Het geschiedde
1995-10-06
Mensen kunnen wel eens het gevoel hebben dat er niets gebeurt. Dan slepen hun dagen zich voort in een monotone gang. Dat gevoel kan zo overweldigend zijn, dat er hele filosofieën en levensbeschouwingen op gebaseerd zijn, die zeggen: er gebeurt nooit iets wezenlijks. Er bestaat alleen maar een eindeloze herhaling. Er is geen enkel doel waarop wordt aangewerkt.- Jaargang 39
- nummer 20
Aan Israël openbaarde de HERE zich als een God die een doel heeft, die ergens naartoe werkt, die Heer is van de geschiedenis. Zodra je het woord 'geschiedenis' laat vallen, zeg je: deze wereld is op weg ergens naartoe. Er gebeurt wel wat. En wat gebeurt, heeft zin. Er zit lijn in. In de tweede helft van de twintigste eeuw leeft sterk het gevoel dat er niets wezenlijks gebeurt. Iemand als Samuel Becket heeft het op navrante wijze onder woorden gebracht in zijn romans en toneelstukken. In Wachten op Godot wachten twee zwervers, Wladimir en Estragon, onder een boom op Godot die beloofd heeft te zullen komen, maar nooit komt opdagen. Ze wachten eindeloos, dag in dacht uit. Ze raken elk besef van tijd kwijt. En er gebeurt tijdens het wachten helemaal niets. Ze doden hun tijd met een zinloze conversatie vol misverstanden en communicatiestoornissen. En Godot komt helemaal niet.
In een ander stuk gebeurt nog minder. Er is zelfs geen boom meer. Er zijn alleen twee vuilnisvaten en in elk ervan zit een man. Het bestaan van de mens is niet meer dan een vuilnisvat. Af en toe gaan de deksels omhoog en wordt er over en" weer gepraat, zinloos, langs elkaar heen, tegen elkaar aan. En er gebeurt absoluut niets. Ook het praten leidt nergens toe. De vuilnisvaten staan in een volstrekte leegte.
Tegenover dat levensgevoel stelt de bijbel dat er wel iets gebeurt, iets wezenlijks. God is de Heer van de geschiedenis. Er zit lijn in de geschiedenis. God leidt de geschiedenis ergens heen. Deze wereld dobbert niet doelloos rond op het eindeloze ritme van eb en vloed. Alles speelt zich niet af in de vunzige uitzichtloosheid van een vuilnisvat. God heeft een doel. Hij werkt ergens naar toe: naar de verlossing.
Daarom begint het verhaal van Christus' geboorte met de woorden: en het geschiedde. Daarin ligt opgesloten: er gebeurt iets. God grijpt in. Er is sprake van voortgang. Vandaag vraagt men: waar is God in deze wereld? En men zegt: het is dwaas te veronderstellen dat er een heilsgeschiedenis is. Het kerstverhaal vertelt, dat Gods heil wel degelijk de geschiedenis is binnengekomen.
Toen in Bethlehem (=broodhuis) iedereen nog sliep, werd het brood dat de wereld het leven geeft, door God verkrijgbaar gesteld. Iets wezelijkers kon er niet gebeuren. En daardoor is er nu gratis brood uit Gods broodhuis voor ieder die honger heeft en straks een nieuwe hemel en een nieuwe aarde.