Thuiszorg in tweevoud
1996-05-31
T wee weken geleden spraken we in de Tweede Kamer over de thuiszorg. En wanneer we in 'Den Haag' ergens over spreken dan is er meestal sprake van een probleem. Zo ook nu.- Jaargang 40
- nummer 11
De thuiszorg zit in de problemen. In de eerste plaats is er de bedreiging van de zogeheten particuliere thuiszorgorganisaties.
Door de reguliere thuiszorgorganisaties meestal 'de commerciëlen' genoemd.
Nu is het zeker zo dat de gevestigde thuiszorginstellingen 'concurrentie' ondervinden van deze nieuwkomers op de zorg'markt'. Ik schrijf deze woorden tussen aanhalingstekens, omdat de zorg met betrekking tot de hulpbehoevende naaste wel heel moeilijk met winstmaximalisatie en met de wet van vraag en aanbod in overeenstemming te brengen is. Die kant moet het in de thuiszorg dan ook niet op. En die kant hoeft het ook niet op. Wanneer de overheid voor alle zorgaanbieders gelijke randvoorwaarden stelt, dan zou er geen sprake van een probleem behoevente zijn. Als de overheid eisen stelt ten aanzien van de aan te bieden diensten, van de arbeidsvoorwaarden en van de acceptatieplicht van hulpvragers, dan zou er wel degelijk ook een frisse wind door thuislandzorg kunnen waaien. De vanzelfsprekendheid van monopolieposities zou dan zijn verdwenen en men mag elkaar dan gaan 'beconcurreren' op basis van kwaliteit.
Kwaliteit die uiteraard ten goede dient te komen aan de hulpbehoevende medemens. Daar lijkt mij weinig op tegen. Eis bij dit alles is ook dat de overheid een sluitende controle op de uitvoering in stand houdt. Dat een dergelijke eis de overheid nogal eens voor problemen plaatst is wel gebleken bij het nog in uitvoering zijnde CTSV-drama.
Keuzemogelijkheid
In de nieuwe verhoudingen wordt de keuzemogelijkheid voor de hulpbehoevende groter. Daar is veel voor te zeggen.
Samenhangend met die grotere keuzemogelijkheid worden ook mogelijkheden en kansen geboden om christelijke thuiszorgorganisaties op te zetten. Die kansen zullen nog groter worden wanneer patiënten een persoonsgebonden budget toegewezen krijgen waarmee ze zelf kunnen bepalen van waar en van wie ze hun hulp willen betrekken. De vaag is of christelijk Nederland deze geboden kansen ook zal grijpen.
Tegelijkertijd met de landelijke discussie over de thuiszorg heeft de thuiszorgsituatie van ons eigen gezin op z'n grondvesten staan schudden. Tengevolge van een ziekenhuisopname van mijn vrouw heeft ons gezin äan den lijve ondervonden hoe hulpbehoevend niet alleen de zieke wordt, maar ook het gezin waar de moeder des huizes normaliter de leiding heeft en leiding geeft. Op die momenten word je er bij bepaald dat wat wij normaal zijn gaan vinden helemaal niet zo normaal is. Het is een groot wonder wanneer je dagelijks mag constateren dat je gezond bent. Door een situatie van plotselinge ziekte leer je weer te zien hoe waarde(n)vol een goede taakverdeling binnen het gezin is, maar ook dat je je dat steeds terdege bewust dient te zijn. Dankzij veel kunst en vliegwerk en uiteraard dankzij de thuiszorg van familie, buurt- en kerkgenoten konden de noodzakelijke dingen voortgang vinden. Het gewone bleek niet zo gewoon. Het gewone is gewoon een wonder!
Maatschappelijke bijdrage
Eens te meer is mij gebleken dat thuiswerkende moeders volstrekt onrecht wordt aangedaan wanneer zij in de officiële stukken van de overheid als 'niet-werkend' of als 'improduktief' worden neergezet. Moeders die de thuiszorg voor een gezin als hun roeping ervaren leveren mijns inziens bijkans de grootste maatschappelijke bijdrage aan de Nederlandse samenleving.
Vanuit die optiek mankeert er ook iets aan het beleid van de Nederlandse overheid om koste wat het kost meer vrouwen in leiddinggevende posities te benoemen. Daar mag zelfs positief voor worden gediscrimineerd!
De overheid miskent daarmee dat veel vrouwen die de gezinszorg van het eigen gezin op zich hebben genomen in wezen een evenredig deel van het gezinsinkomen inbrengen. Verder vergeeft of weigert de overheid te erkennen dat veel thuiswerkende vrouwen de kwaliteiten van een topmanager (dienen te) bezitten. Thuiswerkende vrouwen doen aan timemanagement, conflictmanagement, management by accident en ga zo maar door. De overheid kan de positie van thuiswerkende moeders alleen maar tot haar eigen schade en schande onderschatten.
Het wordt tijd dat de overheid wakker wordt. Eno ja: voor alle hedendaagse thuiswerkende vaders geldt mutatis mutandis natuurlijk hetzelfde...
Dick Stellingwerf is lid van de Tweede Kamer voor de RPF.