Gezegend leven
2010-06-11
We stampen wat uit de grond met zijn allen! Wat een ijzer is er nodig voor de spoorrails van Groningen naar Middelburg en van Den Helder naar Maastricht. Of neem het asfalt van een steeds bredere A4 of A12. En vergeet de Vinexwijken niet van Utrecht-Leidsche Rijn en Amersfoort-Vathorst.- Jaargang 54
- nummer 12
Als ik daaraan denk realiseer ik me pas goed hoe veelzeggend dat ene zinnetje uit Psalm 67 is: ‘de aarde heeft een rijke oogst gegeven’. Om te beginnen kan ik vanuit al dat gestamp natuurlijk niet om dat woordje ‘gegeven’ heen. Wat brengt dat woord je meteen al in een andere sfeer. Niet langer de wereld van bouwputten, productielijnen, containervervoer en technische vernieuwing, waarbij je soms het gevoel krijgt dat alles maakbaar is. Maar een sfeer van afhankelijkheid. Wat heb je dat je niet ontvangen hebt?
Vergeten aarde
Prachtig ook, dat je met dit zinnetje uit de Psalm met de neus op de aarde wordt gedrukt.
Want voor je het in de gaten hebt vergeet je de aarde. Een onschuldige vorm is dat we op alles, wat onder de scanner van C1000 of Albert Heijn doorgaat, wel een unieke streepjescode hebben gezet, maar kwijt zijn langs welke lijntjes zo’n product met de aarde verbonden is. Soms weet je van een groente al nauwelijks of het boven of onder de grond gegroeid is. En hoe zit het dan met de boerenvla en de ketjap? Kijk maar eens naar wat daar allemaal ingestopt is. Vanuit zulke producten lopen tientallen lijntjes naar moeder aarde!
Maar er is ook het bittere vergeten van de grond waarop we leven. Ik denk dan aan een menselijk-egoïstische omgang met de aarde, waardoor duizenden soorten van planten en dieren de dupe dreigen te worden. De biodiversiteit loopt ernstig terug, zo stond er laatst nog in de krant.
Of neem de onevenwichtigheid elders in de wereld – droogte in Afrika en overstromingen in Azië. En in beide gevallen misoogsten voor de mensen daar.
Kan ik daar dan wat aan doen, denk je misschien? Wellicht meer dan we voor mogelijk houden. Blader dat prikkelende boekwerkje Recycle your mind nog maar eens door – dat boekje, dat we met Opbouw meestuurden ter lezing in de Veertigdagentijd. Want voor je het weet, vergeet je de aarde.
Het blijft een ontdekkend zinnetje uit Psalm 67: ‘de aarde heeft een rijke oogst gegeven’.
Van moeder naar Vader
Het is dus niet vanzelfsprekend om aan de aarde te denken als je dagelijks ruimschoots te eten en te drinken hebt. Maar het is nόg weer een stap verder, als je (h)erkent dat God je in de vruchten van de oogst zegent. Zodat je niet bij moeder aarde blijft staan, maar ziet dat de oogst komt uit de hand van de hemelse Vader. Die stap vind je ook terug in dat 7e vers van de psalm. Eerst: ‘De aarde heeft een rijke oogst gegeven’. En dan: ‘God, onze God, zegent ons.’
Daarvoor moet je als mens wel uit je donkere hol komen, zodat de glans van Gods aangezicht over je leven kan vallen (67:2). Dát is trouwens nog eens verlichting van ons bestaan! Diefstal eigenlijk van de filosofen, om dat woord ‘Verlichting’ los te maken van het gelaat van God en te gebruiken als typering van eigen menselijk, rationeel bezig-zijn. Met wetenschap en techniek zoveel mogelijk van God los. Nee, de ware glans valt over ons bestaan als het licht van Gods aangezicht daar over schijnt. Dan kan leven weer ‘gezegend leven’ worden.
In alles
Er zit dus een actieve kant aan het gezegende leven. Dat je met alles wat je ontvangt in je bestaan leeft in het gezegende licht van God. Zoals een Gezang (LvdK 473) dat heel mooi bezingt: ‘Neem mijn leven, laat het Heer, toegewijd zijn aan uw eer’. Met dat lied ga je als het ware je leven door om het God toe te wijden. Zodat het licht van Gods gelaat valt over de relaties, waarin je staat: je kinderen, ouders, man, vrouw, collega’s, buren. Maar ook over iemand die je toevallig ontmoet op straat of die via de glasvezel bij je aanbelt. Hoe kun je in zulke momenten de zegen laten doorwerken, zodat het ‘zegen op zegen’ wordt. ‘Moge God ons blijven zegenen’, zegt de psalm. Dat de zegen mag doorwerken, ook in je geld, je seksualiteit, je huis en je vakantie.
Karig
Het gezegende leven is breed en allerminst passief. Anders ook dan ik het vanuit mijn gereformeerde achtergrond gewend ben. Want waar denk ik aan bij zegen? Aan een trouwdienst, waarin een bruidspaar knielt om gezegend te worden. Of een doop, waarin ook wel iets zit van de sfeer van de zegen. Of bij de bevestiging van een ouderling, diaken of predikant. En natuurlijk denk ik aan de laatste woorden in een kerkdienst, bedoeld voor het leven met alles er op en er aan. ‘Dat het licht van Gods gelaat over je leven mag schijnen’. Aan die zegen, zo aan het begin van de werkweek zit een actieve voorzijde. Laat de kleine en grote dingen in je leven maar glanzen van dat gezegende licht van God!
Best mogelijk – om maar eens wat te noemen - dat er onder ons minder ongezegend samengewoond zou worden, als we in de christelijke gemeente en thuis veel bewuster het gezegende licht van God over ons volle leven zouden laten schijnen. Zodat we zouden leren om de kleine en grote beslissingen in ons leven te verbinden met de zegen van God. Blijven we kortom – en die vraag raakt ons allen - in het brede leven niet teveel zitten in de schemer van ons eigen wereldje van doe-het-zelvers. In plaats van het licht van de zegening van God te zoeken.
Gemeente en missie
Tot in het gemeentelijke toe. Doe je het werk in kerkenraad en commissies of in het praktische als een soort kerkelijke corvee? Of zou je het licht van Gods gelaat zelfs over de meest simpele gemeentelijke taak kunnen laten schijnen? En zou het dan – in de kracht van de Geest - niet kunnen uitgroeien tot een partje van het gezegende leven, waarbij een stap extra je niet teveel is?
Psalm 67 is waarschijnlijk de meest missionaire van het hele psalmboek – ‘dat alle volken U loven’. Zou dat niet alles te maken hebben met de vraag of wij als kinderen van Abraham het gezegende licht van Gods aangezicht laten schijnen over ons leven? Kansen te over, want het gezegende leven is breed en de wereld wijd.
Meditatie over Psalm 67 (met name 67:7).
Drs. Freddy Gerkema is predikant van de NGK van Amersfoort-Noord en lid van de redactie van Opbouw.