Athene in Oberhausen
1996-11-01
Sinds 1960 is in het Ruhrgebied een groot deel van de zware industrie verdwenen. In Oberhausen is op het terrein van een vroegere staalfabriek een enorm winkelcentrum gebouwd.- Jaargang 40
- nummer 22
Een mega-centrum heet dat tegenwoordig. Slechts een enorme gashouder herinnert nog aan de vroegere industriële activiteiten. Die gashouder is nu volledig geïntegreerd in het vermaak dat de moderne mens zoekt. Er schijnen spannende sporten bedreven te kunnen worden.
Ouders met semafoon
Men mikt in Oberhausen op winkelend publiek uit de verre omtrek, tot aan de Randstad toe. Om het de consument gemakkelijk te maken heeft men fors geïnvesteerd. Ook aan ouders met kinderen is natuurlijk gedacht. De kinderen kunnen straks in de crèche of de peuterspeelzaal worden ondergebracht, zo lees ik in een marketing-blad. De ouders krijgen dan een semafoon mee. Ze worden opgepiept als het kind hen nodig heeft. De kinderen zelf kunnen niet zoek raken, want ze krijgen een bandje om de arm. Mochten ze de ruimte verlaten, dan gaat er een alarm. Deze faciliteiten moeten de ouders zonder schuldgevoel of ongerustheid laten winkelen. De science fiction van de 21e eeuw komt dichterbij.
Snelle hap
We lopen naar het centrum. Enorme spuitende fonteinen moeten het eventueel sceptische publiek op andere gedachten brengen. "Het is hier zo gek nog niet; we zorgen voor jullie, geniet er maar lekker van!" Dan de ingang, naast Mac Donaids. Daarna bevind je je in een hal. Mensen blijven staan vanwege de cultuurschok die hier plaats vindt. Het is een enorme ronde hal, met een gigantische koepel; van boven af valt daglicht naar binnen. Aan de randen van de hal bevinden zich aan het looppad de afhaalrestaurants, allemaal voor de snelle hap. Chinees, Indisch, Italiaans, Amerikaans, en natuurlijk ook Sauerkraut mit Bratwurst. Smaken verschillen nu eenmaal; en dus is er voor elk wat wils. In het midden van de hal staan honderden tafeltjes: daar kun je eten. In ieder partje van de hal zie je mensen zich te goed doen aan andere gerechten. Pizza's in de buurt van de Italiaan, hamburgers in de buurt van MacDonalds. Ondertussen is het een lawaai van jewelste. Niet alleen door die vele honderden mensen, maar ook vanwege een gigantisch videoscherm, dat MTV-beelden en muziek uitstort over de aanwezigen. De muziek wordt afgewisseld door een eveneens lawaaierige Tom en Jerry-tekenfilm. Tom en Jerry zijn meters hoog en produceren vele decibels aan geluid. Maar ja, de kinderen moeten hier ook afgeleid worden. Na een paar minuten Tom en Jerry valt MTV weer in.
Een moderne religie'?
Misschien zijn we wat geluidsgevoelig en niet veel gewend. Dit is toch echt teveel voor onze ogen en oren. Maar wat ons het meeste bijblijft is het gevoel van vervreemding. Die enorme koepel, alsof het de Sint Pieter is. Dat zou een christelijk element kunnen zijn. Maar daarnaast al die classicistische elementen; het zijn zuilen alsof je je in een Griekse tempel bevindt, daklijsten alsof dit het Pantheon is. Of ben je hier in het klassieke Rome? Allerlei architectonische elementen zijn immers hier door elkaar aanwezig. Postmodernisme in de architectuur. Brood en spelen: waar hebben we dat ook alweer eerder gehoord? Het lijkt hier wel een tempel van een nieuwe religie.
Op zoek naar christelijk geloof
Aan alles is gedacht. Hoewel: al na 5 minuten zijn mijn gastheer en ik elkaar in de drukte kwijt. Misschien moeten volwassenen hier ook met een pieper worden uitgerust om elkaar terug te vinden. Als we elkaar terug hebben gevonden (natuurlijk in de boekhandel, vol New Age, maar ook af en toe een beetje theologie) besluiten we om verder op onderzoek uit te gaan. Zou er ook aan het christelijk geloof zijn gedacht? Zou er ergens zoiets als een christelijk stiltecentrum zijn? Daar hebben we nu toch wel behoefte aan.
Gebouwtje voor de onbekende God
Binnen bevinden zich in twee verdiepingen tientallen kleine winkeltjes en een aantal 'mega-stores'. Het is teveel voor ons. We prijzen ons gelukkig als we weer buiten staan. Hé: een kerk met toren! Het blijkt een Bierhalle te zijn. Daarnaast kinderattracties in aanbouw. Het zal wel de bedoeling zijn dat je vanaf het terras je kroost in de gaten kunt houden. Een enorme Japanse of Chinese tuin, annex restaurant, boordevol oosterse motieven. De tuin is nog in aanleg, maar oosterse religieuze motieven zullen er ook wel komen. En dan opeens: een klein gebouwtje, weggedrukt tegen het enorme Chinese restaurant (in de vorm van een Chinese tempel), aan de rand van de Chinese tuin. Een kerkelijk centrum in aanbouw, zo meldt een bord. Een minuscule investering in een gigantisch project. Het gebouw is vermoedelijk bedoeld als stiltecentrum. Misschien ook wel om de bouwers zelf een beetje gerust te stellen: we moeten aan onze wortels denken. Of zou het er staan om winkelende christenen gerust te stellen? 'Aan ons wordt ook nog gedacht.' Zou Paulus met zo'n gevoel van vervreemding door Athene hebben gelopen? Dit lijkt wel Athene in Oberhausen. Aan de rand van het complex staat een klein gebouwtje.
Waarschijnlijk 'voor de onbekende God'. Aan alles is gedacht. Je weet maar nooit waar het goed voor is....