Van Binnenhof tot aan de Haven
2009-06-19
Den Haag, daags na de verkiezingsoverwinning van de man, die niet zo aardig is voor minderheden. Die stad was het reisdoel van ruim dertig predikanten en predikantsvrouwen uit onze kerken. De ochtend zouden we doorbrengen in de gebouwen van de Tweede Kamer, extra bewaakt vanwege de komst van de Dalai Lama. Over minderheden gesproken!- Jaargang 53
- nummer 13
Nu kan zo’n dag van zichzelf al haast niet mislukken, omdat het altijd heerlijk is om als dominees(vrouwen) met elkaar kennis te maken en bij te praten. Maar de organisatoren hadden er ook nog een buitengewoon interessante dag van gemaakt in de stad, waar het centrum van de politieke macht ligt. Met tegelijk op loopafstand de achterstandswijken, waar velen een uiterst kwetsbaar leven leiden.
‘Macht’
Het begon met een rondleiding door de gebouwen van de Tweede Kamer. Grote oude en nieuwe gebouwen waar bustes van de grondleggers van de Nederlandse democratie (Thorbecke, Groen van Prinsterer) op je neerkijken en waar je onder de indruk kunt komen van de sfeer van ‘macht’ die er hangt. In deze zalen en wandelgangen zijn coalities gesmeed en uit elkaar gevallen, hier is ons land gevormd tot wat het nu is.
In één van de zalen waar de parlementaire commissies vergaderen, mochten we vervolgens spreken met Mw. Cynthia Ortega, kamerlid namens de ChristenUnie. Indrukwekkend, zo’n gedreven vrouw - zelf van Antilliaanse afkomst - die vertelde dat ze zich wil inzetten voor de zwakken en kwetsbaren in onze samenleving. Het gesprek met haar - en met elkaar - draaide vooral om de vragen, hoe we als kerken kunnen werken aan verzoening in de samenleving (tussen de verschillende bevolkingsgroepen) en hoe zich dat verhoudt met de verzoening in Christus die we prediken. Ook dachten we hardop na over onze openheid als gevestigde kerken richting de minderheden in de samenleving. ‘Zoek naar dwarsverbanden tussen de traditionele en de migrantenkerken’, zo suggereerde Cynthia Ortega. Daarbij was nieuw voor ons het gegeven dat er meer migranten met een christelijke - dan met moslimachtergrond in ons land wonen. Veel van deze migranten-christenen (meer dan 800.000) zijn eigen diensten gaan beleggen omdat ze zich niet thuis voelen in de autochtone kerken. Al is dat laatste zeker niet alleen een etnische kwestie, want heel veel autochtone medelanders voelen zich ook niet echt thuis in de kerk.
Naar de Haven
Na nog een snelle blik geworpen te hebben in de nieuwe en de oude zaal van Tweede Kamer – waar zijn de groene bankjes gebleven? – lieten we het Binnenhof achter ons. We liepen door de binnenstad van Den Haag naar de Schilderswijk, waar de Havenkerk resideert, aangebouwd tegen een complex vooroorlogse arbeidershuisjes. Een lichte ruimte met openslaande deuren naar een binnenplaatsje en opmerkelijk rustig -een oase midden in de stad. Leden van de Havenkerk trakteerden ons daar op heerlijke Surinaamse broodjes, Hollandse soep en Perzische susi pandari ‘haven(!)-worstjes’. Daarna was er keuze uit drie workshops:
Toos Molemaker (vrouw van ds. Willem Molemaker) had zelf ervaren wat het is om tot een minderheid te behoren, toen ze als verpleegkundige in Kenia werkte. Ze deed er alles aan om te integreren en die ervaring helpt haar nu in de omgang met vluchtelingen in Amersfoort. In het gesprek werd wel duidelijk dat integratie in de weerbarstige praktijk heel veel inzet van twee kanten vraagt en vaak maar ten dele haalbaar is.
Leon Strijker (Directeur Bedrijfsvoering bij het Leger des Heils Amsterdam en lid NGK Amersfoort) vertelde over de manier waarop het Leger des Heils nu al jarenlang uiterst praktisch de liefde van Christus vorm geeft en hoe dit een voorbeeld kan zijn voor de kerken. Brainstorm eens met tweetallen over ‘hoe’ dat zou kunnen in je eigen gemeente, zo suggereerde Leon. Eén van de oneliners die hij ons meegaf was afkomstig van vader Booth, die tegen zijn zoon William zei: ‘Ga heen en doe iets’.
En dat deed William vervolgens!
Ds. Peter Strating kwam al vertellend helemaal thuis in ‘zijn’ Schilderwijk. Prachtige verhalen had hij over hoe typische Schilderswijkers, ruw en kwetsbaar, hun plek vinden in de kerk. Bijzonder om in deze wijk de mensen tegen te komen, om wie Jezus zich ook zo kon bekommeren.
Betrokkenheid
Het viel me in de workshops op hoe de kwesties waar we het die ochtend over hadden gehad, in de praktijk heel organisch tot een oplossing kunnen komen. In mijn eigen woorden: Vanuit de liefdevolle betrokkenheid met de ander, wil je met hem of haar het evangelie delen, wil je meehelpen zoeken naar oplossingen op praktisch niveau (zoals het Leger des Heils) en wil je met hem of haar een gemeenschap vormen in Jezus’ naam (zoals de Havenkerk). Daarbij moet die gemeenschap niet beperkt worden tot die ene dienst op zondagochtend. Wees creatief in het vormgeven van bijeenkomsten, ook door de week, die beter passen bij bepaalde groepen mensen. Daarbij kun je denken aan etnische minderheden, maar in de (overwegend ‘witte’) Havenkerk zijn er ook de kleinschalige bijeenkomsten voor mensen die zich eenvoudigweg niet thuis voelen in een kerkdienst met tachtig bezoekers.
Alles draait om de betrokkenheid bij en aandacht voor de concrete medemens - om van daaruit creatief wegen te zoeken hoe je hem of haar kunt dienen met evangelie, brood en gemeenschap. In de praktijk.
Psalmen
In een vesper liet ds. Jeannette Westerkamp ons delen in haar ervaringen als pastor van een jeugdgevangenis. We zongen en baden en ieder die wilde kon een kaarsje aansteken als een korte bede voor Manya, Peter, Gerard en vele anderen. Jeannette liet Psalm 42 en 139 lezen – ontroerend in eigen woorden herschreven door een paar meisjes uit ‘haar’ jeugdgevangenis.
Het besluit van deze dag kon niet mooier, want de avondmaaltijd gebruikten we in een Ethiopisch-Eritrees restaurant van een van de gemeenteleden van de Havenkerk. Zij vond het geweldig om ons te ontvangen, wij niet minder om te gast te zijn. Prachtig zoals ze vertelde over de schilderijen aan de muur van het restaurant – met onder andere de koningin van Seba en het voor ons apocriefe feit dat koning Salomo bij haar een zoon zou hebben verwekt. In welk restaurant hoor je zoiets?
Na heerlijk met onze handen te hebben gegeten, gingen we huiswaarts, napratend in de auto of de trein. Een enkeling in gedachten nog bezig met de liturgie voor zondag. Het was een mooie dag.
P.S. De Havenkerk is voor een groot deel nog afhankelijk van giften. Als u nog een plaatsje over hebt in uw collecterooster…
Ds. Johan Ebbers is predikant van de Nederlands Gereformeerde kerk van Steenwijk.