Zee van vrede
1995-07-28
Terwijl duizenden, misschien wel miljoenen Nederlanders op weg gingen naar hun Franse camping en de rest zich thuis vergaapte aan de beelden van de Tour, maakte president Chirac nog eens duidelijk dat hij de man is van de harde lijn. Niets en niemand zal Frankrijk weerhouden van het doen van kernproeven in de Stille Oceaan. Geen sterveling overigens die nog weet waar die kernproeven goed voor zijn - behalve dan voor de Franse grootheidswaan. Maar laten we het niet hebben over Frankrijk. Toen de Portugees Vasco de Balbao in 1513 ergens voorbij de Oost over het randje van zijn zeekaart voer, ontdekte hij dat de wereld daar niet ophield. Hij ontdekte een nieuwe zee: de Stille Oceaan. De Pacific, zei men later - de zee van vrede. De Balbao was de eerste Europeaan die zich vertoonde op deze onmetelijke plas, maar hij ontdekte dat hij niet alleen was.- Jaargang 39
- nummer 15
Talloze eilandjes bleken bewoond te zijn. Al eeuwen. De samenlevingen op die eilandjes waren buitengewoon vredig.
De vrouwen maakten bestuurlijk de dienst uit - tot ieders tevredenheid - geld was er niet en ook geen ruilhandel, want er was genoeg voor iedereen.In de loop van de zeventiende eeuw brachten Engelse Methodisten het Evangelie in Polynesië, het eilandenrijk in de Stille Oceaan. Behalve de Bijbel introduceerden ze ook geld als wettig betaalmiddel. Toen bijna twee eeuwen later ook Franse missionarissen voet aan land zetten, vlogen de geestelijken elkaar ogenblikkelijk in de haren. Het werd al minder vredig in de Pacific.
Bikini
En nu die kernproeven. De Amerikanen hadden aan de Tweede Wereldoorlog de waterstofbom overgehouden en die moest nog worden getest. Nu kwam het goed uit dat de VN de Amerikanen het beheer hadden gegeven over een deel van het eilandenrijk in de Stille Oceaan: En dus vertelden de Amerikanen de 166 bewoners van Bikini dat ze tijdelijk van hun eiland af moesten. 'Tijdelijk' bleek een rekbaar begrip. Tien jaar en drieëntwintig bovengrondse kernproeven later waagden Amerikaanse vuilopruimers zich op Bikini. Ze schraapten een meter aarde van het eiland en bouwden hutten van multiplex. In 1972 keerden de eerste bewoners terug naar hun eiland. Vijf jaar later werden ze weer geëvacueerd, met veel te hoge concentraties radioactieve stoffen in hun bloed. In dezelfde periode voerden de Amerikanen boven het eilandje Enewetok drieënveertig kernproeven uit. In 1954 letten ze daarbij .niet goed op de wind, waardoor een cèntimeters dikke laag hoog radioactief stof terechtkwam op het eilandje Rongelap. De bewoners van Rongelap vertoonden ernstige symptomen van stralingsziekte. Pas na twee dagen arriveerden de eerste hulpverleners. De bevolking werd geevacueerd naar een volkomen kaal eilandje van 800 bij 150 meter. Daar bleven ze jaren. In korte tijd werden acht babies geboren zonder ledematen.
Leukemie en schildklierkanker waren en zijn aan de orde van de dag. Toen de Amerikanen in 1958 stopten met kernproeven in de Stille Oceaan, gingen de Fransen vrolijk verder. Met verbijsterende zelfgenoegzaamheid organiseerden ze de ene kernproef na de andere. Een schip van Greenpeace, dat protesteerde tegen de proeven, lieten ze in 1985 botweg opblazen door de geheime dienst. Een paar weken terug werd de opvolger van datzelfde schip met harde hand uit de territoriale wateren rond Mururoa gezet. Een zee van vrede. Ja,ja.
Christelijke naties
Het is niet de nutteloosheid van die kernproeven die me zo verbijstert. Waar het om gaat is dat de christelijke, westerse naties die het Evangelie kwamen brengen op de eilandjes in de Stille Oceaan, de oorspronkelijke bewoners hun eilanden hebben afgenomen, hun huizen, hun werk en hun gezondheid. In de ogen van de Polynesiërs zijn de brengers van het Evangelie ook de bedenkers van kernproeven. Die zogenaamde christelijke naties hebben niets begrepen van de vrede die ze zelf verkondigden. Hun proeven hebben duizenden mensen het zicht op God ontnomen. Een krachtiger argument tegen kernproeven bestaat niet.