Hoe groot mag Israël worden?

2009-06-19
  • Jaargang 53
  • nummer 13
Bij Israël heb ik me altijd betrokken gevoeld, op grond van de Bijbel zegt en om wat de Joden in het bijzonder de afgelopen eeuw is overkomen. Ik weet iets van de geschiedenis sinds de Tweede Wereldoorlog en lees in de krant over de problemen met de Palestijnen. Ik dacht dus dat ik aardig op de hoogte was.

Geschiedenis en problemen
Het boekje van Alfred Muller, buitenlandcorrespondent in Jeruzalem voor ND en RD, heeft de situatie voor mij verhelderend uiteengezet, zowel wat de oorlogen betreft die Israël heeft moeten voeren als de gebiedsuitbreiding die daardoor is ontstaan. De manier waarop Israël met de gebiedsuitbreiding is omgegaan en de nederzettingenpolitiek die veel kwaad bloed heeft gezet, worden duidelijk beschreven. De auteur staat sympathiek tegenover Israël maar bekijkt in zijn boek de situatie vooral politiek: welke oplossing is er voor een vreedzaam samenleven?
De claim van zowel Joden als Palestijnen die menen recht te hebben op het land maakt het moeilijk om tot oplossingen te komen. Wat ik me nooit zo realiseerde, is dat er op dat kleine stukje grond zo´n 5 miljoen Joden en bijna 4 miljoen Palestijnen/Arabieren wonen. De bezetting zoals die er nu is, levert veel wangedrag op van Palestijnen tegenover Joden maar ook omgekeerd.

De grenzen
Over de grenzen van Israël zijn er veel problemen. Moet de Westelijke Jordaanoever met zoveel Palestijnen bezet blijven of worden teruggegeven? Wat wordt hun status? De argumenten voor behoud of teruggave worden uitvoerig besproken, al maakt de auteur zelf geen keuze. De Golanhoogte in het noorden is van Syrië en heeft als gebied bijzondere waarde voor Israël op grond van het Oude Testament maar ook in strategisch opzicht. Jeruzalem is cruciaal voor zowel Joden als Arabieren. In veel bezette gebieden zijn nederzettingen gebouwd. Deze opgeven is een probleem, in ieder geval voor de huidige bewoners. Overigens miste ik wel kaarten van het gebied om me een goede voorstelling te kunnen maken.

Oplossingen
De auteur bespreekt 4 mogelijke oplossingen:
a. De binationale staat met gelijke rechten voor beide groepen. Hier is jaren aan gewerkt (Oslo-akkoord 1993) Het wantrouwen over en weer is voor die oplossing te groot. Bovendien groeit de Arabische bevolking sneller en zou langs democratische weg de Joodse bevolking een minderheid worden en zou op die maner het veilige huis weer kunnen verdwijnen.
b. Twee verschillende burgerlijke statussen. Dat is nu eigenlijk het geval, een moderne soort van apartheid. In een democratische staat is dit zeer ongewenst.
c. Verplaatsing van alle Arabieren. Daar is door rechtse partijen serieus over gedacht. Maar waar moeten de mensen heen? Jordanië wil ze niet hebben, vanwege interne problemen maar ook als strategie tegen Israël. De economie draait op gastarbeiders en Palestijnen. Hoe moet dat?
d. Niets doen. De Palestijnen en Arabieren moeten maar met voorstellen komen. Niets doen leidt waarschijnlijk toch in de richting van de binationale staat.

De auteur biedt zelf geen oplossing maar laat duidelijk de grote problemen zien, de dilemma’s voor Israël maar ook de menselijke problematiek die dit met zich meebrengt. De dreiging van Iran en Hamas blijven vreemd genoeg goeddeels buiten beeld.
Het is de vraag of de staat Israël nog wel die bijzondere plaats verdient in ons denken op grond van de Bijbel, zoals ook ds. De Jong in één van de vorige nummers van Opbouw heeft betoogd. Wel is mij duidelijk geworden dat Israël terecht vecht voor een eigen plek maar dat het dat in de ogen van bijna niemand helaas goed kan doen.

Muller, A (2009), Hoe groot mag Israël worden? De spanning tussen de landbelofte en de politieke realiteit. Midden-Oostenreeks. Uitgeverij Boekencentrum, Zoetermeer, 116 p. € 9,90.

Meld je aan voor onze gratis nieuwsbrief