Boekbespreking
1996-06-14
De betekenis van dagdromen voor de tiener- Jaargang 40
- nummer 12
De verborgen kant Van Spaendonck heeft een boek geschreven over dagdromen van jonge mensen in de leeftijd van 12-20jaar. Onder dagdromen verstaat hij 'spontaan opkomende fantasieën, die door tieners innerlijk beleefd worden'. Van deze dromerijen, die de jongeren voor hunomgeving verborgen houden en die uitdrukking geven aan hun wensen en verlangens, zijn zij zelf het middelpunt en ze spelen er zelf steeds een positieve rol in.
In moderne handboeken van ontwikkelingspsychologie wordt op het ogenblik weinig aandacht geschonken aan het dagdromen van tieners. Hoewel het een bekend gegeven is, dat pubers zich vaak afzonderen en dan geen gezelschap wensen, wordt daar geen onderzoek naar gedaan, noch over geschreven.
Van Spaendonck geeft in navolging van enkele Amerikaanse studiën in dit boek een uitvoerige aanzet tot het in openbaarheid brengen van dit verborgen gebied in het leven van jongeren.
Identiteitsvorming en zingeving Tieners zijn bezig de wereld te verkennen en zichzelf te leren kennen. Daarbij spelen ouders, andere opvoeders en leeftijdsgenoten een belangrijke rol Deze anderen confronteren de jongeren met mogelijke beschouwingen en ideeën, houdingen en handelingen. Welke daarvan door de pubers worden overgenomen, weten zij nog niet, maar zij zuilen het zelf beslissen. Om tot een keuze te komen worden de verschillende mogelijkheden en rollen in eerster instantie uitgeprobeerd in de momenten dat de tieners zich terugtrekken Dan trachten zij fantasievoorstellingen te beleven wat zij belangrijk en zinvol achten Hiervan kan gezegd worden, dat het een zeer persoonlijke en subjectieve wijze van bezig zijn is met eigen identiteit en zingeving. Over deze subjectieve kant van de identiteitsvorming van de jongere gaat deze uitvoerige studie van de auteur.
De honderden citaten uit jeugdlectuur, dagboeken en brieven van pubers en uit romans over deze leeftijd laten de lezer overtuigend zien welke ideeën en verlangens in het leven van de jonge mensen een rol spelen.
Niet navolgenswaardige identificatiefiguren Daarnaast geeft dit boek een schrikwekkend beeld van de schijnbare zinloosheid van het leven van veel volwassenen. De uitspraken van veel jongeren geven aan dat zij vinden, dat er weinig positieve zingeving van veel ouderen en hun leef omgeving uitgaat. Ze zien er geen voorbeeld in om na te volgeTL Als dit inderdaad een algemeen beeld is van de huidige opvoedingsverhoudingen, dan is dat wel iets om over na te denken.
In tegenstelling tot de citaten van de uitspraken van jongeren, zijn de theoretische verbindende teksten niet altijd even gemakkelijk te lezen als men niet gewend is aan de terminologie van de sociale wetenschappen Toch zou ieder, die met jongeren van 12-20jaar te maken heeft, zoals hulpverleners, leraren, catecheten, clubleiders en ouders de tijd moeten nemen dit boek te lezen. De schrijver is er in geslaagd te laten zien, hoe groot de plaats van dagdromen in de ontwikkeling van een tiener is.
M. Vrijmoeth - de Jong, Zwolle Dr. J. van Spaendonck: 'De verborgen tieners', 'Alleen zijn, dagdromen en zingeving in de jeugdjaren'.
Uitgave: Kok, Kampen 239 pagina's, prijs j 40.