Schaatser Boris Uvarov leest graag in Efeze
1995-02-24
Het gebeurt niet zo vaak dat je bij internationale wedstrijden schaatsers ontmoet, voor wie God belangrijker is dan hun sport. Toen dat plotseling wel gebeurde, maakte het mij zo blij dat ik die blijdschap maar moeilijk voor mijzelf kon houden, ik had het hele vorige schaatsseizoen gehoopt gelovige schaatsers te ontmoeten. Misschien, dacht ik, was er iets te organiseren van bijeenkomsten rond het Woord, zoals dat bij grotere tenniswedstrijden gebeurt, of atletiek. Schaatsen is een kleiner wereldje, klein genoeg om iedereen te leren kennen. En ik had me er al bij neergelegd, dat ik in m'n eentje getuige zou moeten zijn.- Jaargang 39
- nummer 4
Na de 3000 meter die de vrouwen tijdens de Olympische Spelen reden, stond Chantal Bailey de Amerikaanse pers te woord. Haar prestatie was tegengevallen, maar ze wilde nog doorgaan met schaatsen. Waarom?
"Wel, ik geloof in God, en in zijn plan met mijn leven. Ik heb hiervoor gebeden en vrede met deze beslissing."
- Geloof je echt, wat je zei? vroeg ik haar (na afloop. Ze beaamde het.
"Voor de rit heb ik steeds maar een ding gebeden: 'Heer, laat mijn rit U verheerlijken!" Ze vertelde dat ze weliswaar niet naar de kerk ging, maar wel dagelijks in de bijbel las om God beter te leren kennen, ik vertelde hoe blij ik was, een medegelovige te ontmoeten. Die blijdschap was wederzijds.
Zeker zo mooi was voor mij de ontdekking bij de eerste wereldbekerwedstrijd dit seizoen, dat een Oekraïense schaatser met wie ik al heel prettig over andere dingen had zitten praten, ook een broeder in het geloof was.
Eigenlijk zou ik helemaal niet naar die wedstrijd toe, maar een preek over 'Kind, ga en werk vandaag in mijn wijngaard', deed me geloven dat ik daarheen moest. Dat werd bevestigd, doordat mij een gratis logeeradres werd aangeboden en ik met een artikef voor het PO m'n reiskosten weer terug kon verdienen.
"God is great'"
Boris Uvarov stond op de 1500 nog derde tijdens de dweil, eindigde tot z'n grote tevredenheid als 19e, nog voor z'n illustere landgenoot Joerij Sjoelga.
"Heel goed", knikte ik hem toe. De avond ervoor was hij redelijk laat naar bed gegaan. De tijd was hij waarschijnlijk vergeten in een gesprek met mij en een Witrussische vriend, Gennadij Semjonov, die in '93 achter Kruithof tweede werd in de 24-uurs marathon van Baselga. Elk gesprek dat ik met Boris had, was een mengeling van Russisch en Engels, waarbij er ook nogal wat naar woorden werd gezocht, o.a. in een woordenboekje.
Hij vertelde me na m'n felicitatie dat hij, zoals ik al gezien had na z'n rit, er heel tevreden mee was. "Ik was heel ontspannen ... help ... God." Hij vouwde z'n handen en keek even omhoog.
..God? Bog?" Vroeg ik, voor de zekerheid nog even in het Russisch. Hij knikte, lachte met iets van afwachting op z'n gezicht. "Ben je een christen?"
vroeg ik. Misschien ten overvloede, maar ik geloofde m'n oren nauwelijks ..
Hij lachte breed, zeker toen ik enthousiast zei: ..Ik ook". Hij zei iets dat ik niet helemaal verstond, we communiceerden in het Russisch. Hij had het over 'evangelie' en vertelde dat hij een bijbel bij zich had, dat hij er die dag nog uit gelezen had. Hij moest uitrijden, maar voordat we beiden deden wat we moesten doen, wees hij met z'n rechterhand omhoog en zei in het Engels: "God is great!" Hij straalde, ik wist dat ik ook straalde.
"Amen!" was het enige wat ik zo gauw kon uitbrengen. Niemand kan zo blij zeggen God is groot dan door de Heilige Geest, geloofde ik. Het was net als na de Olympische Spelen met Chantal Bailey. Je weet al vanaf het begin dat je met iemand goed kunt opschieten, praat over van alles, en plotseling ontdek je dat je dezelfde Vader hebt.
Voor hij het ijs op ging om uit te rijden, pakten we even elkaars arm beet. Hij heeft gelijk, dacht ik, God is groot. Die avond vertelde ik Chantal Bailey over Boris. "Wat fijn!" zei ze ... Dat had ik nou net nodig, ik voelde me een beetje alleen .....
Communiceren
Boris en ik zochten elkaar steeds weer op, zowel dat weekend als het volgende, in Heerenveen. Hoewel we om elkaar te begrijpen veel geduld en volharding nodig hadden, dat eindeloos geduld hadden we, omdat we wilden communiceren.
Boris vertelde dat de diensten van zijn kerk werden gehouden in een bioscoopgebouw in Kiev. Zondagochtend een dienst en een kinderdienst, 's avonds nog een dienst om tien over half zeven en op woensdagavond bijbelstudie.
"Mijn dominee komt uit Australië. Hij spreekt wel Russisch maar nog niet goed genoeg om er ook in te preken, dus dat doet hij in het Engels en dat wordt vertaald." Ik was benieuwd of hij gelovig was opgevoed, en vroeg sinds wanneer hij christen was. "Sinds 14 april 1993", zei hij. Op diezelfde dag kwam ook de schaatsster tot geloof, die sinds februari zijn vrouw is, Natalia Gavrusj.
Trainen is moeilijk, de ijsbaan in Kiev functioneert niet meer door de economische malaise. De Oekraïense coach maakte zich zorgen, dat de schaatssport helemaal zou verdwijnen in hun land, maar misschien zou Jezus al voor het zover was teruggekomen zijn, zei ik tegen Boris. Hij gaf toe dat het er in zijn land niet rooskleurig uitzag, maar vertelde: ..Sinds ik christen ben, maak ik me nergens meer zorgen over." Dat hoeft ook niet, bevestigde ik en vertelde hem over mijn afgelopen winter. Dat God ondanks dat ik geen salaris kreeg steeds voor me had gezorgd.
Toen ik vertelde over honderd gulden die toen ik ze hard nodig had, door iemand die dat niet wist in m'n hand waren gedrukt, zei hij blij: .Praise the Lord!"
Bijbels open
In Heerenveen had ik m'n Russische bijbel meegenomen en ook m'·n Nederlandse, in de hoop dat ik tijd met Boris zou kunnen hebben. Hem zag ik pas toen bijna iedereen z'n eten al op had, wat ons de gelegenheid gaf samen in een verlaten hoek te zitten. Ik pakte direct m'n bijbels, hij opende de Russische en begon te bladeren: ..Die van mij is precies hetzelfde, alleen er zit een landkaartje achterin. Ik heb 'm in de kerk gekregen toen ik christen werd." Hij zocht Efeze op: "Dit is het lievelingsboek van onze dominee, ik vind 't mooi, want het is zó klein en tegelijk staat er zoveel in." Hij nam de bladzijden van het bijbelboek tussen duim en wijsvinger. Af en toe had ik me een beetje zorgen gemaakt. Er waren zoveel secten, zoveel dwaalleringen.
Een jong-gelovige als Boris was zo kwetsbaar en beïnvloedbaar.
Wat, als zijn kerk een extreme pinkstergroep was, of een gemeente waar op de een of andere manier niet de Here Jezus Christus centraal stond?
Aan zijn oprechtheid had ik geen moment getwijfeld. En zijn voorkeur voor het boek Efeze stelde me ook gerust.
We hielden ons nog een tijdje bezig met dat bijbelboek, wezen elkaar op teksten die zo bol stonden van de rijkdom die we in Christus ontvangen hebben. We praatten over het thema: het grote geheim dat nu geopenbaard is, het voornemen van God om alles onder een hoofd - Christus - samen te vatten en we wezen elkaar daarbij op Efeze 1:9 en 10 en hoofdstuk 3:10 en 11.
Bid jij?
We vergaten haast dat Boris z'n eten zelf moest opscheppen. Toen hij dat tenslotte gedaan had, vroeg ik me af of hij voor de maaltijd zou bidden. Hij zat even stil voor zich uit te staren, toen nam hij een hap en greep weer naar de bijbel, dacht even na en zocht Mattheüs 6:9 op, wees het eerste woord aan ... What that in English?" Ik kende het woord niet, zocht het vers op in mijn bijbel. ..Bidt gij dan aldus .,;" ik vergeleek de woordvolgorde tot ik zeker was van een goede vertaling: ..pray", zei ik en ik herhaalde het op zijn verzoek. Toen vroeg hij: ..You, pray before meal?" Toen ik dat bevestigde, zei hij: ..Ik ook, maar soms alleen in m'n hoofd. In de kerk bid ik wel hardop, maar als ik ergens anders ben, durf ik dat niet goed."
..Je zei dat je in Berlijn voor je rit had gebeden", zei ik ... Bid je altijd voor een wedstrijd?" ..Vorig jaar nog niet, toen wist ik dat nog niet, maar nu wel."
Ik vertelde dat ik in Berlijn zo bemoedigd was toen ik erachter kwam dat hij geloofde en vertelde dat ik eerst niet naar Berlijn zou gaan, maar dat het me duidelijk werd dat ik toch moest gaan, al wist ik niet precies waarvoor.
Ik zei dat ik had gebeden dat ik bruikbaar voor God zou zijn. Hij knikte: ..Ik weet waarom jij moest komen. Om jonge gelovigen te steunen. Ik was er heel blij om."
Die zaterdag in Heerenveen reed Boris niet zo goed. "Ik weet niet waarom, maar het wil niet", zei hij teleurgesteld ... Misschien mis ik m'n vouw, die is van Berlijn weer naar Kiev teruggegaan."
De dag erna was het middelmatig.
Hij gooide het erop, dat hij niet genoeg op goed ijs had getraind. Ik bedacht dat hij nog iets moest weten: ..Toen je vorige week voor het eerst bad voor de rit, reed je ontspannen en goed. Maar het is niet zo dat je altijd goed zult rijden als je bidt. Het gaat God er niet om of je goed of slecht rijdt, maar hoe je houding is in alle omstandigheden. Vanmorgen hebben we in onze kerk voor je gebeden, dat je sterk zult zijn in het geloof en dat je je niet alleen zult voelen, ook al zijn er niet altijd gelovigen in de buurt."
Als Boris nu rijdt, kijk ik met andere ogen naar hem. Alsof ik naar m'n jongere broertje kijk. We hebben tenslotte dezelfde Vader.