Heerlijk verre heidenen
1996-11-15
De dominee huiverde even op de kansel. Hij sprak over de 'heidenen'. Ik meen op Soemba. Maar het kan ook donker Afrika zijn geweest. Verre heidenen in ieder geval. En ik stelde mij daar een negride type bij voor, geen botje door de neus, maar toch zeker wel met gigantische oorringen die zijn oorschelp doen uitzakken. Omdat de inhoud van de preek een beetje het bekende gevoel van 'die-kras-op-de-plaat' gaf, dwaalden mijn gedachten af. Eerst naar het tafereeltje bij ons aan tafel, waar mijn vader en moeder met zes zonen rond de stamppot-boerenkool zaten. De eerste ronde werd zorgvuldig door vader bediend. De tweede ronde werd ingeleid door de snelste eter die op eigen initiatief de pollepel greep. Op dat moment klonk de dreigende vraag: "Zijn wij hier een stelletje onbesneden heidenen of kunnen we nog even fatsoenlijk op elkaar wachten?".- Jaargang 40
- nummer 23
Zendingsbusje
Dat verkleinde even de kloof tussen de verre heiden en de nabije broer die graaiend naar de stamppot greep. Maar tegelijk was hij ook onwerkelijk ver weg. Heidenen stonden op een plaatje aan de buitenkant van ons zendingsbusje voor Biafra. Opa had een veel concreter beeld van de heidenen. Hij had daar geen verre gedachten bij. Hij verhaalde van de gereformeerde kerk van Ee waar de predikant Psalm 79 op gaf. Het was de eerste zondag na de Duitse inval: "Getrouwe God, de heid'nen zijn gekomen. Zij hebben stout uw erfland ingenomen". Hij glunderde iedere keer als hij het vertelde. De ultieme geestelijke verzetsdaad. Nu de Duitsers alleen nog als bondgenoten de grens passeren, zijn de heidenen weer ver weg. Wees eerlijk: toen de dominee over die 'arme heidenen' sprak, kwamen er honderdduizend Tutsi's en een half miljoen Hutu's in gedachten op uw netvlies. Even vergeten dat de katholieke missie daar al veel werk heeft verzet. Alleen als u in de zendingscommissie zat dacht u aan Soembanezen, Zulu's of Bengalen. Met die heidenen hebben we te doen. Vervolgens zenden we predikanten naar hen toe. We willen die volken bereiken. De predikant gaat op taalcursus. Zijn gezin leert hittebestendig samenleven en de uitzendende gemeente leert van een ver land. Zeker, het valt niet mee om in te burgeren. Je wordt nooit Masai met Masai's en Zulu met Zulu's, maar we helpen hen.
Soembanees om de hoek
Nu hebben wij grappig genoeg ook Amalekieten, Ismaelieten, Soennieten en waarschijnlijk zelfs nog verre familie van Soembanezen in de buurt wonen. Dat ruik je, want ze eten geen boerenkool. Bovendien hoor je dat, want de moeders roepen hun kinderen in onverstaanbare klanken. Het grappige is dat zij waarschijnlijk bijna allemaal besneden zijn. Althans die Soenniet, Amalekiet en Ismaeliet. Die laatste zeker. Het zijn dus: besneden heidenen. En ik moet eerlijk toegeven: hun groentewinkel in de Weimarstraat mag dan op zondag open zijn, de spullen liggen er keurig bij. U begrijpt dat ik begon te aarzelen onder de preek van dominee 'Kras-op-de-plaat'. Ik vroeg me af: welke zendeling bekommert zich eigenlijk bij ons om de besneden heidenen in ons land? Een jonge deeltijd-predikant werkzaam onder de prostituées. We hebben vrijwilligers die kinderen opvangen en we hebben Gospel for Guests. Ik zag wel een zwarte katholieke priester in onze buurt scharrelen. Voor een programma over integratie van moslims in Nederland belde ik onlangs iemand in Rotterdam-Delfshaven De heer Beukema, werkzaam voor de Inwendige Zendingsbond van de Hervormde kerk.
"Is er bij u sprake van gettovorming van minderheden?". Ik vroeg het, wetende dat het een bevestigend antwoord zou worden. Zijn antwoord: "Ja, met name christelijke gettovorming. Je kunt het zo zeggen, de blanke midden-klasse christenen schuilt bij elkaar. In plaats van dat de gemeente net als de buurt van wit naar zwart verkleurt, daar vertrekken de blanke mensen met een midden-inkomen naar een keurige buurt van Cappelle".
Achtertuin
Wie blijft achter voor die besneden heidenen? In Nederland lopen Afrikaanse zendelingen rond die hier het Evangelie brengen. Ik hoop dat ooit een Nederlander hun voorouders op het goede pad heeft gezet. Dan krijgen we die investering nu met geestelijke rente terug, want de Afrikaanse swing hebben we vast niet geëxporteerd. Die krijgen we er als gave op toe. Maar hoe lang moet het nog duren voor we zelf predikanten in onze eigen wijken onder allochtonen zending laten bedrijven? Ik geloof dat wij nu voor twee kwartjes per ziel (en veel vrijwilligers) klaar zijn met Evangelie en Moslims. Bereiken we daar ons zendingsveld in de achtertuin mee?
Misschien hebben we ons neergelegd bij het profiel van de blanke middenklas kerk, met zelfs een boven modaal inkomen en een behoorlijk hoog opleidingsniveau. Maar het is met zo'n 30.000 Nederlands Gereformeerden en een miljoen islamieten, hindoe's en andersgelovigen in ons land toch een vreemde verhouding. Ik kan u zo een paar blanke voorgangers noemen die imam (islam-voorganger) zijn geworden, Toch staan er – voor zover mij bekend bij ons nergens nog allochtonen op de kansel. Wat zegt u, ze zitten niet eens bij ons in de kerk?