Het protdtype van de kerk (3)
1996-11-29
Mattheüs 10 bestaat uit twee gedeelten. Vss 1-15 vinden we ongeveer in dezelfde vorm ook bij de evangelisten Mattheüs en , Lucas. Vss 16-42 hebben een ander karakter. Vergelijking met andere evangelisten leert, dat Mattheüs hier uitspraken van Jezus bij elkaar heeft gezet, die Hij bij verschillende ándere gelegenheden heeft uitgesproken. Zo spreken deze woorden in een nieuwe kontekst als nieuw. De manier waarop Mattheüs deze woorden heeft geordend, laat ons opnieuw iets zien over wezenlijke kanten van het kerk-zijn. Het gaat om de thema's 'lijden en belijden' (vs 16-33) en 'navolging en keuze' (vs 34-39).- Jaargang 40
- nummer 24
Van Galilea naar Jeruzalem
Het eerste thema wordt verwoord in vers 16, dat funktioneert als opschrift. ,,zie, ik zend u als schapen midden onder de wolven..." Dat is het lijden. "Weest dan voorzichtig als slangen en argeloos als duiven ...." Dat is het belijden'. Jezus gaat de weg van Galilea naar Jeruzalem en Hij zendt zijn leerlingen op diezelfde weg. Hij gaat naar de plaats waar Hij alle vijandschap van de wereld over zich heen zal krijgen. De weg van de liefde is de weg richting vijandschap. De weg van de liefde is daarom de weg van het lijden. ,,zie ik zend u als schapen onder de wolven ....."
Met beleid belijden
Kan dat ooit goed gaan? Kunnen schapen overleven midden tussen hongerige wolven? Ja, maar alleen in het koninkrijk van God, waar immers de wolf bij het schaap zal verkeren. Zover is het blijkbaar al. Maar het gaat niet automatisch goed. Het hangt af van de wijze waarop je je als schaap opstelt. Er is een gedrag denkbaar, dat de wolven prikkelt maar er is ook een gedrag denkbaar, dat respekt afdwingt en de wolven op afstand houdt. Dat is wanneer je het voorzichtige en berekenende van de slangen combineert met het oprechte van de duiven. Dat is dat je je niet opdringt, maar je voor het evangelie evenmin schaamt.
Dat is, dat je met beleid de naam van Jezus belijdt als de Bron van waaruit je leeft. Verberg je als christen niet in een wereldse levensstijl. Het zal je niet lukken, zegt Jezus. Want er is niets verborgen of het zal geopenbaard worden. ( vs 26) Het komt toch uit. En als dan achteraf tegen je gezegd wordt: "Waarom heb je altijd zo geheimzinnig gedaan over je geloof?", dan weet je dat de slangenwijsheid het bij jou gewonnen heeft van de duiven-oprechtheid en dan is er iets misgegaan.
Belijden in het lijden
Een christen is vooral herkenbaar aan de wijze waarop hij met vijandschap en lijden omgaat. Het valt me altijd weer op hoe juist de mensen die in het lijden de vrede van God vinden, een enorme indruk maken op anderen. "Het bloed der martelaren is het zaad der kerk", is ook in deze afgeleide zin waar. Het meest authentieke christendom vind je daar, waar in het leed de Heer beleden wordt. Kerk-zijn is niet het najagen en beleven van leed-vrij geluk, geen christelijke variant van de 'pursuit of happiness'. Het is: 'kerk-zijn onder het kruis'. Het is het gaan van de weg van de liefde, van Galilea naar Jeruzalem. Om in het dragen en vergeven van vijandschap de Heer lief te hebben en te belijden.
Want belijden is een vorm van liefhebben. Wat immers is de liefde voor de ander waard, als we het niet publiek voor hem/haar op willen nemen? Kerkzijn is belijden in het lijden, zonder vrees. "En de haren van uw hoofd zijn ook alle geteld ..." Geve de Here ons, dat wij op dit punt kunnen leven in de kracht van onze Heer.
Navolging en keuze
In de verzen 34-39 worden woorden van Jezus naar voren gehaald, die Hij elders gesproken heeft in het kader van de navolging. Waar Jezus verschijnt moet gekozen worden. Het gaat om de laatste keuze, de keuze van de laatste dagen.
(Vs 35 is een herinnering aan Micha 7:6 en daarin wordt een beeld van de laatste dagen voor het oordeel Gods geschetst.) Het zijn de dagen waarin het gaat om eeuwig wel en eeuwig wee. Deze keuze wordt gedaan wordt in het 'huis'. De leef-plaats van mensen, temidden van zijn huisgenoten. Het zijn keuzen die pijn kunnen doen. Je huisgenoten kunnen je vijanden worden. "...wie vader of moeder liefheeft boven mij...". Het is een keuze voor Jezus. De grote vraag is: wil je Jezus navolgen en je kruis op je nemen? Ben je bereid om in navolging van Hem de weg te gaan van Galilea naar Jeruzalem? Vrede stichten is niet hetzelfde als het ontwijken van conflicten, maar kan betekenen dat je door een radikale keuze voor het leven in Jezus Christus juist conflicten oproept. "Meent niet dat Ik gekomen ben om vrede op aarde te brengen ..." (vs 34).
De lieve vrede is geen vrede. Deze herinnering aan de navolging is in de eerste plaats van belang voor de leerlingen zelf. De roeping en zending is alleen maar mogelijk, als je zélf elke dag ervoor kiest de Heer na te volgen. Zonder déze navolging en keuze is alle christelijk getuigenis leeg, hoe aantrekkelijk de boodschap ook wordt gebracht en hoeveel succes dat ook mag hebben. Verder is deze herinnering aan de navolging ook van belang voor de ontvangers van de boodschap. De vrede die God in Jezus brengt (de 'vrede-groet') is een vrede die beleefd wordt in navolging van de Heer en in een keuze voor Hem. Daartoe moet opgeroepen worden. Want het zijn de laatste dagen.
Loon
De laatste verzen (40-42) gaan over de ontvangers van de predikers. Wie een gast ontvangt, wordt daar rijker van, ook al sta je plaats en voedsel af. Je krijgt deel aan de geestelijke rijkdommen van de gast. (Vs 41) Zo zullen ook de ontvangers van de appostelen deel krijgen aan hun geestelijke rijkdommen. Maar wie zijn die apostelen? Zijn het profeten?
Zijn het rechtvaardigen? Nee, het is in wezen Christus zelf die door hen heen de vrede komt brengen in de huizen.
(Vs 40) De bewoners van het huis zullen dus delen in de rijkdommen van Christus: ja, de rijkdommen van God zelf: rechtvaardiging en eeuwig leven. Zo zijn we weer terug bij het begin: Kerk-zijn is opgenomen zijn in de beweging van de zich ontfermende God naar een verloren, herderloze wereld. Maar nu niet gezien vanuit God, maar gezien vanuit het perspectief van de mensen. Mogen deze grondstructuren van het kerk-zijn onder ons herkenbaar zijn en blijven.
Noot:
1 Het eerste wordt uitgewerkt in de verzen 17-23. Het tweede wordt uitgewerkt in de verzen 26-33. Het scharnier wordt gevormd door de verzen 24 en 25. waarin wordt gezegd dat de leerlingen dezelfde weg gaan als de Meester. de kerk dezelfde weg gaat als haar Heer.