Naamsverandering
1996-08-23
Ik vraag me af, of alle lezers eigenlijk wel weten, dat de bekende opvolgers van Mozes zijn levensloopbaan niet onder de naam Jozua begonnen is. Als er lezers zijn, die dit niet wisten, dan heb ik hen in dit eigen ogenblik al iets kunnen leren. Dat geeft een prettig gevoel! De nieuwe naam werd gegeven bij de gelegenheid van de uitzending van de twaalf verkenners naar het Beloofde Land. Het is van belang dit vast te houden. Dat we de naam Jozua ook al vóór Numeri 13 tegenkomen behoeft ons geen probleem te bezorgen. Hosea/Jozua werd heel begrijpelijk alvast aangeduid met de naam waaronder hij bekend geworden is.- Jaargang 40
- nummer 17
Naamsverandering
Het geven van een naam was en is het recht van de ouders. Als iemand aan een ander een nieuwe naam geeft, dan betekent dat, dat hij over die ander een 'vaderlijk gezag' claimt en laat gelden. Ik gebruik hier expres hoge komma's, omdat zulk een naamsverandering nogal eens plaats vond in de relatie van een hoge koning (naamgever) tot zijn vazal (naamontvanger) en deze relatie meer door 'gezag' dan door 'vaderlijkheid' werd bepaald.
Zo werd Eljakim Jojakim, waarbij Farao Necho als 'vader' optrad (2 Kon. 23:34). En toen Nebukadnezar Mattanja koning maakt veranderde hij diens naam in Zedekia, om goed te laten merken wie er op de bok van de wagen zat en wie er vóór liep, (2 Kon. 24:17). Het eigenaardige is, dat je eigenlijk niet op de betekenis van de nieuwe naam hoeft te letten. Het ging alleen maar om het gebaar: Ik ben je 'vader', je 'patroon'. Ook de Here verandert wel iemands naam. Ook dan betekent dit wel, dat de Here op een bijzondere wijze zijn vaderlijk gezag en zijn vaderlijke zorg over de naam ontvanger uitstrekt. Maar dan is het wèl van belang op de betekenis van de naam te letten. Zo verandert de Here de naam Abram in Abraham en wijst daarbij ook nadrukkelijk op de betekenis: " ... en gij zult niet meer Abram genoemd worden, maar uw naam zal zijn Abraham, omdat Ik u tot een vader van een menigte volken gesteld heb" (Gen. 17:5). Nu komen we terug naar Numeri 13. Als Mozes, de 'Man Gods', Hosea de naam Jozua geeft, dan zit daar - denk ik - ook wel in, dat de Here op een bijzondere wijze zijn 'claim' legt op Jozua en zijn gehele leven - denk maar aan de hoge positie waartoe hij geroepen zal worden. Maar het is nu ook van het meeste belang op de betékenis van de naam te letten.
Oude en nieuwe naam: Benauwde vraag - troostend antwoord
We beginnen met de oude naam. "Hosea" hangt samen met een werkwoord, dat "redden", "verlossen" betekent. Misschien kun je "Hosea" nog het beste weergeven met "Redden!", "Verlossen!" (Let op de uitroeptekens).
Je kunt je dan echt voorstellen, dat vader Nun in de duisternis van de Egyptische verdrukking zijn hartstochtel ijk verlangen naar bevrijding in de naam van zijn zoon heeft vastgelegd. Een schreeuw om verlossing. Een machtig "Help, help!".
De nieuwe naam Jozua staat er niet zo heel ver van af. "Jozua" betekent: "De HERE is heil, verlossing". De afstand tussen oud en nieuw is niet zo groot. Maar daardoor treft het verschil ons des te meer! De naam Hosea is tenslotte - hoe vreemd dat ook klinken mag - 'anoniem': Er wordt om redding geroepen, maar er wordt geen redder genoemd. Van wie zal mijn hulp komen? Het antwoord op die vraag wordt niet gegeven. De naam Jozua noemt de Redder, de Verlosser bij name: De HERE! Daarom kun je de naam Jozua beschouwen als een antwoord op de vragende kreet die in de naam Hosea besloten ligt. De Here geeft antwoord. En dat gebeurt - door de dienst van Mozes - op het moment, dat de verkenners uittrekken naar het land van de vijand om zich van de conditie van het land en van de macht van de vijand op de hoogte te stellen!
De situatie
De verkenners gaan het Beloofde Land binnen. En we weten het, het land zal goed blijken te zijn, maar de vijand met zijn legers en zijn steden zal heel sterk blijken te zijn. Wat zal het dan gemakkelijk zijn voor verkenners en volk om in een 'Hosea-sfeer' terecht te komen, in de sfeer van het hulpgeroep-zonder-meer. Om niet meer de omstandigheden te zien in het licht van de Verlosser, maaromgekeerd - de Here te maken tot een ellende-factor in de ellendige situatie (Deut. 1:27). Zo is het gebeurd! Wie heeft het evangelie van de naam Jozua geloofd? Jozua zelf en Kaleb en Mozes natuurlijk (Num. 14:8v.) Voor de overigen in Israël is het licht van de nieuwe naam verduisterd. Ongeloof!
Jozua - Jezus
De naam Jezus is een Griekse weergave van de naam Jeschua en Jeschua is een wat modernere vorm van Jozua. Jezus = Jozua - "De HERE is heil, verlossing". God zelf wilde, dat Maria's kind deze naam zou dragen (Matth. 1:21, Luk. 1:31). De verklaring "want Hij zal zijn volk redden van hun zonden" is niet een beperking maar een verdieping! Redding van zondeschuld, van zondemacht en - uiteindelijk - van alle zondegevolgen! Zeg nooit: "What's in the name?". Ook wij dreigen telkens weer in de sfeer van de 'anonimiteit' te belanden!In de sfeer van een hartstochtelijk verlangen naar uitredding uit de veelkleurige ellendestaat van deze wereld. We vergeten zo gemakkelijk, dat God in Jezus zijn antwoord al bij voorbaat gegeven heeft. Het grote troostende antwoord: De HERE is heil, redding, verlossing! We kunnen natuurlijk zeggen, dat we Hem toch nog als Verlosser moeten verwàchten. We kunnen dat zeggen zènder het geloof waarin Paulus dat zei (Phil. 3:22). Het 'hier en nu' breekt dan uitzicht, geloof en hoop! Dat was in Israël ook al het geval. Op de naam werd niet gelet! Het evangelie in de naam Jozua werd niet gehoord! Maar in de naam Jozua - Jezus wil Gods grote heerlijkheid toekomst een bruggehoofd verkrijgen in ons hier en nu. Een bruggehoofd waaraan ons geloof en onze hoop zich vastklampen! God hééft al geantwoord! Daarom is de angel in de ellende van vandaag al gebroken. Daarom kunnen we vertrouwend verder! Een goede zaak dat onze catechismus een hele zondag wijdt aan de naam Jezus, de naam waarin het behoud is, de enige! Handvat voor onze gang naar bovenhet gebed. Handvat voor onze gang de toekomst in. Een handvat dat zomaar voor het grijpen ligt. Zoals het ook voor Israël zomaar voor het grijpen lag in die naam Jozua.
Maar ... wie heeft deze prediking geloofd? Wie gelooft die prediking vandaag? Zeg nooit meer" What's in the name?". In déze naam is àlles gegeven!