Waagstukken
1995-11-17
Vorig jaar schreef ds. Kranenburg in Opbouw iets over de prediking n.a. v. 50 jaar Vrijmaking. Over de prediking waar hij zelf door gevormd werd en over het niemandsland tussen exegese en preek, waar je als prediker door heen moet. Tegelijk gaf hij ook een kritische beschouwing over de prediking in onze kerken. Heeft hij zich daarmee niet op glad ijs begeven? Door de prediking in onze kerken zo kritisch tegen het licht te houden? Nu heeft ds. Kranenburg een bundel preken laten uitgeven met de intrigerende titel 'Waagstukken'. Met deze titel sluit hij aan bij de beschouwing die hij in Opbouw gaf over het boven aangehaalde niemandsland. Het maken van een preek is in zoverre een waagstuk, dat de prediker die in de uitleg het licht van de Schrift ontsteekt, ook geroepen is om aan te geven wat er met geboden uitleg hier en nu zoal gedaan kan worden. Hij kan dat slechts voorbeeldsgewijs. Hij geeft aan wat hij zelf met het betreffende bijbelgedeelte zou willen doen, in de hoop de hoorder, c.q. de lezer te helpen en te stimuleren om eigen toepassingen te vinden. En daarbij moet de prediker iets wagen. U zult bij het lezen van deze preken ontdekken dat Kranenburg zijn uitgangspunt trouw is gebleven.- Jaargang 39
- nummer 23
Hij slaagt er m.i. heel goed in het Woord zo bij zijn hoorders te brengen, dat zij er mee uit de voeten kunnen. De rol van de prediker is die van uitlegger en ontvanger tegelijk. Hij gaat zelf door dat niemandsland heen en gaat vervolgens tussen z'n hoorders inzitten. De hoorder/de lezer vindt bij Kranenburg daarom ook weinig apodictische uitspreken in de trant van: 'zo spreekt de Here', dat als een machtswoord vanaf de kansel de gemeente wordt ingeslingerd. Niet dat hij bang is om met gezag te spreken, maar dan moet wel zonneklaar zijn dat de Schrift daartoe noodzaakt. Er zijn situaties waarin je er niet omheen kunt te zeggen: "Dit beveel ik niet, maar de Here". Heel sterk vind ik de wijze waarop hij elke keer de brug weet te slaan van de Bijbel naar onze situatie. Of liever gezegd: hij neemt z'n hoorderlezers mee in dat grote verhaal van God. Ook dat is een opvallende trek in deze preken. Kranenburg neemt zijn hoorders (hun verhaal, hun vragen) volkomen serieus, maar benadrukt ook elke keer, dat hun verhaal ingepast mag en kan worden in dat grote verhaal van God. Hij roept z'n hoorders op om de vragen die ze hebben te relateren aan de belangrijkste vraag, die gesteld moet worden; 'Wat dunkt u van de Christus'. O.a. in de preek over 'het lege huis' (Matt. 12:43-45) wordt dat heel indringend aan de orde gesteld. De voorlaatste vragen mogen niet de laatste vragen worden. In zijn preken neemt Kranenberg op verhelderende wijze afstand van een exemplarische prediking, waarin het unieke van een bijbels persoon wordt afgevlakt. Ik denk bijvoorbeeld aan de preek over Judas. Maar het sterkst komt dat naar voren in de preken over Christus en zijn lijden. Het unieke van Christus' sterven wordt op een krachtige wijze verkondigd in de preek over de kruisiging.
Hij blijft in zijn lijden voor ons onnavolgbaar. "En niemand mag in de strijd om gerechtigheid naar Hem wijzen alsof hij Zijn navolger is. Niemand mag zijn kruis naast het Zijne neerzetten." Er valt nog wel veel meer te zeggen. De lezer moet dat zelf maar ontdekken. Ik heb heb er mijn winst mee gedaan, en wens dat ook anderen toe. Een goede bundel met bemoedigende preken, die prikkelen tot overdenking. Van harte aanbevolen.
J.Kranenburg, Waagstukken, 107 blz., f 18,90.
Kok Voorhoeve ISBN 9029712864.