Gereformeerd basisonderwijs, wat is dat?
1996-05-31
Taakgerichte toerusting - Jaargang 40
- nummer 11
In de reeks Opvoeding en Onderwijs uit Vrijgemaakt-Gereformeerde-kring verscheen het boek 'Basistoerusting, een visie op gereformeed basisonderwijs'.
Dit werk moet voor de vrijgemaakte basisscholen een inspiratiebron zijn bij de voortdurende ontwikkelingen van het schoolwerkplan.
Tevens moet het 'een impuls geven aan de verdere uitwerking van de specifieke identiteit van die scholen. De schrijvers hebben daarbij de schoolteams, de bestuursleden, de geïnteresseerde ouders en de pabostudenten op het oog. Al deze mensen moeten na lezing van dit boek een duidelijk antwoord kunnen geven op de vraag wat gereformeerd basisondrwijs is.
Reeds vanaf de invoering van het basisonderwijs tien jaar geleden, was er behoefte aan een helder beschreven verantwoording, die als leidraad voor de schoolwerkplannen kon dienen.
De daarbij komende doelstelling was de formulering van de identiteit en de kwaliteit van het onderwijs te verbeteren.
Door gebrek aan tijd is het schrijven van dit werk echter heel traag verlopen.
De schrijvers kiezen als uitgangspunt het model van taakgericht onderwijs.
Daarmee verwerpen zij de maatschappij-, de leerstof- en de leerlinggerichte visie. Hun keuze is gebaseerd op het gegeven, dat de mens gschapen is met de taak zijn leven in dienst te stellen van God en de naaste. In dat licht is opvoeden het kind toerusten tot die taak. De basistoerusting tot die taak gebeurt allereerst door de ouders in de gezinnen, maar daarnaast ook op de scholen. Daarmee is de titel van het boek 'Basistoerusting' verklaard.
Theorie en praktijk In de eerste hoofdstukken wordt op theoretisch niveau informatie gegeven over visies op onderwijs en wordt ingegaan op bijbelse opvoeding, op onderwijs als toerusting en op de ontstaansgeschiedenis van de basisschool.
Daarna volgt een aantal hoofdstukken over de verhouding tussen het gereformeerd basisondrwijs en de leerling, de samenleving, de leerstof en de leerkracht.. Hoewel deze hoofdstukken dichter bij de praktijk van het onderwijs staan, komen ook daarin nauwelijks concrete aanwijzingen voor.
Wil echter een boek over basistoerusting de onderwijzers, ouders, bestuursleden en PABOstudenten bereiken, dan mag het niet in de theorie blijven steken. Het gestelde zal dan handen en voeten moeten krijgen in voorbeelden uit de praktijk. De identiteit van het vrijgemaakte basisonderwijs moet tenslotte waargemaakt worden voor de klas in de praktijk van elke dag. En de kwaliteit van het onderwijs wordt niet bepaald door theorie, maar veel meer door de grootte van de klassen, de concentratie van de leerlingen en de manier waarop de leerkrachten zijn voorbereid op hun taak.
De schrijvers erkennen zelf dat het boek theoretisch van inhoud is en meIden dat het in de bedoeling ligt in een aantal vervolgdeeitjes de praktijk aan de orde te laten komen.
Bij de inhoud van dit theoretische boek kunnen veel waarderende, maar ook een aantal kritische opmerkingen geplaatst worden. Aangezien echter de meeste lezers van Opbouw geen directe relatie hebben met het vrijgemaakte onderwijs, laat ik dat rusten.
Het is vooral een boek voor hen, die met dat onderwijs te maken hebben.
J. Messelink en B.F. Mulder: 'Basistoerusting. Een visie op gereformeerd basisonderwijs'. Uitgave: GPC, Zwolle en GHBO, Zwolle, 1995. 228 pagina's, prijs f 19,50