Ik kom van ver (Een persoonlijk verhaal over incestverwerking en therapie)
1997-11-28
Inez (een schuilnaam uiteraard) is door haar vader lange tijd sexueel misbruikt. Ze is het vergeten.- Jaargang 41
- nummer 24
Alles uit haar kinderjaren is ze vergeten. En het hier en nu is moeizaam. Eetstoornissen, depressies, angsten, rugpijn, het gevoel geen vrouw te zijn, angst voor mannen, verlangen naar de dood. Therapieën
leveren niet veel op, tot ze bij Frederike terechtkomt.
In het boekje 'Ik kom van ver' beschrijft Inez in dagboekfragmenten en brieven aan Frederike de jaren waarin ze haar verleden onder ogen leert zien en een plaats geven. Het is een zeer aangrijpend verslag geworden dat leest als een trein. Een kijkje in de incestcultuur van binnen uit. Een christelijk gezin heeft een afschuwelijk geheim. Wie wil het onder ogen zien? Moeder laat eerst merken dat ze wel iets heeft vermoed, maar kiest dan onvoorwaardelijk voor vader.
Broers en zussen zijn woedend op Inez. Vader blijft ontkennen en suggereert dat Inez' fantasie op hol is geslagen.
Als Inez het zo wil zien kan het allemaal weer goed worden. Inez beseft dat alleen de waarheid haar vrij kan maken. Maar hoe weet ze wat waar is? Haar herinneringen zijn verborgen in deelgenoten van binnen, een aantal kleine kinderen die a.h.w.
in haar wonen tot ze gezien zijn en kunnen integreren. Het contact met die delen gaat meestal via het lichaam. Het verstand kan onaangename dingen vergeten, het lichaam vergeet niet. Inez leert langzamerhand haar lichaam weer voelen. In het begin onderzoekt ze nauwkeurig details in haar herinneringen. Zag de kamer er zo uit? Had ik zo'n pyjama?
Alles klopt. Voornaamste reden om wat er boven komt serieus te nemen is dat ze merkt hoe ze geneest als ze de herinneringen onder ogen ziet. Dat is een heel lang en pijnlijk proces.
Het boekje heeft een nawoord van de psychiater P.L. Los. "Ik ben bang dat ik het geloof", schrijft hij. Bijna een eeuw lang heeft de psychiatrie dergelijke verhalen afgedaan als fantasie, nu is er een theorie die poneert dat hulpverleners cliënten incestherinneringen aanpraten. Maar de ware verhalen moeten geloofd worden, anders is leven onmogelijk voor de slachtoffers.
Het boek laat zien hoe verdrongen herinneringen verstopt zitten en weer herkend worden, hoe het gesprek met de ouders (niet) gaat en hoe Inez eindelijk los komt van haar vader, hoe ze eenheid vindt in haar leven en hoe ze worstelt met God. De therapie is fascinerend. Frederike luistert en praat, raakt aan en bidt en zegent Inez. Bijbelwoorden en geloofsuitspraken hebben een duidelijke plek. Aan het eind van het boekje, als Inez afscheid neemt van Frederike is God al meer de therapeut geworden. Inez durft Hem nu Vader noemen en beleeft een soort verliefdheid op God. Beloften als in 1 Thessalonicenzen 5: 23-24 krijgen grote kracht.
Aan wie inzicht wil krijgen in het probleem incest of charismatisch pastoraat is dit boekje wel besteed. Voor hen die het probleem aan den lijve hebben ondervonden, lijkt me dit een teken van hoop. "Op een bepaalde manier loopt het goed af', zei een 'ervaringsdeskundige' tegen mij na lezing van het boekje. Dat irriteerde haar omdat zij al zo lang in de onmacht blijft steken. Het is een klein boekje, over een groot probleem en jarenlang hard werken.
Inez van der Zee, 'Ik kom van ver'; 120 blz. f 19,95 Uitgeverij: De Vuurbaak, Barneveld