Kerst, Goede Vrijdag en Pasen in de Koran
1995-04-21
2. Christus' Lijden en Opstanding - Jaargang 39
- nummer 8
De Islam is een na-christelijke godsdienst en dat kun je op vele manieren merken. Niet alleen is er veel in de Koran te vinden dat we ook in het Oude Testament tegenkomen: personen als Noach, Abraham, Mozes, David en Salomo. Ook is er het geloof in één God, die Schepper is en Koning, Rechter en Heer.
Niet alleen het Oude Testament komt binnen het vizier, ook het Nieuwe Testament doet dat. Zo wordt er geregeld gesproken over Isa en over Marjam, zijn moeder.
Toch, hebben we de vorige keer al geconstateerd, is de Jezus van de Koran niet de Christus van de Bijbel!
Hij is namelijk een mens, geen gewoon mens, een héél ongewoon mens zelfs. Maar wel een mens. In elk geval niet de Zoon van God!ln een boek uit Moslimse achtergrond, Jesus a Prophet of Islam, merken we dat heel goed.
Jezus is een heel belangrijke profeet, maar géén Zoon van God.
Geen 'drie'
Wie in de Koran leest vindt hierover volstrekt duidelijke uitspraken is. Zo'n vers is Soera (hoofdstuk) 4: 171 waar dit staat te lezen, een woord gericht aan de Christenen, het 'volk van het Boek': ,,0 lieden van de Schrift, overschrijdt niet de grenzen in uw godsdienst en zegt niets over Allah dan het wezenlijke. Immers de Masih, Isa zoon van Marjam, is slechts de boodschapper van Allah en Zijn Woord, hetwelk Hij geworpen heeft op Marjam, en een Geest van hem. Gelooft dan in Allah en zijn boodschappers, en zegt niet: drie. Houdt daarmee op; dat is beter voor u. Immers, Allah is een enig God; ver is het van zijn lofprijzing dat Hij kinderen zou hebben."
Wij moeten niet zeggen: drie! Dat wil zeggen: we mogen niet reppen van een Drieënige God. Wij mogen niet spreken van Jezus als 'Zoon van God'; dat is Godslastering.
'Niet hebben zij hem gekruisigd'
In hoofdstuk 3 van de Koran worden ook Joden zeer bestraft, omdat ze Maria belasteren door hun ongeloof in de maagdelijke geboorte worden. De Koran spreekt nadrukkelijk over Jezus' wonderlijke ontvangenis. Maar er is nog een red.en: "En wegens hun zeggen: Wij hebben gedood de Masih Isah, zoon van Marjam, boodschapper van Allah. - Maar niet hebben zij hem gedood en niet hebben zij hem gekruisigd, doch voor hen werd een schijnbeeld van hem gemaakt. En zij die daarna van mening verschillen, zijn waarlijk in twijfel over hem. Zij hebben daaromtrent geen wetenschap anders dan het navolgen van de blote mening.
En niet hebben zij hem gedood in zekerheid.
Nee, Allah heeft hem tot zich verhoogd." (Soera 4:157,158).
Hier wordt niet getwijfeld aan de opzet van de Joden om Jezus te doden. Integendeel, die opzet is volstrekt duidelijk, zegt de Koran. Maar het is hun niet gelukt! De Joden hebben gedacht dat ze Hem te pakken hadden, maar daarin hebben ze zich danig vergist.
Hij is niet aan het kruis gestorven, want er is iets opmerkelijks gebeurd: 'een schijnbeeld' is van hem gemaakt.
Wat zit daar nu achter? Over de betekenis van de tekst is heel wat te doen geweest, begrijpelijk gezien het belang ervan voor de ontmoeting van Christenen en Moslims. Wat zegt de Koran dan over het lijden en de dood van Christus?
Het 'Evangelie van Barnabas'
De' algemene moslim-uitleg zegt dat Isa, Jezus, zich bewust was dat de Joden het op hem gemunt hadden. Hij wist dat en heeft zich op tijd uit de voeten gemaakt. Om te verhinderen dat dat zou worden opgemerkt heeft Allah een ander in zijn plaats laten kruisigen! Op dat punt geeft de Koran niet een eenduidig antwoord; er is in de moslimse traditie dan ook redelijk wat over gespeculeerd. Vaak zegt men binnen de Islam dat Judas of Simon van Cyrene gekruisigd is. In een volstrekt apocrief en onbetrouwbaar boek, Het Evangelie van Barnabas, dat helaas bij moslims hoog in aanzien staat vanwege zijn inhoud, staat het als volgt: "Toen de soldaten samen met Judas de plaats naderden waar Jezus was, hoorde Jezus het naderen van veel mensen, waardoor hij zich uit angst in het huis terugtrok. En de elf discipelen sliepen. En God, die zag dat zijn dienaar in gevaar was, beval Gabriël, Rafael enUriël. zijn dienaren, om Jezus weg te halen ... Waarop de wonderbaarlijke God wonderbaarlijk handelde, zodat Judas van spraak en uiterlijk veranderde; hij werd gelijk Jezus en wij geloofden dat hij Jezus was .... dus trad het soldatenvolk naar binnen en grepen Judas, want hij was in alle opzichten gelijk Jezus."
De discipelen sliepen; die kunnen we' niet als getuigen horen. Zij zullen vast te goeder trouw geweest zijn, toen zij zeiden dat Jezus echt gearresteerd, veroordeeld en gedood werd, maar zij vergisten zich! Allah greep in. Hij gaf een wonder en dat hield in dat Jezus niet gekruisigd werd ... Nu is Barnabas' 'evangelie' voor moslims niet canonniek, maar het is voor hen wel in zekere mate gezaghebbend. Voor hen geldt dit als echt betrouwbaar evangelie, door de Christelijke Kerk onderdrukt,
omdat het aan de latere theologie van de kerk niet zou hebben beantwoord. Van hun kant stellen geleerden dat dit 'evangelie' op zijn vroegst uit de 16e e.euw kan stammen! Het is een patent vervalst boek!
Een misverstand
In een andere versie, van een zekere dr. Ahmat Shafaat, die een geleerde was met betrekking tot het Nieuwe Testament, is het als volgt gegaan. In diens Gospel according to Islam (1979) wordt Jezus gevangen genomen en geranseld; dan laat Pilatus een gevangene vrij om bij de mensen in de gunst te komen. "En hij koos Jezus Barabbas (Jezus, de zoon van een rabbijn), een opmerkelijke gevangene die een opstand had veroorzaakt. En Pilatus stuurde een bevel dat Jezus Barabbas vrijgelaten zou worden. Maar de officieren die het bevel hadden ontvangen, maakten een fout, lieten Jezus van Nazareth los en kruisigden Jezus Barabbas."
Diezelfde dag reist Jezus dan via Emmaüs naar Galilea, waarbij hij twee leerlingen zegt: "Zie, Jezus van Nazareth is noch gekruisigd noch dood, maar hij leeft." Een paar dagen later werd Jezus ernstig ziek en kon niet verder reizen ... Zijn toestand verergerde en na een paar dagen nam God hem tot zich. "En heil over Jezus op de dag dat hij geboren werd en de dag dat hij weer tot leven opgewekt wordt."
Dogmatische lijnen
Daar komt een aantal thema's bij elkaar.
Er is de eerlijke en integere bereidheid om van Jezus weet te hebben, mits Hij maar niet de Zoon van God is en mits hij maar niet echt gestorven en echt opgestaan is! Dat is een theologisch uitqanqspunt.
Er is een tweede reden waarom men dit zo zegt en zo gelooft.
Zo zeggen de kanttekeningen van Yusuf Ali bij de Koran dit: "Het einde van Jesus' leven op aarde is evenzeer in mysterie gehuld als zijn geboorte, en het grootste deel van zijn aardse leven, met uitzondering van de drie voornaamste jaren van zijn bediening.
De Orthodoxe Christelijke kerken maken een kerngegeven van hun leer-dat zijn leven aan het kruis werd genomen, dat hij stierf en begraven werd, en dat Hij op de derde dag lichamelijk opstond, met zijn wonden nog intact, en dat hij rondwandelde en met. zijn leerl ingen gesprekken voerde. en later (lichamelijk ten hemel opgenomen werd. Dat is nodig vanwege hun theologische leer van een bloedoffer en hun leer van plaatsvervangende verzoening van zonden, die door de Islam verworpen wordt." (p. 230) En dan verwijst hij expliciet naar allerlei ketterse en gnostieke sekten uit de eerste eeuwen! De Doceten, die Christus' echte mensheid, waarachtig lijden en ware opstanding ontkenden, worden hier met ere vermeid ...
Wat overigens wat onduidelijk blijft hoe 't dan wel is gegaan!
Yusuf Ali meldt dat er "één school is die meent dat hij nooit de dood gesmaakt heeft en nog steeds in het lichaam in de hemel leeft. Een andere school denkt dat hij stierf, maar niet op het moment dat de Joden dat wilden; hij stierf op een ander moment en werd door God opgenomen, d.w.z. verhoogd."
Er is nog een derde reden die voor Moslims vaak zou meespelen en dat is de gedachte dat Allah zoiets nooit zou toelaten. De mensen moeten allen sterven; God zou nooit zijn gunstgenoten prijsgeven aan het verderf. Zoiets zou God niet doen! En men denkt aan Mohammed die het lange tijd heel moeilijk had. Allah redde hem echter uit alle nood en het kwam allemaal nog goed. Zo doet God immers altijd.
Hij is de Machthebber, de absoluut soevereine Vorst die alles regelt overeenkomstig zijn wil.
Waar en niet waar!
Dat zegt de Islam en wij zouden daar een heel eind in kunnen meegaan, als we alleen bepaalde teksten in het Oude Testament lazen. "Hij zal zijn gunstgenoten niet prijsgeven aan het verderf", zo staat het te lezen. "Hij zal.
engelen aangaande u gebieden zodat gij uw voet niet aan een steen stoot."
Die tekst wordt door de Verzoeker in de woestijn zelfs tegen Jezus gebruikt.
Dat maakt tegelijk heel erg wantrouwend!
Wat was bij de Boze nu eigenlijk het doel? Jezus mocht best de Zoon van God zijn, als Hij alleen maar niet zijn vader trouw zou blijven! Hij was natuurlijk de Zoon en het was prima, als ze eens om de tafel zouden gaan zitten en kijken of het conflict tussen hemel en hel niet was op te lossen.
Een keer een kniebuiging en de zaak was rond! Dat zegt hij zelf. 'Aanbidt mij' en je krijgt al de rijken van de wereld en hun heerlijkheid.
De Satan is echter sterk tegen de Menswording, omdat Jezus niet de Verzoener tussen God en mens mag worden! Hij mag van alles doen, misschien zelfs mensen genezen en doden opwekken. De Grote Bruggenbouwer tussen hemel en aarde mag Hij echter niet zijn. Hij hoort niet te sterven aan een kruis. Hij mag niet het soort Lam worden dat de zonden der wereld wegneemt. Niet het type naar Wie in alle bloedige dierenoffers verwezen wordt, het volkomen trouwe offerlam. Geen echte zoon van God en nog minder een Hemelse Hogepriester, die het voorhangsel opent en ons gelegenheid geeft met vrijmoedigheid de weg tot God te gaan. Geen persoon die de poort van de hemel opent.
Toeval?
Wat mij zelf steeds meer fascineert is de geschiedenis van de ideeën. Nauwelijks is de Heer echt ter dood gebracht, verraden en vermoord, nauwelijks is Hij weer uit de doden opgestaan, of de Boodschap van zijn dood en opstanding, van zijn offer, moet overal worden gepreekt. Nauwelijks zijn de Evangeliën aan het perkament toevertrouwd of er worden andere, apocriefe, werken geschreven, die men ook 'evangeliën' noemt. De boodschap van het heil van Jezus wordt, als het even kan, gesmoord door een grote berg van andere 'evangeliën' die van Jezus' leven alles aanvaarden behalve het belangrijkste! Alles behalve goddelijk zoonschap. Alle wonderen, maar niet het wonder van zijn leven dat uitgegoten werd aan een kruis. Alles wordt aanvaard, maar niet een echte kruisdood en een echte opstanding en een echte hemelvaart ...
En dan is de vraag: wat.blijft er dan nog over? Het antwoord: een menselijke profeet van de Islam die je grote eer betuigt, die bij het Laatste Oordeel .een belangrijke rol zal spelen, een zeer gehoorzame profeet. Maar niet de Jezus die ons de weg tot God opent. Toeval?
Waarom vinden we datzelfde gegeven, dat positief praten over Jezus met voorbijgaan aan zijn dood en opstanding en alles wat dat inhoudt, aan bij Moslims maar ook bij Hindoes, bij Antroposofen en bij allerhande lieden met occulte opvattingen? Het antwoord is kennelijk: Omdat dat het hart is van het Evangelie. "AI zou ik, of een engel uit de hemel, een ander boodachap brengen dan ik u heb verkondigd, die zij vervloekt", zegt Paulus in Galaten 1 vers 8. Hij gaat er kennelijk van uit dat enige engel het de moeite waard zou kunnen vinden om dat te doen! En dat klopt. In de traditie van de Islam is het een engel, die Gabriël heet, die Mohammedeen andere boodschap brengt dan het Evangelie doet. Allerhande 'Lichtwezens' brengen mensen tegenwoordig boodschappen die de boodschap van reïncarnatie verkondigen.
Inderdaad, Paulus, er zijn engelenmachten die de boodschap van het Evangelie willen verstoren. Die tegenover het Evangelie van genade alleen weer een bepaald systeem van goede werken, van wetsbetrachting, vansjaria, willen zetten. En Paulus waarschuwt ertegen. Rond het begin van deze eeuw was er een Nederlands Hervormde dominee die geboeid raakte door Spiritisme, tot een gegeven moment. Hij schrok wat er door de geesten gemeld werd en brak ermee met de woorden: "Hier raak ik mijn Zaligmaker kwijt!" Dat is nu precies waar het om gaat. In al die geloofssystemen is er één constante: Hier raken wij onze Zaligmaker kwijt. In het Evangelie van Jezus Christus wordt ons echter de Zaligmaker getoond, in volle heerlijkheid.
P.S. Door ziekte en een hele serie merkwaardige moeiten met mijn computer is het niet gelukt dit verhaal in het vorige nummer van Opbouw te krijgen.