Laat dit niet een stok zijn om de NG-hond te slaan
1994-10-21
APELDOORN - De kogel is door de kerk: Vrouwen binnen de Nederlands Gereformeerde kerk mogen als diaken worden aangesteld. De Landelijke Vergadering laat de plaatselijke kerken vrij om het diakenambt voor 'zusters der gemeente' open te stellen. Het besluit raakt echter niet alleen de eigen gemeente. De gevolgen zullen ook merkbaar zijn in de contacten met andere kerken. De LV sprak zaterdag 8 oktober daarover dan ook haar zorg uit: "Laat dit besluit geen stok worden om de Nederlands Gereformeerde hond te slaan".- Jaargang 38
- nummer 21
Met slechts twee tegenstemmers en één onthouding zeiden de afgevaardigden 'ja' tegen het besluitsvoorstel van het moderamen. Na een dag discussiëren in juni over het eindrapport, besloot de vergadering dat het moderamen maar met een voorlopig besluitsvoorstel moest komen. Dit voorstel werd twee weken geleden onder de loep genomen.
In het voorjaar van 1995 zullen de 94 plaatselijke kerken nog hun veto over het voorstel mogen uitspreken. Deze gang van zaken geeft het besluit een voorlopig karakter. Het is echter onwaarschijnlijk dat de uitgebreide Landelijke Vergadering (LV) van alle Nederlands Gereformeerde kerken over een half jaar het besluitsvoorstel alsnog zal torpederen, gezien de meerderheid van stemmen waarmee zaterdag het voorstel werd aangenomen. Voorzitter P.W. Blokland zei niet wakker te liggen van een eventuele tegenstand vanaf de 'werkvloer' .
Tijdgebonden
Het voorlopig besluit dat de LV nu heeft genomen, is een compromis. Het moderamen heeft bij de formulering van het besluitsvoorstel zowel het rapport van de commissie Openstelling diakenambt voor de zusters der gemeente als de eerder gedane op- en aanmerkingen betrokken. Met een knipoog naar het rapport stelt het moderamen in haar voorstel dat "niet uit de Heilige Schrift kan worden afgeleid dat de Here het vervullen van het ambt van diaken voor zusters der gemeente uitdrukkelijk verbiedt". De commissie onder leiding van ds. A. van der Dussen voerde in haar rapport hiervoor een aantal bijbelteksten aan, maar het moderamen en in navolging daarvan de LV, wilde niet meegaan in het 'functioneel schriftgebruik' dat de commissie hierbij hanteerde. "We willen toch wat voorzichtiger spreken over wat we in Gods woord lezen", zo motiveerde tweede praeses B.A. Wattél de keuze van het moderamen. Zij meent dat bepaalde teksten over gezagsverhoudingen "niet zonder meer in alle situaties en omstandigheden kunnen worden toegepast", maar wil niet zover gaan om de teksten dan maar als tijdgebonden en achterhaald van de hand te doen. Een nieuwe discussie over bijbelgebruik en de (on)toepasbaarheid van de teksten werd in de kiem gesmoord. Daarover was al een dag gediscussieerd en het ging nu om het besluitsvoorstel dat er lag, zo meende het moderamen.
Tafel
De LV ziet wel het onderscheid dat in de Bijbel wordt gemaakt tussen man en vrouw, maar stelt daartegenover dat in diezelfde bijbel ook blijkt dat vrouwen prominente rollen speelden in de geschiedenis van de kerk.
De commissie gaf aan bij monde van ds. Van der Dussen dat zij goed kon leven met het voorstel zoals het door het moderamen was voorgelegd. Bij een aantal afgevaardigden lag dat anders. Zij dienden dan ook een amendement, een wijzigingsvoorstel, in. Een aantal van hen had moeite met het wijzigingsvoorstel met betrekking tot artikel 15van het AKS. In dit artikel zou volgens het moderamen de eigen verantwoordelijkheid van de diaken meer tot haar recht moeten komen. Het grootste deel van de vergadering meende echter dat dit in de artikelen 11, 13 en 14 al voldoende wordt benadrukt en de overweging en het besluit werden van tafel geveegd. De overige overwegingen en besluiten bleven overeind. De LV kon zich vinden in het besluit dat de kerken "in deze aangelegenheid niet over elkaar moeten heersen, maar aan elkaar de ruimte moeten geven, met elkaars gevoelens rekening te houden en elkaar in Christus te blijven aanvaarden en vast te houden".
Zorg
Dit standpunt dat de Nederlands Gereformeerde kerken nu officieel hebben ingenomen, kan gevolgen hebben voor contacten met andere binnen- en buitenlandse kerken. Bekend is dat bijvoorbeeld de kerken in Australië moeite hebben met het accepteren van de vrouw in het diakenambt. Tijdens de vorige LV in september waarbij de samensprekingen met andere kerken centraal stonden, uitte de voorzitter van de Christelijk Gereformeerde kerken, ds. Westerink, al zijn zorg over deze ontwikkeling. Een positieve beslissing van de LV ten aanzien van de vrouw in het ambt zou de samensprekingen tussen de twee kerkgenootschappen kunnen bemoeilijken. Ook de Christelijke Gereformeerde predikant en lid van het deputaatschap Eenheid Gereformeerde Belijders ds. D. Quant uit Rijswijk erkent dat er een extra gesprekspunt bij is gekomen: "Naast de toeëigening des heiIs, dat trouwens al sinds de jaren '70 speelt en nu ook wel eens afgelopen mag zijn, en de kwestie van het AKS is er dan nu ook het vraagstuk van de vrouw in het diakenambt".
Eigen weg
Quant was zaterdag ook aanwezig bij de besluitvorming. Hij bleek niet verrast te zijn door het besluit en gaf aan twee belangrijke dingen gehoord te hebben. "Behalve de moeite die er binnen ons kerkverband al is met de vrouw in het ambt, komt daar ook nog de wijze van schriftgebruik bij. Vandaag heb ik echter gehoord dat de LV de manier van functioneel schriftgebruik door de commissie niet onderschrijft. Een ander belangrijk feit is dat de Nederlands Gereformeerde kerk heel duidelijk heeft aangegeven dat ze niet ondanks alles haar eigen weg wenst te gaan. Er wordt ook gekeken en geluisterd naar wat anderen ervan vinden", aldus Quant. Hij refereert daarmee aan het derde besluit dat de LV die dag nam: "Het besluit tot openstelling aan de andere kerken toe te zenden met het verzoek het in een geest van welwillendheid en broederlijk vertrouwen te willen beoordelen en hen te vragen om bij verschil in inzicht samen te blijven zoeken naar de wil van God in het vertrouwen dat Hij ons op Zijn tijd de weg duidelijk zal maken."
Kans
Het moderamen meent echter dat dit niet een stagnatie van de interne ontwikkelingen tot gevolg moet hebben.
Daarom wenste zij zaterdag ook niet op het voorstel van een afgevaardigde in te gaan het definitieve besluit met nog drie jaar uit te stellen om zo andere kerkgenootschappen de gelegenheid te geven tot reageren. "Andere kerken hebben het rapport toegestuurd gekregen met het verzoek eventueel te reageren. Daarvan hebben we niets meer gehoord.
Ze hebben hun kans dus gehad", zo meende moderamenlid ds. P. Krol. Voorzitter P.W. Blokland bevestigde dit: "Je moet prioriteiten stellen. We hebben als LV allereerst een verantwoordelijkheid tegenover onze eigen kerken, om antwoord te geven op gestelde vragen, om een besluit te nemen. Daar moet je niet voor weglopen. Bovendien ontkom ik niet aan het idee dat de tegenwerpingen van andere kerken ook ingegeven worden door angst voor een oplaaiende discussie binnen hun eigen kerkverband.