Met de kennis van toen
2010-04-16
Over Pauw, Witteman en de bisschop
- Jaargang 54
- nummer 8
Berichtgeving over seksueel misbruik doet het altijd goed in de media. Zeker als christenen en kerken erbij betrokken zijn.
Ik wil niets afdoen aan de ernst van het onderwerp. De verwoesting die is aangericht in het leven van de slachtoffers kan een buitenstaander nooit peilen. Het misbruik van jonge kinderen door volwassenen moet aan de kaak gesteld worden. De vraag is: hoe doe je dat?
Ik vond het treurig om te zien hoe bisschop Simonis zich moest verdedigen tegenover Pauw en Witteman.
Premier Balkenende heeft een uitdrukking gelanceerd die de laatste maanden een gevleugeld woord is geworden: ‘Als ik opnieuw zou moeten oordelen over toen, met de kennis van nu…’. Je hoort het mensen nu vaak gebruiken. Ook de bisschop deed dat. En vond weinig begrip bij zijn ondervragers. Dat is toch vreemd. Want die ondervragers zijn niet van gisteren. Ook zij hebben de tijd gekend dat veel dingen niet bespreekbaar waren.
Alles wat nu naar buiten komt gebeurde vroeger ook. We konden het toen alleen vermoeden, omdat er zo besmuikt, of helemaal niet, over gesproken werd. Echtscheiding, homofilie, incest, mishandeling, het bestond – maar in stilte. Nummer één in de top tien van een zonde die openbáár werd, was het feit dat je met elkaar naar bed was geweest vóór het huwelijk. Zij was zwanger geraakt, er ‘moest’ getrouwd worden. Dat kon in de kerk pas als je was afgestraft met de openbare schuldbelijdenis. Hypocriet, zeg je met de kennis van nu. Die benadering heeft mensen eerder geschaad dan verder gebracht. Grotere zonden bleven immers onder de dekmantel, konden anoniem floreren.
Maar was dat altijd zo? Nee. Alle zaken die nu op straat liggen, zijn ook de kerk waartoe ik behoor niet voorbij gegaan. Omdat in ons huis soms mensen kwamen die door bovengenoemde ellende aan de grond zaten, weet ik er iets van.
Ouderlingen en dominees van toen hebben ook niet alles geweten. En als ze iets wisten, hebben ze vast en zeker naar daders en slachtoffers toe fouten gemaakt. Ze waren, net als die oude bisschop, mensen van hun tijd met de beperkingen van die tijd. Het werd alleen niet aan de grote klok gehangen, zoals vandaag te vaak gebeurt.
Begrip voor de positie van een oude kerkelijke leider kun je van journalisten niet verwachten.
Ik hoop dat daders en slachtoffers van de rooms-katholieke kerk (en van elke andere kerk, en van buiten de kerk) zich laten vallen in de handen van God. Dat is altijd beter dan terechtkomen in de handen van mensen. Je kunt het in de psalmen lezen. Dàn handel je nu met de kennis van toen.
Ytje Veefkind
Ytje Veefkind is lid van de NGK in Amersfoort-Noord.