink en br Hofstede kijken vol vertrouwen de toekomst tegemoet.
Met Gods hulp zullen we het redden.
Zo staat een gemeente biddend en zorgend om een gezin heen, dat in haar midden een veilige schuilplaats gezocht heeft.
Voor verdere informatie: Ds A. Beeftink, Burg. van Engelenweg 128, 8271 AW IJsselmuiden 038-3319877. Voor giften: bankrek. 92.72.03.383 (gironr bank: 1385803) tnv Kerkasiel NGK IJsselmuiden.