Marginaal?
1994-09-09
Coalitie- Jaargang 38
- nummer 18
Eindelijk is het er dan toch van gekomen, een paars kabinet. En in zekere zin is er nu sprake van duidelijkheid in de Nederlandse politiek. Lange tijd heeft deze ontbroken. Het CDA had in ieder geval nog een C in het programma.
De PvdA was socialistisch, dat wil zeggen, dat de partij het zonder uitgesproken christelijke inspiratie wilde doen. In de praktijk sloot dat samenwerking niet uit, zoals jaren lang gebleken is. Maar die samenwerking was er niet vanwege het beginsel. Zij kon er zijn, omdat het christelijke per definitie ook het sociale omvat. In de gemeenschappelijke sociale sector konden socialisme en christendom elkaar in zekere zin vinden. Praktisch, een beetje utiliteit en zakelijkheid. Dat dit ten koste van een beginsel zou kunnen gaan was niet van meet af duidelijk. Het bleek wel hoe langer hoe meer het geval te zijn. Men dient toe te geven dat politiek niet te bedrijven is zonder compromis.
Men kan zonder compromis in een straat nog geen riolering aanleggen, geen boom planten, geen stoep reinigen. Laat staan dat men werkelijke landspolitiek zou kunnen bedrijven zonder een tegemoetkomende houding ook tegenover mensen van ander principe aan te nemen. Op die manier heeft het socialisme een stap moeten zetten in de richting van het christelijke. Op die manier kon er althans nog van enig perspectief sprake zijn in de behandeling van euthanasie en abortus. Perspectief met beslagen bril weliswaar, maar ethisch althans in de sfeer van een neutrale staat niet volstrekt onhaalbaar en onhoudbaar.
Duidelijkheid
Aan het compromis zal nu wel een eind zijn gekomen. De kaarten zijn nu goed geschud. Het socialisme en het liberalisme staan in de politiek tegenover elkaar. In het beginsel staan ze evenwel vlak naast elkaar in deze zin dat beide van een uitgesproken christelijk beginsel in de politiek niet willen weten. Dat geeft zonder enige twijfel moeilijkheden voor wat in ons land nog bewust christelijk wil zijn. Grote moeilijkheden, waarschijnlijk. De school, het gezin, het huwelijk, de opvoeding, de ethiek. We zullen er allemaal achter komen dat nu de zaken zijn zoals ze eigenlijk al die tijd waren. Het woordje 'antithese' is helemaal uit de tijd. Wie het nog hanteert zal gerekend worden tot de fundamentalisten. Hij discrimineert. Hij dient buitengesloten te worden. Hij hoort bij Janmaat of wie dan ook. Wij zijn van oordeel dat de antithese in de komende tijd een grotere rol zal gaan spelen. We zullen het moeilijk krijgen, niet vanwege de coalitie, maar vanwege ons eigen onvermogen om al wat christelijk is en wil zijn en wil blijven op één lijn te krijgen. De kleine christelijke partijen konden alleen hun werk doen, omdat er nog steeds een CDA was. Dat nam de zaken waar in het kabinet. Nu komt het erop aan bij klein en groot om te laten zien dat de C in de politiek nog werkelijk wat voorstelt. AI is het in de oppositie. Maar is dat eigenlijk niet de grondhouding van christenen in deze wereld?
Dit artikel schreef Prof. Dr. Van 't Spijker in 'De Wekker'. Wij geven het hierbij graag aan onze lezers door, omdat het zo precies omschrijft in welke situatie wij zijn beland en hoe wij ons als christenen hebben op te stellen in de politiek.