Over het leven
2010-04-02
Al meer dan twintig jaar maakt André Pelgrim (lid NGK Vlaardingen en kunstenaar) een eindejaarsgrafiek. U heeft er de afgelopen jaren enkele gezien op de voorkant van de kerstnummers van Opbouw. Deze zomer heeft hij een houtsnede gemaakt met als titel ‘compositie met Labyrinth en Nautilus’. - Jaargang 54
- nummer 7
In de ‘compositie met Labyrint en Nautilus’, verwijst de schelp, die in deze compositie een centrale rol speelt, direct naar dat labyrint. Het labyrint is een bijzondere, een intrigerende vorm. Bij het woord labyrint denken mensen ook vaak aan een doolhof, of is het andersom; denken we dat een doolhof afgeleid is van een (antiek) labyrint? Het bijzondere van dit lijnenpatroon is, dat het géén doolhof is. In de gotische kathedraal van Chartres (Fr.) is op de vloer van het schip van de kerk dit labyrint met een middellijn van 12 meter te vinden. Om bij het hoofdaltaar te komen, moest men eerst het labyrint ‘doorlopen’. Dit patroon doorlopend, kon men niet verdwalen! De ‘weg’ voerde uitsluitend naar het middelpunt. Dat midden stelde dan de ‘hemel’ voor of ‘Jeruzalem’.
U begrijpt het al; dat labyrint stelde de levensweg voor en die weg voerde direct naar het doel! Om boete te doen, kon je dat pad ook op de knieën afleggen!
Nog iets bijzonders was de vormgeving. Er zijn elf concentrische cirkels, elf, onvolmaakt, het is niet tien (decimale stelsel), het is ook geen twaalf (apostelen). In dat cirkelpatroon is een kruisvorm aangebracht en je ‘stuit’ gaandeweg steeds op die kruisvorm, je moet er ‘omkeren’, een andere richting nemen. Deze symboliek gaf de christelijke bezoeker de gelegenheid zijn eigen pad door de zondige wereld te gaan en zich steeds opnieuw (omkerend) te richten op ‘Jeruzalem’ of (‘de hemel’). Bij het zien van dat labyrint had men dus de eigen ‘levensweg’ voor ogen.
Het blauwe ornament (van het labyrint) zouden we ook ‘de wereld’ kunnen noemen, zó is het in deze compositie ook bedoeld en centraal binnen deze figuur is een Christusmonogram geplaatst. Het zijn de I van ‘Iesous’ en de X van ‘Christos’, die in uiterste abstractie samengevoegd zijn tot een soort stervorm, wellicht niet meer het bekendste monogram, maar wel het meest verbreide en oudste (elfde eeuw) Christusmonogram!
Tenslotte zou je kunnen zeggen dat in deze compositie vroege levensvormen zijn verwerkt (steen en schelp), maar ook een laatste tijdperk ‘eschaton’ (onze tijd?). De blokletters staan voor ‘geschreven woorden’ en de cijfers doen denken aan getallensymboliek. De kleuren oranje en rood geven het geheel warmte, liefde, leven!