Gedenken
1997-06-27
Gedenken betekent in de taal van de bijbel meer dan je iets herinneren. Je kunt je honderden dingen herinneren zonder dat je er warm of koud van wordt of erdoor geraakt wordt. Iets dat je je herinnert kan als een massieve steen in je verleden liggen, koud, zonder verbindingsdraden met het leven van nu. Bij gedenken is dat onmogelijk.- Jaargang 41
- nummer 13
lets dat je gedenkt, is als een levende, werkzame realiteit in je leven vandaag aanwezig. Dat geldt ook voor iets dat je zelf niet hebt meegemaakt en dat je je dus niet kunt herinneren. Dat kun je wel gedenken. En dan doet het iets met je. Het zet je aan het werk. Het beheerst en stempelt je leven. Zo moet ook de opstanding van Christus niet iets zijn dat je je alleen maar herinnert.
We zouden het ons trouwens niet kunnen herinneren, want we zijn er niet bij geweest. Het is ook niet iets waaraan je alleen maar hoeft te denken, waarvan je alleen maar hoeft te zeggen: 0 ja, dat is waar ook, dat is toen en toen gebeurd. Neen, je moet die opstanding gedenken. Die moet zijn stempel op je leven zetten en zijn sporen in je leven drukken en nalaten. Wat zijn die sporen?
Hoe ziet dat stempel eruit? Als Christus opstanding een werkzame realiteit is in ons leven, worden wij erdoor opgewekt tot een nieuw leven.
De apostel Petrus heeft dat heel concreet ervaren. Toen Christus gestorven was, had het leven voor hem alle glans verloren. Hij zat bij de puinhopen van zijn verwachtingen. Die waren volledig ingestort. Daar kwam nog bij zijn schuldgevoel, omdat hij Christus driemaal had verloochend. Dat zou hij nooit meer recht kunnen zetten, dacht hij. Zijn leven was dof en troosteloos geworden, zonder uitzicht. Maar, schrijft hij later (1 Petr. 1:3,4), door de opstanding van Christus ben ik wedergeboren tot een levende hoop. Ik ben er een ander mens door geworden. Tot een levende hoop. Dat wil zeggen: nu is er weer een inspirerend uitzicht, een verwachting die het hele leven doortrekt.
Een leven zonder hoop is een leven zonder perspectief. Het speelt zich af in het donker, in de troosteloosheid.
Maar door de opstanding van Christus veranderde dat bij Petrus. Die maakte een ander mens van hem en ging heel zijn leven stempelen en omgooien. Toen tijdens de Tweede Wereldoorlog de invasie op touw werd gezet, ging dat een stempel drukken op de activiteiten van de geallieerden.
De hele oorlogvoering werd erop ingesteld.
Troepen werden ervoor geconcentreerd en getraind, voorraden aangelegd, schepen naar havens gedirigeerd en nog veel meer. Als het besluit om tot een invasie over te gaan niet genomen was, zou dat allemaal niet gebeurd zijn. Maar dat besluit veranderde de hele opzet van de oorlogvoering.
En ook in bezet gebied werkte het door. Het inspireerde tot volhouden, gaf uitzicht op de bevrijding en stimuleerde tot stakingen en verzet. Door de wetenschap dat er gewerkt werd aan de invasie, werd men wedergeboren tot een levende hoop. Zo heeft ook de opstanding van Christus het leven nieuw perspectief gegeven, waardoor het er heel anders uit ging zien en een nieuw leven werd. En waarin bestaat dat nieuwe? In een leven dichtbij de Heer, in een breken met en zich ver houden van ongerechtigheid.